TPHCM tinh gọn tiêu chí Trường học hạnh phúc, hướng đến thực chất

2026/10/01 10:28

GD&TĐ - Ngày 30/9, Sở GD&ĐT TPHCM tổ chức Hội thảo xây dựng trường học hạnh phúc tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn TPHCM.

Đề xuất giảm 50% tiêu chí trường học hạnh phúc

Báo cáo đề dẫn tại hội thảo, bà Cao Thị Thiên Phúc, Trưởng Phòng Học sinh, sinh viên (Sở GD&ĐT TPHCM) cho biết, tháng 10/2023, Bộ tiêu chí Trường học hạnh phúc được ban hành gồm 18 tiêu chí áp dụng cho 100% cơ sở giáo dục trong toàn thành phố. TPHCM được Bộ GD&ĐT ghi nhận là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai bộ tiêu chí xây dựng Trường học hạnh phúc.

Sau gần 3 năm triển khai, trước yêu cầu thực tiễn của thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính với quy mô trường lớp và đối tượng học sinh đa dạng hơn, Sở GD&ĐT TPHCM tiếp tục lấy ý kiến các cơ quan liên quan để điều chỉnh bộ tiêu chí theo hướng tinh gọn hơn, phù hợp thực tiễn, tránh hình thức, không tạo thêm gánh nặng hành chính cho các trường học.

Theo bà Phúc, điểm mới của dự thảo là tinh gọn bộ tiêu chí trường học hạnh phúc từ 18 xuống còn 9 tiêu chí, giữ nguyên ba nhóm tiêu chuẩn là: con người; dạy học và hoạt động giáo dục; môi trường.

Đồng thời đề xuất cách thức đánh giá phù hợp hơn với thực tiễn của từng cơ sở giáo dục.

9 tiêu chí để xây dựng trường học hạnh phúc mà Sở GD&ĐT TPHCM đề xuất, cụ thể gồm:

- Quan hệ tin tưởng, tôn trọng sự khác biệt giữa thầy-trò và trò-trò;

- Giáo viên được lắng nghe, hỗ trợ chuyên môn, bảo đảm sức khỏe thể chất - tinh thần;

- Nuôi dưỡng giá trị đạo đức tích cực: chính trực, hợp tác, dân chủ, sáng tạo;

- Phương pháp dạy học tích cực, cá thể hóa, phát huy tư duy phản biện (công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ);

- Đánh giá công bằng, ghi nhận đa chiều, không tạo áp lực điểm số;

- Chăm sóc sức khỏe thể chất-tâm thần toàn diện, gắn với hoạt động trải nghiệm;

- Môi trường an toàn tuyệt đối, không bạo lực, không bắt nạt học đường;

- Kỷ luật tích cực trong không gian xanh-sạch-an toàn;

- Ban lãnh đạo có tầm nhìn, cam kết rõ ràng cho trường học hạnh phúc.

Bà Cao Thị Thiên Phúc chia sẻ tại hội thảo.

Tại hội thảo, bà Huỳnh Lê Như Trang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM cho biết, đến nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã triển khai xây dựng trường học hạnh phúc. Nhiều mô hình, cách làm về kỷ luật tích cực, tham vấn tâm lý học đường, giáo dục cảm xúc - xã hội, xây dựng trường học xanh - sạch - an toàn đã được ghi nhận và nhân rộng.

Trước yêu cầu thực tiễn của thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính, với quy mô trường lớp và đối tượng học sinh đa dạng hơn, Sở GD&ĐT TPHCM xác định cần tinh gọn Bộ tiêu chí theo hướng rõ ràng, dễ triển khai, dễ đánh giá; đồng thời tập trung vào cảm nhận hạnh phúc thực chất của học sinh, giáo viên, nhân viên và cha mẹ học sinh.

“Xây dựng trường học hạnh phúc không phải là việc riêng của ngành Giáo dục. Hạnh phúc của học sinh, của thầy cô gắn liền với sức khỏe thể chất và tinh thần, môi trường sống, đời sống văn hóa và cách xã hội nhìn nhận về nhà trường. 9 tiêu chí của Bộ tiêu chí điều chỉnh liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ của hầu hết các phòng thuộc Sở”, bà Trang nhấn mạnh.

Từ thực tiễn, góp ý hoàn thiện 9 tiêu chí

Tại hội thảo, 120 đại biểu đến từ các sở, ban, ngành, phòng chuyên môn thuộc Sở GD&ĐT TPHCM, cụm trưởng chuyên môn, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các cơ sở giáo dục đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, những thuận lợi, khó khăn trong quá trình áp dụng Bộ tiêu chí hiện hành, đồng thời đóng góp trực tiếp cho dự thảo 9 tiêu chí.

Các ý kiến tập trung đánh giá mức độ phù hợp của 9 tiêu chí với thực tiễn tại đơn vị; chỉ rõ những tiêu chí đã rõ, những nội dung còn thiếu, khó hiểu hoặc khó thực hiện; đồng thời góp ý việc gộp, điều chỉnh một số tiêu chí và nội dung thực hiện tương ứng trong dự thảo.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là cách thức tự đánh giá tại đơn vị, làm sao bảo đảm thực chất mà không phát sinh thêm hồ sơ; xác định thành phần tham gia đánh giá, minh chứng tối thiểu cần thiết và cách sử dụng kết quả để xây dựng kế hoạch cải thiện, thay vì phục vụ xếp hạng, thi đua.

Từ gần ba năm triển khai, các đại biểu cũng chia sẻ những cách làm hiệu quả cùng những khó khăn, vướng mắc và những việc chưa thực hiện được. Trong đó, những bài học chưa thành công cũng được nhìn nhận là nguồn thông tin có giá trị để tiếp tục hoàn thiện Bộ tiêu chí.

Bà Bùi Minh Tâm, Hiệu trưởng Trường Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa) cho rằng, một trường học tổ chức nhiều hoạt động nhưng học sinh vẫn có thể cảm thấy cô đơn. Một nơi treo nhiều khẩu hiệu về đoàn kết, yêu thương nhưng giáo viên vẫn có thể làm việc một mình.

“Mạng xã hội đang tạo điểm nghẽn lớn về tâm lý đối với đội ngũ nhà giáo. Một tình huống sư phạm bình thường có thể trở thành khủng hoảng truyền thông, khiến giáo viên ngại dư luận, thu mình. Vì vậy, hạnh phúc không chỉ là cảm giác an toàn của giáo viên và học sinh mà còn là việc mỗi người được lắng nghe, đồng hành mỗi ngày”, bà Tâm cho hay.

Còn bà Chu Ánh Vân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Triệu Thị Trinh (phường Hòa Hưng) cho rằng, để tránh đánh giá cảm tính, mỗi nơi thực hiện một cách, Sở GD&ĐT TPHCM cần quy định khung thời gian gợi ý cho hoạt động tư vấn tâm lý học đường; đồng thời cụ thể hóa một số tiêu chuẩn về cơ sở vật chất tối thiểu và hướng dẫn minh chứng để các trường thuận lợi trong tự đánh giá.

Ngày 13/10, Sở GD&ĐT TPHCM dự kiến tổ chức hội thảo với sự tham gia của khoảng 30 chuyên gia trong các lĩnh vực tâm lý học đường, quản lý giáo dục... đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục. Các chuyên gia sẽ phân tích cơ sở khoa học, đối chiếu kinh nghiệm quốc tế, đồng thời góp ý về nội hàm, cách diễn đạt và phương pháp đánh giá từng tiêu chí trong dự thảo.

Bà Huỳnh Lê Như Trang- Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM phát biểu tại hội thảo.