Những lúc trì hoãn, nản lòng, hay thấy mình chững lại giữa những dự định dang dở, tôi thường nhớ đến một câu nói đã theo mình rất lâu: “Không bao giờ là thất bại! Tất cả chỉ là thử thách”. Đó không chỉ là một câu châm ngôn, mà còn là tựa cuốn sách tôi luôn muốn mở lại mỗi khi cần thêm một chút động lực để đi tiếp.
Tôi đã có cuốn sách này từ một cửa hàng sách cũ. Nhờ một người nào đó không còn cần đến, tôi lại có cơ hội mang nó về như thể vô tình nhận được một người bạn, một người thầy. Cuốn sách dày hơn 300 trang, nhưng khi gấp lại, điều còn đọng lại không phải là độ dày của trang giấy, mà là độ dày của nghị lực con người.
Có những cuốn sách đọc xong là tôi cất đi, nhưng cũng có những cuốn sách cứ âm thầm ở lại, đến một lúc nào đó lại tự nhiên hiện lên trong suy nghĩ, như một lời nhắc nhở. Với tôi, cuốn sách này là một trong những cuốn như thế.
“Không bao giờ là thất bại! Tất cả chỉ là thử thách” là cuốn tự truyện của Chung Ju Yung – người sáng lập Tập đoàn Hyundai, một trong những doanh nhân kiệt xuất của Hàn Quốc. Xuất phát từ một gia đình nông dân nghèo khó, quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” mà cái đói vẫn đeo bám, ông đã nhiều lần rời làng, thậm chí là bỏ trốn, để tìm kiếm cơ hội đổi đời.
Dù chỉ học hết tiểu học, nhưng được thừa hưởng đức tính cần cù, yêu lao động của gia đình, ông vừa lao vào làm việc để mưu sinh, vừa tự học trong mọi hoàn cảnh, bất chấp thiếu thốn. Chính tinh thần “học trong làm, làm để học” ấy đã tạo nên nền tảng cho một con người tưởng như bình thường nhưng lại làm được những điều phi thường.
Có những chi tiết nhỏ trong cuốn sách khiến tôi thực sự bị ám ảnh. Chẳng hạn như việc ông đã thức trắng nhiều đêm liền chỉ để tập chở gạo bằng xe đạp cho thật thành thạo. Một việc tưởng chừng giản đơn, nhưng cách ông đối diện với nó lại cho thấy một tinh thần kỷ luật và quyết tâm hiếm có. Từ những việc nhỏ, ông đã làm đến nơi đến chốn, nên không khó hiểu khi với những việc lớn, ông cũng dốc toàn lực để vượt qua.
Đọc đến đây, tôi chợt tự hỏi mình: Đã bao lần mình bỏ dở một việc chỉ vì thấy khó, thấy mệt, hoặc đơn giản là thấy “không thích nữa”? Chính sự so sánh ấy khiến tôi thấy xấu hổ, nhưng đồng thời cũng được đánh thức.
Một chi tiết khác cũng khiến tôi ấn tượng là cách ông học. Ông đọc sách say mê, coi việc đọc là một cách học nghiêm túc. Những đoạn tâm đắc, ông không chỉ đọc, mà còn chép lại, rồi đọc đi đọc lại nhiều lần để thấm sâu. Điều này khiến tôi nhìn lại chính mình – đọc nhiều nhưng chưa chắc đã nhớ, chưa chắc đã hiểu đến tận cùng.
Không chỉ dừng lại ở những câu chuyện đời thường, cuốn sách còn mở ra một thế giới rộng lớn hơn về thương trường, về cách một con người dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Những quyết định táo bạo, những lần thất bại tưởng chừng không thể gượng dậy, nhưng cuối cùng lại trở thành bước đệm cho những thành công lớn hơn. Tất cả được kể lại một cách chân thực, mộc mạc, không tô vẽ.
Có lẽ điều khiến tôi nể phục nhất không phải là thành công, mà là cách ông đi qua thất bại: Bình tĩnh, lì lợm và không cho phép mình dừng lại quá lâu.
Tôi đặc biệt thích câu chuyện về con ếch xanh mà tác giả đã học từ thuở tiểu học:
“Có một con ếch xanh muốn nhảy lên cành cây liễu, nhưng vì cành cây cao quá nên nó không chạm được và thất bại. Nhưng ếch xanh không nản chí, nó tiếp tục nhảy 10, 20, 30 lần… và cuối cùng cũng thành công”. Một câu chuyện đơn giản, nhưng lại chứa đựng thông điệp về sự kiên trì.
Tôi cũng ấn tượng với câu chuyện về những con rệp mà chính tác giả từng trải qua. Trong những ngày làm việc ở bến cảng, ông và đồng nghiệp phải sống trong điều kiện thiếu thốn, nơi rệp sinh sôi dày đặc. Họ tìm đủ cách để tránh bị cắn, từ ngủ trên bàn, kê chân bàn vào bát nước nhưng rệp vẫn tìm được đường để tiếp cận. Cuối cùng, họ nhận ra rằng những con rệp ấy không bỏ cuộc, luôn tìm ra cách vượt qua trở ngại để tồn tại.
Chung Ju Yung cũng như vậy. Ông không né tránh khó khăn, mà tìm cách đi xuyên qua nó, từng bước một. Từ những thất bại cay đắng thời trai trẻ, ông không gục ngã, mà chọn cách đối diện, học hỏi và làm lại. Chính thái độ ấy đã giúp ông biến điều không thể thành có thể, đưa Hyundai từ con số không trở thành một trong những tập đoàn hàng đầu.
Cùng với tinh thần khám phá và chí tiến thủ, ông luôn giữ một niềm tin mạnh mẽ:
“Dù trời có sập cũng có lỗ chui ra”. Đó không phải là sự lạc quan mù quáng, mà là niềm tin được xây dựng từ trải nghiệm, từ việc đã nhiều lần đi qua bế tắc và tự tìm lối thoát.
Ông tin rằng, nếu dốc toàn tâm toàn lực, thì việc gì cũng có thể làm được. Và chính niềm tin ấy, khi được nuôi dưỡng bằng hành động bền bỉ, đã tạo nên những kỳ tích.
Đắm mình trong những trang sách, tôi không chỉ đọc một câu chuyện đời, mà còn có cơ hội chiêm nghiệm lại chính mình. Tôi nhận ra rằng, nhiều khi điều khiến mình dừng lại không phải là hoàn cảnh, mà là sự do dự và thiếu kiên trì.
Từ đó, tôi nhận ra động lực không phải lúc nào cũng đến từ những điều lớn lao, mà bắt đầu từ những việc rất nhỏ: Làm nốt phần còn dang dở, thử thêm một lần nữa, hay đơn giản là chưa vội dừng lại. Cuốn sách không hứa hẹn con đường thành công nhanh, mà nhắc tôi bền bỉ đi tiếp.
Dù bạn là ai, xuất thân như thế nào, nếu còn giữ được niềm tin và sẵn sàng bước tiếp, thì bạn vẫn còn cơ hội. Không phải lúc nào nỗ lực cũng mang lại kết quả ngay lập tức, nhưng mỗi lần cố gắng đều là một bước tiến, dù nhỏ. Bởi thất bại thực ra chỉ là cách cuộc đời đặt ra thử thách để mỗi người tự vượt qua.
