Từ đổi mới dạy học hướng tới xây dựng mô hình trường học sáng tạo ở Phú Thọ

Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy năng lực học sinh

Phát triển mô hình trường học chú trọng năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập quốc tế là một trong những hướng đi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại Phú Thọ. Để thực hiện hiệu quả, các cơ sở giáo dục cần đổi mới đồng bộ phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng phát huy tính chủ động của học sinh.

Tại Trường THPT Long Châu Sa (xã Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ), việc phát triển mô hình trường học sáng tạo được nhìn nhận từ yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và tạo môi trường để học sinh phát huy khả năng tư duy, giải quyết vấn đề.

Ông Triệu Trí Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Long Châu Sa cho rằng, để triển khai hiệu quả mô hình trường học phát triển năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập quốc tế, không thể chỉ duy trì phương pháp dạy học truyền thống mà cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, giáo viên phải thay đổi vai trò, từ người truyền đạt kiến thức sang người thiết kế, tổ chức hoạt động học tập. Qua đó, hướng dẫn học sinh thảo luận, nghiên cứu, chủ động tìm kiếm kiến thức và vận dụng vào thực tiễn.

Cùng với đó, giáo viên cần thường xuyên tự học, nâng cao năng lực số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ giảng dạy, cá nhân hóa quá trình học tập. Việc bồi dưỡng ngoại ngữ cũng cần được chú trọng nhằm khai thác nguồn học liệu quốc tế, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Theo ông Triệu Trí Phú, đổi mới phương pháp dạy học cần hướng đến phát triển khả năng nghiên cứu, giải quyết vấn đề và hình thành sản phẩm cụ thể. Trong đó, dạy học theo dự án giúp học sinh tiếp cận những vấn đề thực tiễn, vận dụng kiến thức để tìm giải pháp phù hợp.

Giáo viên cần tăng cường sử dụng câu hỏi mở, khuyến khích học sinh phân tích dữ liệu, trình bày quan điểm và xem xét vấn đề từ nhiều góc độ. Qua đó, từng bước hình thành khả năng tư duy độc lập, phản biện và sáng tạo.

Đối với kiểm tra, đánh giá, cần giảm sự phụ thuộc vào bài kiểm tra lý thuyết, tăng cường đánh giá quá trình học tập. Chú trọng sản phẩm sáng tạo, bài thuyết trình, khả năng phản biện và kỹ năng làm việc nhóm của học sinh.

"Giáo viên chuyển từ vị thế 'trung tâm tri thức' sang vai trò người thiết kế không gian học tập, hướng dẫn thảo luận và thúc đẩy quá trình tự học", ông Triệu Trí Phú nhấn mạnh.

Giáo viên Trường THPT Đoan Hùng vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp nhằm phát triển tư duy phản biện và khả năng sáng tạo cho học sinh.

Nâng cao năng lực giáo viên

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Trình - Hiệu trưởng Trường THPT Đoan Hùng (xã Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ) cho rằng, phát triển mô hình trường học sáng tạo, hội nhập quốc tế cần tập trung vào ba nội dung: Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục.

Theo ông Nguyễn Tiến Trình, giáo viên cần chuyển từ vai trò truyền thụ kiến thức sang định hướng, kết nối và khuyến khích học sinh chủ động học tập. Nhà trường cần xây dựng môi trường học tập thường xuyên, tạo điều kiện để giáo viên tự nghiên cứu, bồi dưỡng chuyên môn và đổi mới phương pháp giảng dạy.

Trong tổ chức dạy học, cần tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, sử dụng câu hỏi mở, tổ chức tranh luận và đa dạng hóa hình thức đánh giá. Thay vì chỉ đánh giá bằng bài kiểm tra trên giấy, giáo viên có thể căn cứ vào sản phẩm, bài thuyết trình và dự án học tập của học sinh.

Để phát triển năng lực hội nhập, ông Nguyễn Tiến Trình cho rằng cần mở rộng các câu lạc bộ STEM, khởi nghiệp, tranh biện và tiếng Anh. Những hoạt động này hướng đến tạo môi trường để học sinh vận dụng kiến thức, phát triển kỹ năng giao tiếp, hợp tác và từng bước nâng cao năng lực hội nhập.

Từ thực tiễn giảng dạy, cô Nguyễn Thị Hồng Thúy - giáo viên Trường THPT Đoan Hùng cho biết, cô đang vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp nhằm phát triển tư duy phản biện và khả năng sáng tạo cho học sinh.

Trong các tiết học, tôi tổ chức tranh luận, thảo luận nhóm theo chủ đề mở, triển khai dự án liên môn. Đồng thời, xây dựng hệ thống câu hỏi theo các mức độ phân tích, đánh giá và sáng tạo của thang tư duy Bloom.

"Thông qua những hoạt động này, học sinh có cơ hội bày tỏ quan điểm, biết lắng nghe và phản biện ý kiến của người khác, đồng thời hình thành thói quen nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau", cô Thúy chia sẻ.

Từ thực tiễn trên, việc phát triển mô hình trường học sáng tạo, hội nhập quốc tế cần gắn với nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên. Nội dung tập huấn, hướng dẫn cần tập trung vào thiết kế dự án học tập, tổ chức tranh biện, ứng dụng công nghệ, AI và đổi mới kiểm tra, đánh giá.

Cùng với đó, cần chú trọng hướng dẫn giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm, phát triển câu lạc bộ, khai thác học liệu ngoại ngữ và tăng cường kết nối giáo dục. Các giải pháp cần được triển khai phù hợp với điều kiện từng cơ sở giáo dục, góp phần phát triển năng lực học sinh, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo tại Phú Thọ.