6 thành tố tạo dựng nên hệ sinh thái linh hoạt, thích ứng cho kỷ nguyên AI

Đó là chia sẻ của nhiều chuyên gia tại Tọa đàm “Flexibility and adaptability in the age of AI” do Trường Đại học Thủy lợi phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức.

Hiện nay, AI không chỉ trở thành động lực cốt lõi cho sự phát triển mà còn định hình lại mọi chính sách, kích thước của các ngành xã hội, lối vận hành của nền kinh tế.

Nhằm nâng cao vị thế và sức cạnh tranh trên trường quốc tế, trong thời gian qua Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách thuận thể hiện quyết tâm chính trị rất cao với nhiệm vụ phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia, tiêu biểu như Nghị quyết 57-NQ/TW hay Nghị quyết 71-NQ/TW.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Trinh - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp SCIE, Trường Đại học Thủy lợi cũng lưu ý để hiện thực hóa khát vọng đó cần kịp thời tháo gỡ những rào cản ngăn chặn sự bứt phá. Cụ thể, hạn chế trong hạ tầng dữ liệu, văn hóa sử dụng AI, tâm lý sợ sai hay tư duy phân cấp.

Tọa đàm được tổ chức với mục tiêu kết nối nhà trường, cơ quan ngoại giao, doanh nghiệp, giảng viên và sinh viên. Đặc biệt, tọa đàm làm rõ cách tổ chức linh hoạt và thích ứng với tốc độ thay đổi trong kỷ nguyên AI từ góc nhìn quốc tế.

Từ kinh nghiệm nghiên cứu của mình, Giáo sư Sydney Engelberg (chuyên gia và nhà tư vấn quốc tế tại Đại học Hebrew University of Jerusalem) nhấn mạnh để xây dựng tính linh hoạt và thích ứng, trước tiên phải hiểu và đánh giá đúng giá trị của AI.

Thực tế, phụ thuộc quá nhiều vào trí tuệ nhân tạo khiến con người chủ quan, mặc định những quyết định đưa ra là đúng đắn mà không có sự đánh giá, hay nhận ra AI đang làm phức tạp vấn đề.

Ngoài ra, các chuyên gia cho biết, cần tạo hệ sinh thái toàn diện, áp dụng cho mọi tổ chức và xã hội để sự linh hoạt, thích ứng không mất đi.

TS. Nguyễn Đình Trinh (ngoài cùng bên trái) và các chuyên gia quốc tế.

“Tư duy thích ứng sẽ không phát triển nếu tổ chức không biết đổi mới. Sự đổi mới ở đây không chỉ nằm ở trong ý tưởng lớn hay công nghệ mới, vì ý tưởng mới là chưa đủ nếu thiếu đi tính thiết kế hay được tổ chức, phân bổ, sử dụng sai cách”, ông Nguyễn Đình Trinh phân tích.

Hệ sinh thái đó gồm 6 thành tố cốt lõi: Thứ nhất, nhà lãnh đạo mang tính xúc tác, tức không cần thiết phải tham gia vào mọi hoạt động nhưng định hình khuôn khổ và tầm nhìn, tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ nhân lực tự do sáng tạo thông qua các chủ trương, chính sách.

Thứ hai, văn hóa tò mò. Cụ thể, thúc đẩy giao tiếp, hợp tác, xây dựng lòng tin, khuyến khích tư duy phản biện lành mạnh.

Thứ ba, đội ngũ đa dạng. Sự đa dạng không giới hạn ở giới tính hay độ tuổi, vùng miền, mà còn mở rộng ra năng lực, phong cách tư duy và trí tuệ, giúp phát triển đồng đều và toàn diện.

Thứ tư, ranh giới mở. Các tổ chức, doanh nghiệp cần biết cách tận dụng ý tưởng, quan điểm từ môi trường bên ngoài, đối tác và khách hàng. Như vậy sẽ liên tục đổi mới và không tụt hậu trước mọi biến đổi xã hội.

Thứ năm, tính hệ thống. Mỗi tổ chức phải xây dựng phương thức vận hành thống nhất dựa trên cơ sở tôn trọng mục tiêu, văn hóa đặc thù và khuyến khích sự đổi mới, sáng tạo.

Thứ sáu, các nguồn lực như nhân lực, ngân sách, cơ sở vật chất, văn hóa,... phải được đảm bảo và sử dụng phù hợp.

Thế hệ trẻ Việt Nam được thừa hưởng sự kiên cường, tính tò mò, học hỏi cao và tính kết nối cộng đồng mạnh mẽ. Vì vậy, cần tiếp tục chủ động rèn luyện tư duy, tích cực tham gia đóng góp ý kiến và góp phần xây dựng môi trường an toàn về tâm lý, văn hóa trải nghiệm là nơi nuôi dưỡng khả năng linh hoạt, thích ứng với kỷ nguyên AI của cả cộng đồng.