Phát huy vai trò 'đối tác' giáo dục của Ban đại diện cha mẹ học sinh

Phát huy nguồn lực từ phụ huynh

Từ thực tiễn tại FPT School Hải Phòng, ông Phạm Hồng Khoa - Hiệu trưởng nhà trường nhìn nhận Ban đại diện cha mẹ học sinh không chỉ ở vai trò phối hợp trong các hoạt động chung của nhà trường mà quan trọng hơn là một nguồn lực đồng hành trong giáo dục học sinh.

Chia sẻ kinh nghiệm triển khai, ông Phạm Hồng Khoa cho biết, thời gian qua, nhà trường và cha mẹ học sinh đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động khá hiệu quả. Có thể kể đến các chương trình ngày hội gắn kết gia đình như FPT School Games, tạo không gian để học sinh, cha mẹ và thầy cô cùng tham gia các hoạt động thể dục thể thao, vui chơi qua đó tăng sự thấu hiểu và gắn kết giữa gia đình với nhà trường.

Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh đã trực tiếp tham gia các hoạt động chia sẻ nghề nghiệp, hướng nghiệp và truyền cảm hứng cho học sinh từ chính kinh nghiệm chuyên môn, quá trình làm việc và thực tiễn nghề nghiệp của mình.

Nhà trường cũng kết nối để học sinh được tham quan, trải nghiệm tại các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh nơi phụ huynh đang quản lý hoặc công tác.

Những hoạt động như vậy giúp học sinh có cơ hội tiếp cận môi trường lao động thực tế, hiểu hơn về các ngành nghề, hình thành nhận thức nghề nghiệp và thấy rõ hơn mối liên hệ giữa những kiến thức đang học với cuộc sống.

Một hình thức đồng hành khác được nhà trường đánh giá tích cực là mời đại diện cha mẹ học sinh cùng tham gia giám sát, đánh giá công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm tại bếp ăn của nhà trường.

Phụ huynh có thể tham gia kiểm tra thực tế các khâu như nguồn gốc nguyên liệu, quy trình tiếp nhận và bảo quản thực phẩm, chế biến, lưu mẫu, vệ sinh khu vực bếp và tổ chức bữa ăn cho học sinh.

Sự tham gia này không nhằm thay thế trách nhiệm quản lý của nhà trường mà tạo thêm một kênh giám sát khách quan, minh bạch, giúp phụ huynh yên tâm hơn và đồng thời giúp nhà trường tiếp nhận những góp ý thực tế để nâng cao chất lượng dịch vụ bán trú.

“Theo tôi, đây chính là hướng mà hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh nên được khuyến khích: không chỉ đóng góp về tài chính mà đóng góp bằng tri thức, kinh nghiệm nghề nghiệp, khả năng giám sát, phản biện, các mối quan hệ xã hội và những nguồn lực giáo dục mà mỗi phụ huynh có thể chia sẻ với học sinh.

Khi đó, cha mẹ học sinh thực sự trở thành những đối tác cùng nhà trường xây dựng môi trường học tập và trải nghiệm phong phú cho các con”, ông Phạm Hồng Khoa chia sẻ.

Ban đại diện cha mẹ học sinh cần thực sự là đối tác giáo dục của nhà trường.

Đúng vai trò, minh bạch, đối thoại thường xuyên

Bộ GD&ĐT xây dựng dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT.

Ông Phạm Hồng Khoa đánh giá cao định hướng của dự thảo khi xác định rõ hơn Ban đại diện cha mẹ học sinh là cầu nối phối hợp giáo dục, đồng thời quy định cụ thể hơn về quyền, trách nhiệm, giới hạn hoạt động và nguyên tắc tài chính. Đây là hướng điều chỉnh cần thiết để đưa hoạt động của Ban đại diện trở về đúng bản chất.

Ngoài ra, ông Phạm Hồng Khoa góp ý, dự thảo cần làm rõ một số vấn đề sau:

Một là, thiết lập cơ chế đối thoại chính thức, định kỳ giữa Ban đại diện và nhà trường. Theo đó, nên quy định hoặc hướng dẫn mỗi học kỳ ít nhất có 1 cuộc đối thoại chính thức giữa người đứng đầu nhà trường với Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Những vấn đề quan trọng cần có nội dung tổng hợp trước, được trao đổi trực tiếp và sau đó có thông tin phản hồi rõ ràng. Khi có một kênh đối thoại chính thức, những vấn đề phát sinh sẽ được giải quyết bằng trao đổi và dữ liệu thay vì thông qua những luồng thông tin không chính thức trên mạng xã hội.

Hai là, cần quy định rất rõ nguyên tắc về tài chính. Ông Khoa đồng tình với dự thảo khi quy định Ban đại diện không được tự đặt ra khoản thu, mức thu hoặc mức đóng góp; không được gây áp lực với người không đóng góp và không được thu hộ các khoản thuộc trách nhiệm của nhà trường.

Đồng thời, cần tiếp tục giữ nguyên tắc rõ ràng: đóng góp là quyền, không phải nghĩa vụ; đóng hay không đóng góp không được trở thành tiêu chí đánh giá phụ huynh hoặc ảnh hưởng tới quyền lợi của học sinh.

Ba là, xây dựng văn hóa phối hợp trên môi trường số. Hiện nay phần lớn tương tác giữa phụ huynh và giáo viên diễn ra qua các nhóm trực tuyến. Dự thảo đã bổ sung việc phối hợp thông qua sổ liên lạc điện tử, cổng thông tin, ứng dụng và các nền tảng số, đồng thời yêu cầu bảo đảm quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân và không sử dụng các nhóm này để gây áp lực đóng góp.

Khẳng định bổ sung nói trên là cần thiết, ông Phạm Hồng Khoa đề nghị hướng dẫn thêm nguyên tắc sử dụng nhóm phụ huynh: nội dung nào được trao đổi, nội dung nào cần trao đổi riêng; không đưa thông tin cá nhân, kết quả học tập hoặc vấn đề riêng của một học sinh ra thảo luận tập thể; không sử dụng nhóm để tạo dư luận hoặc gây sức ép đối với giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh hay học sinh khác

“Quan điểm chung của tôi là: Điều lệ mới không làm giảm vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà là định vị lại vai trò đó cho đúng. Ban đại diện không phải là một “cánh tay nối dài” để nhà trường triển khai các khoản thu, cũng không phải một cấp quản lý song song với nhà trường.

Ban đại diện cần thực sự là đối tác giáo dục của nhà trường, đại diện cho tiếng nói của phụ huynh, đồng hành vì sự phát triển của học sinh. Khi ba yếu tố đúng vai trò - minh bạch - đối thoại thường xuyên được bảo đảm thì Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ thực sự trở thành cầu nối tích cực giữa gia đình và nhà trường, đồng thời hạn chế được phần lớn những tiêu cực và hiểu nhầm đã phát sinh trong thực tiễn thời gian qua”, ông Phạm Hồng Khoa nêu quan điểm.