Tết cơm mới của người Xá Phó là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

2025/07/06 20:13

(CLO) Trong Tết cơm mới, mỗi gia đình người Xá Phó phải thực hiện nghi thức rước “hồn lúa mới” từ cánh đồng, nương rẫy về nhà.

Bộ VHTT&DL vừa ghi danh Tết cơm mới của người Xá Phó (ở huyện Văn Bàn trước đây của tỉnh Lào Cai) vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Xá Phó ở Lào Cai thuộc nhóm dân tộc Phù Lá. Trải qua lịch sử phát triển, người Xá Phó đã hình thành nên nhiều giá trị văn hóa truyền thống độc đáo, đậm nét bản sắc riêng biệt, trong đó có Tết mừng cơm mới.

Tết cơm mới của người Xá Phó được tổ chức hằng năm vào tháng 8 hoặc tháng 10 âm lịch với nhiều nghi thức độc đáo. Khi những bông lúa ngoài ruộng hoặc trên nương trĩu bông, người Xá Phó náo nức tổ chức nghi lễ rước hồn mẹ lúa về kho để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một năm canh tác mới.
Các gia đình trong làng chọn lấy một ngày tốt, ngày đẹp để mừng thu hoạch, tổng kết một năm sản xuất, dâng thành quả lao động tốt đẹp nhất lên các vị thần thánh cùng gia tiên, cầu mưa thuận gió hòa, làm ăn phát đạt, mùa màng tươi tốt, con cháu mạnh khỏe và bày tỏ sự tôn kính lên ông bà tổ tiên đã khuất.
Trong Tết mừng cơm mới thì nghi lễ đón "hồn lúa mới" hay rước "hồn lúa mới" về nhà là quan trọng nhất. Xuất phát từ quan niệm vạn vật hữu linh và sự trân trọng giá trị của cây lúa trong đời sống sản xuất và sinh hoạt, người Xá Phó đã “thiêng hóa” hình ảnh cây lúa trong tâm thức tín ngưỡng tộc người, họ đều cho rằng cây lúa cũng có linh hồn.
Do đó, mỗi khi tổ chức Tết cơm mới, mỗi gia đình phải đi rước “hồn lúa mới” từ cánh đồng, nương rẫy về nhà. Hình tượng cây lúa và “hồn lúa” trong tâm thức của người dân mang đậm tính nhân văn, bản sắc văn hóa tộc người.
Sau các nghi lễ giữ hồn lúa, hái lúa, bó lúa, gùi lúa về gia đình, mâm cơm mới được trang trọng dâng lên bàn thờ tổ tiên, mừng cho mùa màng một năm bội thu.
Tiếp đó là phần hội với các tiết mục mang đậm bản sắc của người Xa Phó, như: Múa nghi lễ tra lúa nương, hát dân ca giao duyên, biểu diễn sáo cúc kẹ cùng với các trò chơi đánh yến, tung còn, đi cà kheo, đánh quay, xoè kèn ma nhí...
Trước đó, hồi tháng 4/2025, Bộ VHTT&DL cũng đã ghi danh 2 di sản Nghi lễ cúng rừng của người Pa Dí ở Mường Khương và Nghề đan lát của người Tày ở Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Theo Thế Vũ
congluan.vn
Theo: congluan.vn
2025/07/06 16:50 (GMT+7)
2026-10-15 01:59

Từ đổi mới dạy học hướng tới xây dựng mô hình trường học sáng tạo ở Phú Thọ

GD&TĐ - Từ đổi mới phương pháp dạy học, nhiều trường ở Phú Thọ hướng tới mô hình giáo dục phát triển năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập.

Từ đổi mới dạy học hướng tới xây dựng mô hình trường học sáng tạo ở Phú Thọ
2026-10-15 01:58

Tri thức trẻ tiên phong làm chủ công nghệ số

GD&TĐ - Ngày 12/10, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức Diễn đàn ‘Sứ mệnh tiên phong làm chủ công nghệ số của thế hệ tri thức trẻ Việt Nam’.

Tri thức trẻ tiên phong làm chủ công nghệ số
2026-10-15 01:54

Biến không gian sinh hoạt dưới cờ thành những bài học bổ ích

GD&TĐ - Trong tiết Sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, nhiều trường tại Hà Nội tổ chức các hoạt động tuyên truyền bổ ích đem lại những bài học quý giá cho học sinh.

Biến không gian sinh hoạt dưới cờ thành những bài học bổ ích
2026-10-15 01:54

Bồi đắp lòng biết ơn, trách nhiệm cho học sinh từ truyền thống phụ nữ Việt Nam

GD&TĐ - Từ những câu chuyện của bà Trương Mỹ Hoa, học sinh thêm tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam, nuôi dưỡng lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm.

Bồi đắp lòng biết ơn, trách nhiệm cho học sinh từ truyền thống phụ nữ Việt Nam
2026-10-15 01:54

Phát triển năng lực cho học sinh qua giáo dục STEM, STEAM ở Phú Thọ

GD&TĐ - Trường học ở Phú Thọ đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM qua thực hành, trải nghiệm, phát triển năng lực học sinh.

Phát triển năng lực cho học sinh qua giáo dục STEM, STEAM ở Phú Thọ
2026-10-15 01:53

Khi nhà trường đưa văn chương ra khỏi trang sách, học sinh thành người kể chuyện

GD&TĐ - Dự án “Lê Quý Đôn RE:CODE” tại Trường THPT Lê Quý Đôn (TPHCM) mở ra cách tiếp cận mới với môn Ngữ văn, để học sinh trở thành người kể chuyện.

Khi nhà trường đưa văn chương ra khỏi trang sách, học sinh thành người kể chuyện
2026-10-15 01:53

Sinh viên ĐH Lạc Hồng đạt giải xuất sắc nhất hạng mục đồng đội K-Speech 2026

GD&TĐ - Đội sinh viên ngành Hàn Quốc học, Trường Đại học Lạc Hồng là đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Hùng biện tiếng Hàn Thế giới K-Speech 2026.

Sinh viên ĐH Lạc Hồng đạt giải xuất sắc nhất hạng mục đồng đội K-Speech 2026
2026-10-15 01:53

3 thành tố năng lực giúp giáo viên sử dụng hiệu quả tiếng Anh trong dạy học

GD&TĐ - Giáo viên cần năng lực sử dụng tiếng Anh, năng lực chuyên môn môn học và năng lực sư phạm để tổ chức dạy học thông qua tiếng Anh.

3 thành tố năng lực giúp giáo viên sử dụng hiệu quả tiếng Anh trong dạy học
2026-10-12 04:17

Sinh viên chủ động đón đầu xu hướng nghề nghiệp liên ngành, công nghệ

GD&TĐ - Ngày hội Sinh viên và Doanh nghiệp năm 2026 tạo cơ hội để sinh viên chủ động tìm hiểu thị trường lao động và định hướng nghề nghiệp.

Sinh viên chủ động đón đầu xu hướng nghề nghiệp liên ngành, công nghệ
2026-10-12 02:13

Từ mô hình thực tiễn đến yêu cầu hoàn thiện chính sách về dinh dưỡng học đường

GD&TĐ - Sớm hoàn thiện chính sách, chuẩn hóa dinh dưỡng học đường là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm bữa ăn học sinh đủ dinh dưỡng, an toàn thực phẩm.

Từ mô hình thực tiễn đến yêu cầu hoàn thiện chính sách về dinh dưỡng học đường