Huế: Khám phá làng hoa giấy Thanh Tiên 300 năm rực rỡ sắc xuân

Giữa cái lạnh và mưa phùn đặc trưng của xứ Huế, làng hoa giấy Thanh Tiên tại phường Dương Nỗ nổi bật với những sắc màu rực rỡ, bền bỉ đi qua sương muối để hiện diện trên bàn thờ tổ tiên suốt cả năm. Với lịch sử hơn 300 năm, đây không chỉ là một làng nghề mà còn là nơi lưu giữ nét đẹp tâm linh và triết lý sống của người dân cố đô.

Triết lý nhân sinh trong từng cánh hoa

Người Huế vốn trọng việc thờ tự, nhưng thời tiết cố đô những tháng cuối năm thường mưa phùn kéo dài khiến hoa tươi trở nên xa xỉ. Từ cái khó ấy, người dân làng Thanh Tiên đã sáng tạo ra hoa giấy để dâng cúng. Điểm đặc biệt của loại hoa này không nằm ở sự tinh xảo máy móc mà ở tính triết lý sâu sắc.

Cụ thể, một cành hoa thường có 3 bông lớn ở giữa đại diện cho Tam cương (Quân – Thân – Sư), và 5 bông nhỏ xung quanh tượng trưng cho Ngũ thường (Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín). Qua đó, người Huế chơi hoa không chỉ để trang trí mà còn để nhắc nhở con cháu về đạo làm người.

Mỗi bông hoa Thanh Tiên không chỉ là biểu tượng cho sự khéo léo và tinh tế của nghệ nhân mà còn là sự kết tinh của một quy trình thủ công tỉ mỉ.

Quy trình chế tác kỳ công từ màu sắc thực vật

Để có một nhành hoa đạt chuẩn, nghệ nhân phải chuẩn bị từ tháng Chạp năm trước. Tre làm cành phải là tre già, được phơi khô, vót nhỏ và tẩm nhựa cây để tránh mối mọt. Đáng chú ý, người làng không dùng phẩm màu hóa chất mà sử dụng màu chiết xuất từ thực vật như lá cây, vỏ quả hay nhựa thông.

Kỹ thuật này giúp màu hoa tươi lâu và không bị phai dù gặp nắng gắt hay độ ẩm cao. Các nếp nhăn li ti trên cánh hoa được tạo ra bằng dụng cụ gỗ thô sơ nhưng chuẩn xác, tạo độ bồng bềnh sống động như hoa thật.

Giấy màu phải cắt thành hình bông hoa, dán hồ tạo hình, ghép nhuỵ tạo thành từng bông hoa rồi sau đó ghép hoa vào cành.

Sự hồi sinh và vươn tầm quốc tế của sen giấy

Từng có thời điểm mai một trước sự lấn át của hoa nhựa, làng nghề đã hồi sinh mạnh mẽ nhờ tâm huyết của những nghệ nhân như ông Thân Văn Huy. Đóa sen giấy ra đời đã đưa danh tiếng làng nghề đi xa hơn cả biên giới Việt Nam, xuất hiện tại các không gian trà đạo và lễ hội quốc tế tại Mỹ, Pháp, Nhật.

Những ngày giáp Tết, cả làng Dương Nỗ, TP Huế nhuộm đỏ rực bởi những sào hoa phơi từ trong cho ra ngoài sân nhà.

Hiện nay, làng hoa giấy Thanh Tiên đã được công nhận là làng nghề truyền thống và điểm du lịch văn hóa. Hoa giấy Thanh Tiên hiện được tiêu thụ rộng rãi tại nhiều thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, trở thành minh chứng cho giá trị văn hóa cốt lõi khi biết kết hợp giữa truyền thống và hơi thở đương đại.