Gian nan mở lớp xóa mù chữ ở Ea Ô, Đắk Lắk: Vận động ra lớp khó hơn cả lên rẫy
2025/12/30 09:34
GD&TĐ - Ở Ea Ô, vận động người lớn ra lớp xóa mù chữ gian nan không kém lên nương rẫy, khi mưu sinh và mặc cảm tuổi tác vẫn là rào cản lớn.
Kỳ 2: Vận động ra lớp khó hơn cả lên rẫy
Không thiếu chủ trương, cũng không thiếu quyết tâm, nhưng để người lớn vùng cao đến lớp học chữ vẫn là hành trình đầy nhọc nhằn. Tại Ea Ô, bài toán xóa mù chữ bắt đầu từ chính những rào cản rất đời thường: mưu sinh, khoảng cách địa lý và tâm lý mặc cảm tuổi tác.
Người dân ở vùng dân tộc thiểu số Đắk Lắk ra lớp học chữ. (Ảnh: BĐL)
Đi rẫy xa, tối mịt mới về nhà
Ở thôn Yang San, nơi có tỷ lệ mù chữ cao nhất xã, việc vận động người dân ra lớp được ví là “còn khó hơn lên rẫy”. Ông Vàng Seo Sàng – Trưởng thôn Yang San, cho biết, phần lớn người mù chữ trong thôn đều ở độ tuổi trung niên trở lên, gắn chặt cuộc sống với nương rẫy.
“Ban ngày bà con đi rẫy xa, có người ở lại rẫy cả tuần. Tối về đến nhà thì đã mệt lả, còn phải lo cơm nước, lợn gà. Bảo đi học chữ lúc đó là rất khó”, ông Sàng nói.
Trong khi đó, ông Hà Quang Thức, Trưởng buôn Vân Kiều cho biết, trước 1/7/2025, xã mở lớp xóa mù chữ tại hội trường của buôn. Những ngày đầu, lớp học có khá đông người tham gia. Thế nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, số học viên giảm dần. “Vận động mãi còn 11 người đi học. Sau đó, 6 người lấy cớ đi làm thuê ở Đắk Nông cũ rồi nghỉ học, số còn lại cũng hôm đi hôm không”, ông Thức nhớ lại.
Từ đó, ông Hà Quang Thức cho rằng, điều khó không chỉ là mở lớp, mà là duy trì được sĩ số. Khi cuộc sống mưu sinh còn quá nhiều áp lực, việc học chữ dễ bị xếp sau cùng trong danh sách ưu tiên của người dân.
Thực trạng tương tự cũng diễn ra tại buôn Ea Rớt. Theo Trưởng buôn - ông Y Tim Êban, nhiều hộ dân trong buôn không có đất sản xuất, phải đi làm thuê ở rẫy xa, có người cả tháng mới về nhà một lần để mua nhu yếu phẩm.
“Ngay cả việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đã khó, thì vận động bà con ra lớp học chữ lại càng khó gấp bội”, ông Y Tim trăn trở.
Mặc cảm tuổi tác và những phận đời lặng lẽ
Bên cạnh khó khăn mưu sinh, một rào cản khác không kém phần nặng nề là tâm lý mặc cảm do lớn tuổi. Nhiều người ngại đến lớp vì sợ “không theo kịp”, sợ bị chê cười, hoặc đơn giản cho rằng “già rồi, học cũng chẳng để làm gì”.
Tại buôn Ea Rớt, câu chuyện của chị H' Loan Niê (SN 1983) khiến nhiều người không khỏi chạnh lòng. Chị theo chồng về Ea Ô lập nghiệp, sinh 9 người con. Bốn năm trước, chồng mất vì bệnh nặng, một mình chị gồng gánh cả gia đình. Hiện hai người con lập gia đình riêng, bảy người con còn lại sống cùng mẹ; trong đó chỉ ba em còn đi học, bốn em đã nghỉ để theo mẹ đi làm thuê.
“Trước đây mình có học tiểu học, nhưng lâu quá không dùng chữ, giờ quên hết rồi. Muốn đi học lại lắm, nhưng đi làm suốt, tối về mệt không còn sức”, chị H’Loan chia sẻ.
Chị H' Loan Niê (áo vàng) bị tái mù chữ, dù muốn đi học nhưng gánh nặng mưu sinh để nuôi 7 đứa con khiến chị vẫn chưa đến lớp được. (Ảnh: TT)
Theo thống kê sơ bộ của thôn, chị H’Loan chỉ là một trong hàng chục trường hợp tái mù chữ. Họ từng biết đọc, biết viết, nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, lập gia đình sớm, ít giao tiếp xã hội, chữ nghĩa dần rơi rụng theo năm tháng.
Dẫn chúng tôi đi một vòng quanh buôn Ea Rớt, anh Hoàng Vĩnh Hải – Bí thư Chi đoàn buôn cho biết, những gia đình có người lớn mù chữ thường nằm rải rác, xa khu trung tâm. “Muốn gặp bà con phải chờ đến tối, hoặc những ngày mưa to không đi rẫy được. Có nhà đi làm ăn xa, cả tháng mới thấy về một lần”, anh Hải nói.
Thực tế ấy cho thấy, việc vận động học chữ không thể làm theo cách hành chính, càng không thể nóng vội. “Nếu không hiểu hoàn cảnh của bà con, không kiên trì đến từng nhà, thì rất khó thuyết phục”, anh Hải chia sẻ thêm.
Từ thôn Yang San đến buôn Ea Rớt cho thấy, hành trình xóa mù chữ ở Ea Ô hiện lên với nhiều mảnh ghép trăn trở. Đó không chỉ là câu chuyện của con chữ, mà là bài toán về sinh kế, thời gian và sự cảm thông. Chính những rào cản ấy đặt ra yêu cầu phải có cách làm linh hoạt, phù hợp hơn nếu muốn lớp học thực sự sáng đèn trong những buôn làng vùng sâu.
Xã Ea Ô, tỉnh Đắk Lắk hiện có 11 trường công lập với 150 lớp học, 4.775 trẻ mầm non và học sinh phổ thông. Có 9/11 trường đạt chuẩn quốc gia. Có 313 viên chức ngành giáo dục và đào tạo.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, xã tổ chức lớp xóa mù chữ tại các trường học, điểm trường gần khu dân cư nhằm phát huy tối đa nguồn lực của ngành giáo dục trong việc xóa mù chữ, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Anh Hoàng Vĩnh Hải – Bí thư Chi đoàn buôn Ea Rớt (áo xanh) đến từng nhà tuyên truyền bà con đi học chữ. (Ảnh: TT)
Kỳ 2: Vận động ra lớp khó hơn cả lên rẫy
Không thiếu chủ trương, cũng không thiếu quyết tâm, nhưng để người lớn vùng cao đến lớp học chữ vẫn là hành trình đầy nhọc nhằn. Tại Ea Ô, bài toán xóa mù chữ bắt đầu từ chính những rào cản rất đời thường: mưu sinh, khoảng cách địa lý và tâm lý mặc cảm tuổi tác.
Người dân ở vùng dân tộc thiểu số Đắk Lắk ra lớp học chữ. (Ảnh: BĐL)
Đi rẫy xa, tối mịt mới về nhà
Ở thôn Yang San, nơi có tỷ lệ mù chữ cao nhất xã, việc vận động người dân ra lớp được ví là “còn khó hơn lên rẫy”. Ông Vàng Seo Sàng – Trưởng thôn Yang San, cho biết, phần lớn người mù chữ trong thôn đều ở độ tuổi trung niên trở lên, gắn chặt cuộc sống với nương rẫy.
“Ban ngày bà con đi rẫy xa, có người ở lại rẫy cả tuần. Tối về đến nhà thì đã mệt lả, còn phải lo cơm nước, lợn gà. Bảo đi học chữ lúc đó là rất khó”, ông Sàng nói.
Trong khi đó, ông Hà Quang Thức, Trưởng buôn Vân Kiều cho biết, trước 1/7/2025, xã mở lớp xóa mù chữ tại hội trường của buôn. Những ngày đầu, lớp học có khá đông người tham gia. Thế nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, số học viên giảm dần. “Vận động mãi còn 11 người đi học. Sau đó, 6 người lấy cớ đi làm thuê ở Đắk Nông cũ rồi nghỉ học, số còn lại cũng hôm đi hôm không”, ông Thức nhớ lại.
Từ đó, ông Hà Quang Thức cho rằng, điều khó không chỉ là mở lớp, mà là duy trì được sĩ số. Khi cuộc sống mưu sinh còn quá nhiều áp lực, việc học chữ dễ bị xếp sau cùng trong danh sách ưu tiên của người dân.
Thực trạng tương tự cũng diễn ra tại buôn Ea Rớt. Theo Trưởng buôn - ông Y Tim Êban, nhiều hộ dân trong buôn không có đất sản xuất, phải đi làm thuê ở rẫy xa, có người cả tháng mới về nhà một lần để mua nhu yếu phẩm.
“Ngay cả việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đã khó, thì vận động bà con ra lớp học chữ lại càng khó gấp bội”, ông Y Tim trăn trở.
Mặc cảm tuổi tác và những phận đời lặng lẽ
Bên cạnh khó khăn mưu sinh, một rào cản khác không kém phần nặng nề là tâm lý mặc cảm do lớn tuổi. Nhiều người ngại đến lớp vì sợ “không theo kịp”, sợ bị chê cười, hoặc đơn giản cho rằng “già rồi, học cũng chẳng để làm gì”.
Tại buôn Ea Rớt, câu chuyện của chị H' Loan Niê (SN 1983) khiến nhiều người không khỏi chạnh lòng. Chị theo chồng về Ea Ô lập nghiệp, sinh 9 người con. Bốn năm trước, chồng mất vì bệnh nặng, một mình chị gồng gánh cả gia đình. Hiện hai người con lập gia đình riêng, bảy người con còn lại sống cùng mẹ; trong đó chỉ ba em còn đi học, bốn em đã nghỉ để theo mẹ đi làm thuê.
“Trước đây mình có học tiểu học, nhưng lâu quá không dùng chữ, giờ quên hết rồi. Muốn đi học lại lắm, nhưng đi làm suốt, tối về mệt không còn sức”, chị H’Loan chia sẻ.
Chị H' Loan Niê (áo vàng) bị tái mù chữ, dù muốn đi học nhưng gánh nặng mưu sinh để nuôi 7 đứa con khiến chị vẫn chưa đến lớp được. (Ảnh: TT)
Theo thống kê sơ bộ của thôn, chị H’Loan chỉ là một trong hàng chục trường hợp tái mù chữ. Họ từng biết đọc, biết viết, nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, lập gia đình sớm, ít giao tiếp xã hội, chữ nghĩa dần rơi rụng theo năm tháng.
Dẫn chúng tôi đi một vòng quanh buôn Ea Rớt, anh Hoàng Vĩnh Hải – Bí thư Chi đoàn buôn cho biết, những gia đình có người lớn mù chữ thường nằm rải rác, xa khu trung tâm. “Muốn gặp bà con phải chờ đến tối, hoặc những ngày mưa to không đi rẫy được. Có nhà đi làm ăn xa, cả tháng mới thấy về một lần”, anh Hải nói.
Thực tế ấy cho thấy, việc vận động học chữ không thể làm theo cách hành chính, càng không thể nóng vội. “Nếu không hiểu hoàn cảnh của bà con, không kiên trì đến từng nhà, thì rất khó thuyết phục”, anh Hải chia sẻ thêm.
Từ thôn Yang San đến buôn Ea Rớt cho thấy, hành trình xóa mù chữ ở Ea Ô hiện lên với nhiều mảnh ghép trăn trở. Đó không chỉ là câu chuyện của con chữ, mà là bài toán về sinh kế, thời gian và sự cảm thông. Chính những rào cản ấy đặt ra yêu cầu phải có cách làm linh hoạt, phù hợp hơn nếu muốn lớp học thực sự sáng đèn trong những buôn làng vùng sâu.
Xã Ea Ô, tỉnh Đắk Lắk hiện có 11 trường công lập với 150 lớp học, 4.775 trẻ mầm non và học sinh phổ thông. Có 9/11 trường đạt chuẩn quốc gia. Có 313 viên chức ngành giáo dục và đào tạo.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, xã tổ chức lớp xóa mù chữ tại các trường học, điểm trường gần khu dân cư nhằm phát huy tối đa nguồn lực của ngành giáo dục trong việc xóa mù chữ, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.
2026-10-15 08:51
Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.
2026-10-15 08:50
Nâng cao chất lượng giáo dục từ đổi mới dạy học ngoại ngữ và AI
GD&TĐ - Trường Tiểu học Thành Công phát huy năng lực đội ngũ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí AI và ngoại ngữ, nâng cao chất lượng giáo dục.
2026-10-15 08:50
Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.
2026-10-15 08:50
Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.
2026-10-15 08:49
Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.
2026-10-15 08:49
Trường nghề đổi mới phương pháp đào tạo, đáp ứng thị trường lao động
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La đổi mới phương pháp đào tạo, để phù hợp với yêu cầu thị trường lao động, nâng cao nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:49
Đưa cơ hội việc làm đến gần người lao động ở cơ sở
GD&TĐ - Các phiên giao dịch việc làm ở Phú Thọ, Tuyên Quang giúp người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng, học nghề và lựa chọn công việc phù hợp.
2026-10-15 08:48
Ứng dụng AI trong giáo dục, lớp học sôi nổi hơn chưa chắc học sinh 'học tốt hơn'
GD&TĐ - Công nghệ thực sự tạo ra giá trị khi được tích hợp vào thiết kế học tập, có sự tham gia của giáo viên, được đánh giá bằng những thay đổi thực chất.
2026-10-15 08:47
Tài liệu giáo dục mầm non được Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thẩm định
GD&TĐ -Mới đây, hai bộ tài liệu giáo dục mầm non do Tổ chức VVOB phát triển đã được ĐH Sư Phạm Hà Nội công nhận đủ chuẩn sử dụng, góp phần nâng cao năng lực cho giáo viên và cán bộ quản lý toàn quốc.
