Tình bạn đẹp trong trường học: 'Lá chắn mềm' bảo vệ tuổi vị thành niên
2026/03/21 09:00
GD&TĐ - Từ câu chuyện được cho của nữ sinh THPT tại Gia Lai sinh con rồi để lại bên vệ đường cùng lá thư nhận lỗi, nhiều nhà giáo cho rằng xây dựng tình bạn đẹp trong học đường là “chìa khóa” giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản vị thành niên.
Khoảng lặng trong giáo dục giới tính
Những ngày đầu tháng 3/2026, dư luận tại khu vực Tây Nguyên không khỏi xót xa trước câu chuyện một bé trai sơ sinh được người dân xã Chư Sê, Gia Lai phát hiện trong chiếc giỏ nhựa đặt bên vệ đường. Bên cạnh em là mảnh giấy học trò với những dòng chữ viết tay (được cho là của một nữ sinh THPT trên địa bàn).
Trong thư, nữ sinh viết: “Cháu là học sinh THPT do ngu ngốc mà lỡ dại nên mang thai và sinh ra em bé. Cháu không muốn gia đình biết và cũng không muốn nghỉ học, cháu không có khả năng nuôi con. Cháu cầu xin ông, bà, cô, chú, anh, chị làm ơn làm phước nuôi bé giùm cháu. Con cháu là bé trai, bé sinh ngày 16/01/2026. Cháu xin cảm ơn ạ!”.
Những dòng chữ tuy giản dị nhưng khiến nhiều người nghẹn lòng. Không chỉ là câu chuyện về một đứa trẻ chào đời trong hoàn cảnh đặc biệt, mà còn gợi lên nhiều trăn trở về giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên trong nhà trường và gia đình.
Theo nhiều nhà giáo, trong những tình huống như vậy, nếu học sinh có được môi trường đủ an toàn để chia sẻ hoặc có những người bạn thân thiết sẵn sàng lắng nghe, rất có thể câu chuyện đã không diễn ra theo cách đau lòng như vậy.
Ông Lê Chí Khai – Hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Khải (Đắk Lắk), cho rằng vụ việc là lời cảnh báo về những khoảng trống trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Theo ông Khai, giáo dục sức khỏe sinh sản trong nhà trường hiện nay phần lớn được triển khai thông qua các bài học lồng ghép hoặc hoạt động ngoại khóa. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức thì chưa đủ, bởi điều học sinh cần hơn là những kỹ năng để ứng xử trước các tình huống diễn ra trong thực tế.
Nhà giáo này nhấn mạnh đến việc xây dựng những mối quan hệ lành mạnh trong học đường, đặc biệt là tình bạn đẹp giữa học sinh với nhau, sẽ giúp các em có điểm tựa tinh thần khi gặp khó khăn.
Cha mẹ mưu sinh xa nhà, con trẻ trông cậy vào thầy cô
Từ câu chuyện đau lòng nói trên, nhiều phụ huynh tại khu vực Tây Nguyên cũng bày tỏ sự lo lắng về việc giáo dục con cái trong bối cảnh cuộc sống mưu sinh còn nhiều vất vả.
Chị Nay H’ Mon (47 tuổi, xã Chư Sê, Gia Lai) cho biết, gia đình làm rẫy cà phê và hồ tiêu. Vào mùa thu hoạch nông sản, hai vợ chồng phải ở rẫy nhiều ngày liền, quãng đường từ rẫy về nhà khá xa nên việc chăm sóc, gần gũi con cái không phải lúc nào cũng thuận lợi.
“Có những tháng cao điểm mùa thu hoạch, vợ chồng tôi chỉ về nhà vài lần. Việc học, sinh hoạt con gái đang tuổi vị thành niên chủ yếu tự sắp xếp. Thời gian đó, gia đình cũng chỉ biết trông cậy vào thầy cô ở trường”, chị H’ Mon chia sẻ.
Có con gái học THPT, anh Nguyễn Văn Hùng (51 tuổi, xã Ea Hleo, Đắk Lắk) cùng chung nỗi băn khoăn. Gia đình làm nông nên những tháng vào vụ thu hoạch cà phê, hồ tiêu, cả nhà thường đi từ sáng sớm đến tối muộn, thậm chí có khi ở lại rẫy. Theo anh Hùng, khoảng thời gian đó việc học tập, sinh hoạt của con phần lớn do cháu tự lo liệu.
“Cha mẹ nào cũng muốn ở gần con để nhắc nhở, dạy bảo. Nhưng nhiều khi vì cuộc sống mưu sinh nên không thể theo sát con từng ngày. Khi nghe những câu chuyện vừa qua, chúng tôi càng lo lắng hơn”, anh Hùng nói.
Không ít phụ huynh cho rằng trong bối cảnh cha mẹ bận mưu sinh, nhà trường trở thành nơi học sinh gắn bó nhiều nhất. Vì vậy, môi trường học đường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn phải là không gian an toàn để học sinh chia sẻ những vấn đề của tuổi mới lớn.
Em bé sơ sinh và lá thư của một nữ sinh ở Gia Lai để lại bên vệ đường.
Điểm tựa cho tuổi mới lớn
Theo các chuyên gia giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn học sinh có nhiều thay đổi về tâm sinh lý. Các em bắt đầu hình thành nhận thức về tình cảm, các mối quan hệ và mong muốn được khẳng định bản thân.
TS Lê Thị Thảo – Hiệu trưởng Trường THPT Cao Bá Quát (Đắk Lắk), cho rằng giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, trong đó việc xây dựng môi trường học đường thân thiện và những mối quan hệ bạn bè tích cực giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo bà Thảo, khi học sinh có những người bạn tốt, các em sẽ dễ dàng chia sẻ những khó khăn gặp phải. Chính bạn bè đôi khi là người đầu tiên nhận ra những dấu hiệu bất thường trong tâm lý của học sinh.
“Trong môi trường học đường tích cực, học sinh có thể tìm thấy sự lắng nghe và hỗ trợ từ bạn bè. Điều này giúp các em tránh được cảm giác cô đơn - một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều quyết định sai lầm ở tuổi vị thành niên”, bà Thảo phân tích.
Tại nhiều trường THPT ở Tây Nguyên, hoạt động giáo dục kỹ năng sống đang được tăng cường thông qua các diễn đàn học sinh, câu lạc bộ tâm lý học đường và các chương trình sinh hoạt chuyên đề.
Những hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức về sức khỏe sinh sản, mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của tình bạn, trách nhiệm với bản thân và cách ứng xử trước các mối quan hệ.
Có thể nói, câu chuyện của nữ sinh ở Gia Lai để lại nhiều suy ngẫm. Trong bức thư ngắn ngủi ấy, điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là sai lầm của tuổi trẻ, mà còn là cảm giác đơn độc khi đứng trước biến cố lớn của cuộc đời.
Phụ huynh ở Tây Nguyên đồng hành cùng con trong một hoạt động tư vấn tâm lý. Ảnh: XH
Theo ông Lê Chí Khai, giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở việc dạy kiến thức, mà còn phải giúp các em hình thành những giá trị sống đúng đắn.
Một môi trường học đường nhân văn, nơi học sinh được tôn trọng, lắng nghe và được kết nối với những người bạn tích cực, sẽ giúp các em có thêm điểm tựa khi đối diện với những thử thách của tuổi trưởng thành.
“Trong hành trình trưởng thành của học sinh, kiến thức là điều quan trọng, nhưng chưa đủ. Điều các em cần hơn cả là những mối quan hệ lành mạnh, sự đồng hành của gia đình và thầy cô”, ông Khai bày tỏ.
Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 250.000 - 300.000 ca nạo phá thai. Đáng lo ngại, 30% trong số này là các bé gái từ 15 - 19 tuổi, và tới 70% là học sinh, sinh viên. Thống kê cũng nêu rõ, Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á, đứng thứ 5 toàn cầu về tỷ lệ phá thai và nằm trong nhóm 20 quốc gia có tỷ lệ phá thai ở vị thành niên cao nhất thế giới.
Chương trình ngoại khóa 'Xây dựng tình bạn đẹp' tại một trường THPT ở Đắk Lắk. Ảnh: DL
Khoảng lặng trong giáo dục giới tính
Những ngày đầu tháng 3/2026, dư luận tại khu vực Tây Nguyên không khỏi xót xa trước câu chuyện một bé trai sơ sinh được người dân xã Chư Sê, Gia Lai phát hiện trong chiếc giỏ nhựa đặt bên vệ đường. Bên cạnh em là mảnh giấy học trò với những dòng chữ viết tay (được cho là của một nữ sinh THPT trên địa bàn).
Trong thư, nữ sinh viết: “Cháu là học sinh THPT do ngu ngốc mà lỡ dại nên mang thai và sinh ra em bé. Cháu không muốn gia đình biết và cũng không muốn nghỉ học, cháu không có khả năng nuôi con. Cháu cầu xin ông, bà, cô, chú, anh, chị làm ơn làm phước nuôi bé giùm cháu. Con cháu là bé trai, bé sinh ngày 16/01/2026. Cháu xin cảm ơn ạ!”.
Những dòng chữ tuy giản dị nhưng khiến nhiều người nghẹn lòng. Không chỉ là câu chuyện về một đứa trẻ chào đời trong hoàn cảnh đặc biệt, mà còn gợi lên nhiều trăn trở về giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên trong nhà trường và gia đình.
Theo nhiều nhà giáo, trong những tình huống như vậy, nếu học sinh có được môi trường đủ an toàn để chia sẻ hoặc có những người bạn thân thiết sẵn sàng lắng nghe, rất có thể câu chuyện đã không diễn ra theo cách đau lòng như vậy.
Ông Lê Chí Khai – Hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Khải (Đắk Lắk), cho rằng vụ việc là lời cảnh báo về những khoảng trống trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Theo ông Khai, giáo dục sức khỏe sinh sản trong nhà trường hiện nay phần lớn được triển khai thông qua các bài học lồng ghép hoặc hoạt động ngoại khóa. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức thì chưa đủ, bởi điều học sinh cần hơn là những kỹ năng để ứng xử trước các tình huống diễn ra trong thực tế.
Nhà giáo này nhấn mạnh đến việc xây dựng những mối quan hệ lành mạnh trong học đường, đặc biệt là tình bạn đẹp giữa học sinh với nhau, sẽ giúp các em có điểm tựa tinh thần khi gặp khó khăn.
Cha mẹ mưu sinh xa nhà, con trẻ trông cậy vào thầy cô
Từ câu chuyện đau lòng nói trên, nhiều phụ huynh tại khu vực Tây Nguyên cũng bày tỏ sự lo lắng về việc giáo dục con cái trong bối cảnh cuộc sống mưu sinh còn nhiều vất vả.
Chị Nay H’ Mon (47 tuổi, xã Chư Sê, Gia Lai) cho biết, gia đình làm rẫy cà phê và hồ tiêu. Vào mùa thu hoạch nông sản, hai vợ chồng phải ở rẫy nhiều ngày liền, quãng đường từ rẫy về nhà khá xa nên việc chăm sóc, gần gũi con cái không phải lúc nào cũng thuận lợi.
“Có những tháng cao điểm mùa thu hoạch, vợ chồng tôi chỉ về nhà vài lần. Việc học, sinh hoạt con gái đang tuổi vị thành niên chủ yếu tự sắp xếp. Thời gian đó, gia đình cũng chỉ biết trông cậy vào thầy cô ở trường”, chị H’ Mon chia sẻ.
Có con gái học THPT, anh Nguyễn Văn Hùng (51 tuổi, xã Ea Hleo, Đắk Lắk) cùng chung nỗi băn khoăn. Gia đình làm nông nên những tháng vào vụ thu hoạch cà phê, hồ tiêu, cả nhà thường đi từ sáng sớm đến tối muộn, thậm chí có khi ở lại rẫy. Theo anh Hùng, khoảng thời gian đó việc học tập, sinh hoạt của con phần lớn do cháu tự lo liệu.
“Cha mẹ nào cũng muốn ở gần con để nhắc nhở, dạy bảo. Nhưng nhiều khi vì cuộc sống mưu sinh nên không thể theo sát con từng ngày. Khi nghe những câu chuyện vừa qua, chúng tôi càng lo lắng hơn”, anh Hùng nói.
Không ít phụ huynh cho rằng trong bối cảnh cha mẹ bận mưu sinh, nhà trường trở thành nơi học sinh gắn bó nhiều nhất. Vì vậy, môi trường học đường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn phải là không gian an toàn để học sinh chia sẻ những vấn đề của tuổi mới lớn.
Em bé sơ sinh và lá thư của một nữ sinh ở Gia Lai để lại bên vệ đường.
Điểm tựa cho tuổi mới lớn
Theo các chuyên gia giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn học sinh có nhiều thay đổi về tâm sinh lý. Các em bắt đầu hình thành nhận thức về tình cảm, các mối quan hệ và mong muốn được khẳng định bản thân.
TS Lê Thị Thảo – Hiệu trưởng Trường THPT Cao Bá Quát (Đắk Lắk), cho rằng giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, trong đó việc xây dựng môi trường học đường thân thiện và những mối quan hệ bạn bè tích cực giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo bà Thảo, khi học sinh có những người bạn tốt, các em sẽ dễ dàng chia sẻ những khó khăn gặp phải. Chính bạn bè đôi khi là người đầu tiên nhận ra những dấu hiệu bất thường trong tâm lý của học sinh.
“Trong môi trường học đường tích cực, học sinh có thể tìm thấy sự lắng nghe và hỗ trợ từ bạn bè. Điều này giúp các em tránh được cảm giác cô đơn - một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều quyết định sai lầm ở tuổi vị thành niên”, bà Thảo phân tích.
Tại nhiều trường THPT ở Tây Nguyên, hoạt động giáo dục kỹ năng sống đang được tăng cường thông qua các diễn đàn học sinh, câu lạc bộ tâm lý học đường và các chương trình sinh hoạt chuyên đề.
Những hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức về sức khỏe sinh sản, mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của tình bạn, trách nhiệm với bản thân và cách ứng xử trước các mối quan hệ.
Có thể nói, câu chuyện của nữ sinh ở Gia Lai để lại nhiều suy ngẫm. Trong bức thư ngắn ngủi ấy, điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là sai lầm của tuổi trẻ, mà còn là cảm giác đơn độc khi đứng trước biến cố lớn của cuộc đời.
Phụ huynh ở Tây Nguyên đồng hành cùng con trong một hoạt động tư vấn tâm lý. Ảnh: XH
Theo ông Lê Chí Khai, giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở việc dạy kiến thức, mà còn phải giúp các em hình thành những giá trị sống đúng đắn.
Một môi trường học đường nhân văn, nơi học sinh được tôn trọng, lắng nghe và được kết nối với những người bạn tích cực, sẽ giúp các em có thêm điểm tựa khi đối diện với những thử thách của tuổi trưởng thành.
“Trong hành trình trưởng thành của học sinh, kiến thức là điều quan trọng, nhưng chưa đủ. Điều các em cần hơn cả là những mối quan hệ lành mạnh, sự đồng hành của gia đình và thầy cô”, ông Khai bày tỏ.
Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 250.000 - 300.000 ca nạo phá thai. Đáng lo ngại, 30% trong số này là các bé gái từ 15 - 19 tuổi, và tới 70% là học sinh, sinh viên. Thống kê cũng nêu rõ, Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á, đứng thứ 5 toàn cầu về tỷ lệ phá thai và nằm trong nhóm 20 quốc gia có tỷ lệ phá thai ở vị thành niên cao nhất thế giới.
Định hướng nghề cho học sinh THCS 'sâu rễ, bền gốc'
GD&TĐ - Trong thời đại công nghệ số, việc chọn ngành, chọn nghề trong tương lai cho học sinh là điều mà nhiều cha mẹ, thầy cô quan tâm định hướng sớm.
2026-10-16 08:11
Biến bất đồng thành đối thoại
GD&TĐ - Khi một đứa trẻ nói “con ghét bố mẹ”, điều đó không có nghĩa mọi giới hạn trong gia đình cần được gỡ bỏ, cũng không có nghĩa cha mẹ phải chấp nhận mọi mong muốn của con.
2026-10-16 08:11
Hưng Yên tổ chức tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân
GD&TĐ - Lễ tưởng niệm dự kiến được tổ chức vào ngày 21/10 tại Di tích lịch sử quốc gia Khu tưởng niệm 21/10 (xã Tây Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên).
2026-10-16 08:10
Thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững
GD&TĐ - Ngày 15/10/2026, thay mặt BCH Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.
2026-10-16 03:50
Đắk Lắk phê duyệt kết quả xét thăng hạng cho hơn 3.200 viên chức giáo dục
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Đắk Lắk vừa phê duyệt kết quả xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp, đồng thời yêu cầu rà soát tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.
2026-10-16 03:50
Mở cửa tri thức từ những ngôi trường nội trú liên cấp biên giới Lai Châu
GD&TĐ - Năm học 2026–2027 đánh dấu bước chuyển mới của giáo dục vùng biên Lai Châu khi 5 trường PTNT liên cấp TH&THCS được khánh thành, đưa vào sử dụng.
2026-10-16 03:49
Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học
GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.
2026-10-16 03:49
Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.
2026-10-16 03:48
Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.
2026-10-16 03:48
Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.
