Từ nhà kho cũ được cải tạo lại, Trường THPT Lê Hồng Phong (Hải Phòng) đầu tư hơn 100 triệu đồng mua sắm đàn, trống, loa… rồi mời các thành viên trong một ban nhạc về dạy cho học sinh. Chỉ sau khoảng 6 buổi học, học sinh có thể thành lập nhóm nhạc để cùng nhau biểu diễn trong các buổi hoạt động ngoại khóa.
Nhiều trường học cũng chủ động đưa võ cổ truyền, âm nhạc dân tộc như cải lương, bài chòi… cùng các nhạc cụ dân tộc như đàn bầu, sáo trúc vào chương trình dạy học tự chọn. Học sinh ở huyện Bắc Hà (Lào Cai) được học võ cổ truyền từ năm 2020 dưới dạng lồng ghép vào môn Giáo dục thể chất.
Các võ sư ngoài việc đứng lớp dạy học cho học sinh, còn tập huấn cho giáo viên và bồi dưỡng chuyên môn định kỳ cho 100% giáo viên thể dục. Học sinh thích thú tập võ cổ truyền bởi nhiều thầy giáo không chỉ dạy kỹ thuật đi quyền, mà còn kết hợp cả nhạc, trống sôi động nên có sức cuốn hút.
Rất nhiều học sinh của Trường THPT Phùng Khắc Khoan (Thạch Thất, Hà Nội) thành thạo chơi một loại nhạc cụ như guitar, trống… chỉ sau khoảng 1 năm theo học môn Âm nhạc tự chọn. Năm học 2024 - 2025, chỉ tính riêng khối 10 của trường có 5 lớp được học môn tự chọn là Âm nhạc. Để giảm thiểu kinh phí trong tổ chức dạy học môn Âm nhạc, nhà trường lựa chọn hình thức dạy học kết hợp giữa trực tuyến và trực tiếp.
Khi có sự tham gia giảng dạy của nghệ sĩ, võ sư…, học sinh không chỉ được truyền cảm hứng, mà còn được học và rèn luyện các môn nghệ thuật, thể chất một cách thực chất, học gắn liền với hành. Những câu chuyện về trải nghiệm nghề nghiệp của các nghệ sĩ, võ sư, bằng một cách nào đó, sẽ có sức thu hút nhất định với học sinh khi đây là những bằng chứng sống động về đam mê và nỗ lực, góp phần nuôi dưỡng tinh thần tích cực ở các em.
Thế nhưng, thời gian qua, mời nhạc sĩ, ca sĩ, họa sĩ hay vận động viên đứng lớp để truyền thụ cho học sinh mới dừng lại ở việc tự phát, tùy thuộc vào sự nỗ lực hay chủ động của các trường học hoặc địa phương.
Nhiều ý kiến cho rằng, muốn mời ca sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ hay vận động viên đứng lớp cho học sinh cần phải có kinh phí và điều kiện về cơ sở vật chất đi kèm. Không có ràng buộc đó, các trường khó lòng thực hiện. Thế nhưng, với những cách làm ở một vài trường học đi tiên phong và đã thành công, vấn đề đặt ra là cần thay đổi tư duy về phối hợp, huy động nguồn lực và cách thức tổ chức.
Nếu đặt mục tiêu trong một vài tháng hay một năm học, học sinh biết chơi thành thạo một loại nhạc cụ phổ biến như sáo trúc, guitar… thì không nhất thiết phải mời cho được một nghệ sĩ biểu diễn có tên tuổi đứng lớp trong tất cả tiết học. Trường học có thể tận dụng công nghệ tổ chức các tiết học trực tuyến, tự học… kết hợp với một số buổi đứng lớp trực tiếp. Điều quan trọng là cách khơi nguồn cảm hứng và trao sự tin tưởng, khích lệ để học sinh có thể tự học, rèn luyện, trau dồi…
Thực tế hiện nay, các địa phương không thiếu vận động viên, nghệ sĩ tài năng. Và sau khi bước qua đỉnh cao của sự nghiệp biểu diễn, thi đấu…, họ cũng phải đối mặt với câu chuyện mưu sinh. Nếu có cơ chế, hướng dẫn về tiêu chí lựa chọn người đứng lớp…, các trường học có thể mời đội ngũ này về giảng dạy. Đây sẽ là sự kết hợp hiệu quả, có lợi cho cả đôi bên.
Cùng đó, các trường học cần truyền thông để tạo tâm thế cho học sinh và phụ huynh trong thay đổi cách nghĩ, đánh giá về tầm quan trọng của các môn học để hướng đến phát triển năng lực, phẩm chất toàn diện. Phải hiểu rằng khi học sinh có sức khỏe về tinh thần và thể chất là tiền đề để tập trung hơn cho học tập, hình thành lối sống lành mạnh…
