Trong bối cảnh thuốc lá điện tử có xu hướng len lỏi vào môi trường học đường, việc nâng cao nhận thức và xây dựng “trường học không khói thuốc” trở thành vấn đề cấp thiết.
Nguy cơ từ thuốc lá điện tử
Thầy Trần Văn Kỹ, Tổ trưởng Tổ Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, Trường THPT Nguyễn Trung Trực 1 (phường Rạch Giá, An Giang), cho biết hiện nay tình trạng học sinh tiếp cận và sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, tại trường tuy chưa phổ biến rộng rãi nhưng đã xuất hiện và tiềm ẩn nguy cơ gia tăng.
Trong năm học trước, nhà trường đã phát hiện một số trường hợp học sinh vi phạm, chủ yếu là mang theo hoặc sử dụng thuốc lá điện tử trong khuôn viên trường. Tuy nhiên, sang năm học 2025 - 2026, tình hình đã có những chuyển biến tích cực.
Theo thầy Kỹ, nguyên nhân xuất phát từ nhiều phía như sự tò mò, tâm lý muốn thể hiện bản thân của lứa tuổi học sinh, ảnh hưởng từ bạn bè, mạng xã hội. Trong khi thuốc lá điện tử lại dễ dàng mua bán trên thị trường. Bên cạnh đó, sự phối hợp quản lý từ gia đình đôi lúc chưa thật sự chặt chẽ cũng khiến học sinh dễ tiếp cận hơn.
Đồng bộ giải pháp
Trước thực trạng này, Trường THPT Nguyễn Trung Trực 1 đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực. Nhà trường tăng cường tuyên truyền thông qua sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp; lồng ghép nội dung giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các môn học như Sinh học, Kinh tế và pháp luật; đồng thời tổ chức các hoạt động ngoại khóa, diễn đàn, sân khấu hóa, thi tìm hiểu nhằm giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sinh động.
Bên cạnh đó, giáo viên chủ nhiệm tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề “Trường học không khói thuốc”, nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tự giác cho học sinh. Đặc biệt, từ đầu năm học, Đoàn trường đã thành lập Câu lạc bộ Thanh niên tình nguyện, thường xuyên phối hợp kiểm tra, giám sát trong khuôn viên trường nhằm kịp thời phát hiện, nhắc nhở các trường hợp vi phạm.
Nhà trường ban hành quy định nghiêm cấm học sinh hút thuốc lá, thuốc lá điện tử trong khuôn viên trường ngay từ đầu năm học. Phụ huynh và học sinh ký cam kết không sử dụng; công tác kiểm tra, nhắc nhở và xử lý vi phạm được thực hiện thường xuyên. Sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình và địa phương cũng được tăng cường thông qua các buổi họp phụ huynh, hệ thống liên lạc và sự hỗ trợ của các lực lượng chức năng trong việc quản lý khu vực xung quanh trường.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, nhận thức của học sinh về tác hại của thuốc lá đã được nâng lên rõ rệt. Số trường hợp vi phạm có xu hướng giảm, nhiều em chủ động nói không với thuốc lá và tích cực nhắc nhở bạn bè.
Trong thời gian tới, theo thầy Trần Văn Kỹ, nhà trường sẽ tiếp tục đổi mới hình thức tuyên truyền như tổ chức chuyên đề, sân khấu hóa, sử dụng video trực quan. Đồng thời tăng cường giáo dục kỹ năng sống, đặc biệt là kỹ năng từ chối trước những tác động tiêu cực từ bạn bè và xã hội. Công tác quản lý, kiểm tra cũng sẽ được siết chặt, kết hợp với việc xây dựng các mô hình lớp học không khói thuốc.
Ngoài ra, việc tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và địa phương được xác định là yếu tố then chốt nhằm tạo “lá chắn” bảo vệ học sinh trước nguy cơ từ thuốc lá. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ.
