- Alo. Mai à, em đang ở đâu thế?
- Em đang trên lớp. Có chuyện gì vậy anh?
- Hết tiết em sang phòng anh nhé. Xử lý việc hai học sinh lớp em xô xát.
Nghe xong cuộc điện thoại của thầy Dũng, hiệu phó, cô Mai cảm thấy máu nóng dồn lên đầu. Mới buổi đầu tiên của năm học mà mấy đứa đã để thầy hiệu phó phải mời giáo viên chủ nhiệm lên rồi. Sự bực bội trong cô bao trùm mọi cảm xúc. Tuy vậy, cô cố gắng không để tâm trạng của mình ảnh hưởng đến nội dung bài đang giảng.
Hết tiết cô Mai nhanh chóng lên phòng thầy hiệu phó. Trước mặt cô là hai học sinh Hải và Hiếu đang ngồi quay lưng vào nhau. Khuôn mặt của chúng lạnh tanh, bất cần và thách thức. Trang phục chúng mặc hao hao giống nhau dù không phải đồng phục của trường: Quần bò rách và tua rua, áo phông tối màu, dưới chân chúng là những đôi sục xốp sặc sỡ, kiểu dép phù hợp đi ở nhà.
Cả hai đứa nhìn thấy cô nhưng không cất lời chào. Chúng cúi đầu im lặng. Cô Mai đã quá quen với những học sinh chưa có ý thức trong rèn luyện và học tập ở môi trường giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông mà cô đang công tác nhưng ngay lúc này, chứng kiến hình ảnh và thái độ của hai cậu học sinh lớp mình, cô không thể bình tĩnh. Cô nói to để chứng tỏ vị thế giáo viên chủ nhiệm của mình:
- Tại sao mới buổi đầu hai đứa đã xô xát?
Im lặng…
- Cô hỏi sao không nói gì?
Vẫn im lặng… Dường như hai đứa đang dùng sự im lặng để đối phó với cô giáo.
Từ phía sau chiếc tủ đựng đầy sổ sách, thầy Dũng bước ra. Thầy gật đầu chào cô Mai rồi từ tốn:
- Cô Mai đến rồi à? Ngồi xuống đã. Cô còn giờ dạy ở lớp nào không?
- Dạ, em không anh ạ.
- Vậy tốt rồi. Cô gọi điện xin giáo viên bộ môn lớp mình cho hai em học sinh nghỉ tiết học tới. Giải quyết sự việc ngay nhé.
Trong khi cô Mai gọi điện thì thầy Dũng rót nước mời cô Mai và không quên rót thêm vào hai chiếc cốc đã có sẵn trước mặt Hải và Hiếu. “Mời cô và hai em uống nước”. Rồi dường như không để ý đến thái độ bất hợp tác của Hiếu và Hải với cô Mai lúc nãy, thầy Dũng bắt đầu hỏi han những câu thân tình: Hai em nhà ở đâu? Bố mẹ làm gì? Đi học bằng phương tiện nào?...
Trước những lời hỏi thăm của thầy Dũng, hai đứa không im lặng mà đã đáp lại dù lời đáp còn cộc ngổng, trống không. Quan sát cách thầy Dũng phá vỡ sự im lặng của hai cậu học sinh lớp mình, cô Mai nhận ra cô không thể quát mắng, nạt nộ bọn chúng. Cô cần điềm tĩnh trở lại, phải lắng nghe để chúng tin tưởng mà lột bỏ vỏ ngoài phòng bị. Rất nhanh cô lấy lại tinh thần và dứt khoát bảo với thầy Dũng:
- Cảm ơn thầy đã kịp thời ngăn hai học trò lớp em xô xát. Cô trò em sẽ giải quyết ổn thỏa thầy ạ. Để không cản trở công việc của thầy, cô trò em xin phép sang phòng bên nói chuyện.
Thấy cô Mai bình tĩnh trở lại, thầy Dũng biết cô đã có hướng xử lý. Làm việc nhiều năm cùng cô Mai, thầy luôn tin tưởng vào công tác chủ nhiệm của cô. Thầy mỉm cười, gật đầu đồng ý.
Khi cả ba cô trò đã ngồi ngay ngắn và quay mặt vào nhau trong phòng trực học sinh, cô Mai nói như thể rất ái ngại:
- Cô trò mình đã làm phiền đến thầy hiệu phó rồi. Các em có để ý khi tiếp chuyện cô trò mình, thầy liên tục nghe điện thoại giải quyết công việc không?
Không chờ Hải và Hiếu lên tiếng, cô Mai tiếp tục: Lẽ ra chúng ta không nên làm phiền thầy. Mà thầy gặp hai đứa ở đâu vậy? Cô Mai vờ như vô tình thốt ra câu hỏi.
Thằng Hiếu chẳng cần suy nghĩ trả lời ngay:
- Ở cầu thang.
Vẫn kiểu trả lời cộc ngổng, nhưng không sao, cô Mai đã thành công khi phá vỡ được sự im lặng trước đó của nó. Khi thằng Hiếu đã lên tiếng rồi thì thằng Hải dại gì im lặng. Nghĩ thế cô Mai hỏi tiếp:
- Đúng lúc hai đứa đang xô xát hả?
Quả đúng như cô Mai suy đoán, thằng Hải lập tức giải thích:
- Em đang đi, thằng Hiếu huých vào em.
- Tao đang chạy, mày va vào tao. Hiếu phản bác.
“Mày đừng bảo mày đúng”. Hải nhìn thẳng vào mắt Hiếu, giọng nó chắc nịch. Đối diện ánh mắt của Hải, thằng Hiếu vội nhìn đi hướng khác.
Thấy vậy, cô Mai đã đoán được Hiếu hẳn là người mắc lỗi trước. Nhưng cô lại xua tay: “Được rồi, khoan nói đúng sai. Cô muốn lắng nghe từng đứa”. Vậy là hai đứa thi nhau kể. Cô Mai thở phào khi những gì chúng kể chỉ là việc lên xuống cầu thang, va chạm nhau khiến hai đứa cự cãi, giằng co.
Đúng lúc thầy Dũng đi qua đưa chúng nó về phòng. Làm công tác chủ nhiệm nhiều năm, cô quá hiểu cái tôi của bọn học trò ở lứa tuổi dở ương này. Chúng muốn khẳng định, chúng ít khi nhận mình sai. Việc nhỏ sẽ thành to nếu để bọn chúng tự giải quyết. Nhưng ngược lại việc to lại hóa nhỏ nếu có người đứng ra phân giải và biết kích thích cái tôi của bọn chúng hướng về điều đúng đắn.
Trong trường hợp này cô muốn kích thích cái tôi của hai đứa bằng cách để chúng chứng minh chúng có thể tự giải quyết ổn thỏa sau khúc mắc vừa xảy ra. Cô Mai bảo: “Việc không có gì to tát, hai đứa chọn đi, một là bắt tay làm hòa coi như chưa xảy ra chuyện gì. Hai là cô mời phụ huynh đến giải quyết”.
Đương nhiên cả hai chọn phương án làm hòa. Thấy vậy cô Mai nói như ra lệnh: “Từ mai hai đứa phải mặc trang phục đúng quy định đến lớp nghe chưa”. Hai đứa dõng dạc đáp: “Vâng ạ”. Cô Mai mỉm cười với cái kiểu vừa trẻ con vừa người lớn rất đặc trưng của học trò lứa tuổi này.
Sau vụ xô xát, cô Mai thấy Hải và Hiếu chơi thân với nhau như hình với bóng. Thỉnh thoảng trước mặt cô, chúng nó còn trêu chọc bằng cách làm bộ bắt tay để nhắc về kỷ niệm của buổi đầu tiên đến lớp. Cô Mai tỏ vẻ nạt nộ: “Cứ liệu hồn” thì chúng dùng cử chỉ khum tay hình trái tim hướng về phía cô.
Vậy mà tất cả đã qua. Mọi thứ về Hải bây giờ chỉ còn trong ký ức. Nhìn chỗ ngồi trống trơn của Hải, cô Mai thấy xót xa. Chỗ Hải ngồi còn đây nhưng Hải đã mãi rời xa thế giới này. Cô nhớ hôm nghe tin Hải gặp nạn, cả trường bàng hoàng. Hải ra đi trong khoảng thời gian ngắn ngủi khi em cùng Hiếu đi câu cá.
Giấc nghỉ trưa không đủ hấp dẫn để nhốt đôi chân của hai đứa bạn ham câu. Cái hồ nằm trong khuôn viên thành phố, đã quá quen thuộc với chúng. Bởi vậy thằng Hiếu tự tin bước xuống mấy bậc gạch, nhưng không may nó trượt chân ngã xuống. Dù biết bơi nhưng do hồ sâu lại bị bất ngờ nên nó chới với. Càng chới với, nó càng đạp nước đẩy ra xa.
Thấy vậy Hải quên cả việc mình không bơi giỏi bằng Hiếu mà nhảy ùm xuống cứu bạn. Sau một hồi vùng vẫy Hiếu cũng tự bơi được vào bờ còn Hải thì vĩnh viễn nằm lại. Bố mẹ Hải biết tin đau đớn, gục ngã. Thầy cô, bạn bè biết tin thì sững sờ, tiếc thương. Sự việc đã qua hơn một tháng nhưng mỗi lần bước vào lớp, hình ảnh vui tươi và cái khum tay hình trái tim của Hải vẫn hiện rõ trong tâm trí cô Mai.
Sau khi Hải mất, Hiếu đến lớp câm lặng, nó thường òa khóc vô thức. Lo lắng đến sức khỏe của Hiếu, cô Mai khuyên gia đình cho Hiếu ở nhà nghỉ ngơi ít hôm. Dù biết Hiếu đã được gia đình đưa đến bác sĩ điều trị tâm lý nhưng khi lời của mẹ Hiếu nói lúc cô Mai gọi điện hỏi thăm, khiến cô không khỏi lo lắng:
- Con như người bị bắt hồn rồi cô giáo ơi. Không ít lần con quay lại hồ. Gia đình em phải thường xuyên canh chừng con.
Hẳn lời đồn thổi Hải bị lôi xuống nước thế mạng cho ai đó đã ảnh hưởng đến Hiếu rất nhiều. Cô Mai quyết định phải giúp Hiếu vượt qua ranh giới sinh tử. Cô thu xếp thời gian cùng các bạn trong lớp đến thăm và động viên Hiếu thường xuyên hơn.
- “Tại em mà bạn Hải mới chết cô ơi”. Hiếu nói mà ánh mắt của nó trống rỗng khi cô Mai và các bạn đến chơi. “Nếu phải thế mạng tại sao không phải là em. Em rơi xuống trước mà…”. Cô Mai đau lòng ôm nó an ủi, trấn an rằng con người ta có số… Hiếu nghe và thẫn thờ.
Ngày Hiếu quay lại lớp sau thời gian nghỉ ngơi, điều trị, dù không có tiết đầu, cô Mai vẫn đến sớm. Cô muốn ngay khi Hiếu trở lại, cô sẽ sát cánh đồng hành để Hiếu bắt nhịp với lớp học. Hiếu kia rồi, nó gầy đi rất nhiều. Nó vừa bước vào lớp, bạn bè đã xúm lại hỏi han. Nó chỉ im lặng.
Thấy vậy, các bạn cũng không ồn ào mà lặng lẽ hơn. Nó bước vào chỗ ngồi và co ro ở một góc. Chỗ ngồi ấy, đầu năm cô Mai xếp cho nó ngồi vì nó quá hiếu động. Ngồi đấy nó mới không thể quay ngang quay dọc để trêu chọc bạn bè. Nhưng hôm nay chỗ ngồi ấy càng khiến nó thu mình lại. Cô Mai quyết định xếp lại chỗ ngồi cho cả lớp. Cô cố ý để Nga, cô bạn lớp trưởng học giỏi và tinh tế ngồi cạnh Hiếu. Cô gọi Nga ra dặn dò:
- Em và các bạn hãy đồng hành, giúp đỡ để Hiếu vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Nga lễ phép: “Vâng thưa cô”.
Giờ ra chơi, khi không có những chiếc điện thoại thông minh ở bên mình, học sinh trở về với bản chất tinh nghịch vốn có. Chúng ùa ra, nô đùa và chạy nhảy. Nhưng từ hôm Hiếu đi học trở lại, cô Mai thấy học sinh lớp mình không ra ngoài, bọn chúng thường tập trung quanh Hiếu. Chúng nói chuyện, chúng bày trò, chúng tô vẽ… Ban đầu lặng lẽ sau ồn ào dần.
Cô Mai thoáng gặp ánh mắt tươi vui và cái mỉm cười rất nhẹ của thằng Hiếu khi nó nhìn bạn bè trêu chọc nhau. Tuổi học trò hồn nhiên, cô Mai tin với sự hồn nhiên ấy của đám bạn, Hiếu sẽ dần ổn định tâm lý.
Cô Mai thấy an lòng khi mẹ Hiếu thông báo tình trạng của nó: “Con đã không còn tự trách bản thân. Con vẫn nhớ đến Hải vì vào mỗi dịp đặc biệt con sẽ bảo mẹ cùng con đến nhà thắp hương cho Hải. Con đã bình tâm hơn nhiều cô ạ”.
Một buổi chiều muộn, cô Mai bất ngờ khi thấy Hiếu chủ động nán lại gặp cô. Hiếu bảo: “Em đã từng nghĩ mình phải chết để thay thế cho Hải, giúp linh hồn Hải thoát khỏi làn nước lạnh lẽo. Ý nghĩ ấy kéo đôi chân của em nhiều lần đến bên hồ. Nhưng em không thực hiện được vì bố mẹ luôn theo sát.
Lúc đó em trống rỗng, lời khuyên của bác sĩ như gió thoảng bên tai. Trở lại lớp, thấy cô vì em mà đến sớm, thấy lớp trưởng vì em mà ngồi cạnh, thấy các bạn vì em mà không ra ngoài chơi… em đã cảm động. Sau hôm ấy trong giấc mơ của em, Hải không rủ em theo nó nữa mà khuyên em hãy hòa nhập, nô đùa cùng các bạn. Nó bảo em phải sống thật tốt cuộc đời của mình, sống thay cho cả phần nó.
Em không chắc đó là lời của Hải hay là lời của lớp trưởng vẫn hằng ngày khuyên em, xuất hiện trong cơn mộng mị. Một lần trong giấc mơ Hải bảo với em nó phải đi rồi, nó sẽ không gặp em nữa. Kể từ hôm ấy, em không còn mơ thấy Hải”.
Ngừng một chút, Hiếu ngẩng mặt nhìn lên trời như thể nó thấy Hải, bạn thân của nó đang ở trên đó, rồi nó nói: “Hải luôn rộng lượng với em. Cái vụ đầu năm học, em đã đấm nó chứ không phải chẳng may huých vào sườn như lời nó nói với cô. Sau em hỏi nó tại sao không kể thật thì nó bảo: Vì tao cảm nhận được mày là thằng bạn tốt”. Bỗng Hiếu dừng lại và bất ngờ hỏi: “Em có phải là người bạn tốt không cô?”.
Cô Mai ngước lên nhìn áng mây chiều đang trôi bảng lảng để cố giấu đi sự xúc động. Cô biết trong lòng Hiếu trước đây, bây giờ và mãi sau này sẽ luôn có Hải. Cô nắm nhẹ tay Hiếu khẳng định: “Một người bạn tốt, rất tốt”. Im lặng hồi lâu, Hiếu lên tiếng quả quyết: “Em sẽ sống thật tốt cô ạ. Cảm ơn cô và các bạn đã giúp em vượt qua giai đoạn khó khăn nhất”.
Hiếu chào cô ra về, nhìn theo bóng lưng Hiếu, cô Mai thấy lòng mình nhẹ nhõm. Cây bằng lăng trong sân trường bắt đầu bung nở những chùm hoa tím. Đó là loài hoa tượng trưng cho tình bạn đẹp, trong sáng của tuổi học trò. Chỉ vài tuần thôi sắc hoa ấy sẽ nhuộm tím sân trường báo hiệu một mùa nhớ sắp qua, một chuyến đò nữa sẽ cập bến.
