Lâm Đồng thực hiện xóa mù chữ trong bối cảnh mới

GD&TĐ - Sau khi sáp nhập ba tỉnh, Lâm Đồng xác định xóa mù chữ là nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực bền vững.



Linh hoạt mở lớp

Nhiều năm nay, lớp học xóa mù chữ (XMC) do các thầy cô giáo Trường Tiểu học Tân Thanh 2 (xã Phúc Thọ Lâm Hà, Lâm Đồng) vẫn duy trì đều đặn 3 buổi/tuần, vào các buổi tối thứ Hai, Tư và Sáu. Những người tham gia học các lớp XMC đa phần đều đã lớn tuổi, chủ yếu là người đồng bào dân tộc thiểu số nên việc tiếp thu còn nhiều khó khăn. Hơn nữa, người dân chưa nói thành thạo tiếng phổ thông nên một số phát âm còn sai so với chương trình đề ra.

Cô giáo Đỗ Thùy Dương có thời gian đứng điểm lớp XMC dành cho “các chị, các mẹ, các em” tại thôn Kompang thuộc địa bàn vùng sâu, vùng khó khăn chia sẻ, 40 học viên mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau nhưng đều có chung một ước mơ biết đọc, viết được tên của mình, không còn tự ti, mặc cảm vì không biết chữ.

Những bàn tay chai sần, cứng cáp bởi hằng ngày chỉ quen cầm cuốc, đi nương đi rẫy nên bà con rất lóng ngóng, vụng về khi cầm bút viết những nét chữ đầu tiên. Cũng có không ít học viên do tuổi cao, khả năng tập trung và ghi nhớ chậm nên nản chí, có ý định bỏ học, giáo viên đứng lớp phải kiên trì vận động, thay đổi cách dạy học, tăng cường hình ảnh trực quan để bà con nhanh quen mặt chữ.



Theo cô Dương, vượt qua được rào cản ban đầu, bà con dần tự tin, ham học và ngày càng tiến bộ theo từng buổi học của lớp. Đoàn thanh niên cũng thường xuyên tới thăm và tặng quà như đồ dùng học tập, tổ chức sinh hoạt vui chơi để động viên bà con học tập chuyên cần.

Theo số liệu từ Sở GD&ĐT Lâm Đồng, năm 2024, tỉ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 - 60 là 98.55%, số người biết chữ mức độ 2 là 96.73%.

Sau khi sáp nhập ba tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng mới có hơn 1.600 cơ sở giáo dục, mạng lưới trường lớp ổn định, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển. Cùng với củng cố chất lượng giáo dục phổ thông, công tác XMC được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nền tảng để nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực.

Công tác duy trì và nâng cao chất lượng XMC được thực hiện nghiêm túc. Ban Chỉ đạo Phổ cập GD-XMC các cấp được kiện toàn, bám sát địa bàn, chủ động rà soát, huy động người mù chữ ra lớp. Đến nay, 100% xã, phường, đặc khu (124/124) duy trì đạt chuẩn XMC.

Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh mở 215 lớp XMC và giáo dục tiếp tục sau khi biết chữ cho hơn 6.500 học viên, trong đó nhiều lớp phối hợp với các trại giam và đoàn thể địa phương. Trước lúc hợp nhất, tỉnh Bình Thuận phối hợp với các Trại giam mở được 17 lớp với 560 học viên, Đắk Nông 137 lớp với 3.967 học viên, Lâm Đồng cũ 61 lớp với 1992 học viên.

Hướng tới 100% người dân trong độ tuổi lao động biết chữ

Bước sang giai đoạn 2026–2030, tỉnh Lâm Đồng hướng tới mục tiêu 100% người dân trong độ tuổi lao động biết chữ, coi đây là nền tảng quan trọng để nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực bền vững. Cùng với việc quy hoạch, đầu tư hiện đại hóa mạng lưới trường lớp, tỉnh chú trọng nhân rộng các mô hình học tập suốt đời, giúp người dân không chỉ biết chữ mà còn có khả năng học tập, thích ứng với cuộc sống mới.



Ngành Giáo dục cũng gắn nhiệm vụ XMC với các phong trào thi đua, đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực quản lý và văn hoá đọc trong trường học. Công tác điều tra, rà soát đối tượng XMC phải được duy trì thường xuyên, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, cán bộ địa phương.

Song song với đó, phong trào xã hội hóa giáo dục tiếp tục lan tỏa, huy động nguồn lực từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân để mở lớp, vận động người dân đi học. Đơn cử như các lớp XMC do Đoàn Kinh tế - Quốc phòng Lâm Đồng tổ chức, cử các cán bộ, trí thức trẻ tình nguyện đứng lớp vào năm 2023.

Trong số các lớp XMC được mở theo Tiểu dự án 1, Dự án 5 thuộc Chương trình 1719 (Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030) của huyện Đắk Glong – Đắk Nông cũ thì nhiều lớp được vận động kinh phí từ nguồn xã hội hóa, với tinh thần tự nguyện giảng dạy của giáo viên, các nhà trường. Chính quyền địa phương cùng ngành Giáo dục đã huy động mọi nguồn lực, hình thức để mở các lớp học XMC cho người dân ở các độ tuổi.

Những nỗ lực ấy không chỉ giữ vững thành quả xóa mù chữ mà còn góp phần xây dựng xã hội học tập, tạo tiền đề cho nông thôn mới phát triển toàn diện, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.



Linh hoạt mở lớp

Nhiều năm nay, lớp học xóa mù chữ (XMC) do các thầy cô giáo Trường Tiểu học Tân Thanh 2 (xã Phúc Thọ Lâm Hà, Lâm Đồng) vẫn duy trì đều đặn 3 buổi/tuần, vào các buổi tối thứ Hai, Tư và Sáu. Những người tham gia học các lớp XMC đa phần đều đã lớn tuổi, chủ yếu là người đồng bào dân tộc thiểu số nên việc tiếp thu còn nhiều khó khăn. Hơn nữa, người dân chưa nói thành thạo tiếng phổ thông nên một số phát âm còn sai so với chương trình đề ra.

Cô giáo Đỗ Thùy Dương có thời gian đứng điểm lớp XMC dành cho “các chị, các mẹ, các em” tại thôn Kompang thuộc địa bàn vùng sâu, vùng khó khăn chia sẻ, 40 học viên mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau nhưng đều có chung một ước mơ biết đọc, viết được tên của mình, không còn tự ti, mặc cảm vì không biết chữ.

Những bàn tay chai sần, cứng cáp bởi hằng ngày chỉ quen cầm cuốc, đi nương đi rẫy nên bà con rất lóng ngóng, vụng về khi cầm bút viết những nét chữ đầu tiên. Cũng có không ít học viên do tuổi cao, khả năng tập trung và ghi nhớ chậm nên nản chí, có ý định bỏ học, giáo viên đứng lớp phải kiên trì vận động, thay đổi cách dạy học, tăng cường hình ảnh trực quan để bà con nhanh quen mặt chữ.



Theo cô Dương, vượt qua được rào cản ban đầu, bà con dần tự tin, ham học và ngày càng tiến bộ theo từng buổi học của lớp. Đoàn thanh niên cũng thường xuyên tới thăm và tặng quà như đồ dùng học tập, tổ chức sinh hoạt vui chơi để động viên bà con học tập chuyên cần.

Theo số liệu từ Sở GD&ĐT Lâm Đồng, năm 2024, tỉ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 - 60 là 98.55%, số người biết chữ mức độ 2 là 96.73%.

Sau khi sáp nhập ba tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng mới có hơn 1.600 cơ sở giáo dục, mạng lưới trường lớp ổn định, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển. Cùng với củng cố chất lượng giáo dục phổ thông, công tác XMC được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nền tảng để nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực.

Công tác duy trì và nâng cao chất lượng XMC được thực hiện nghiêm túc. Ban Chỉ đạo Phổ cập GD-XMC các cấp được kiện toàn, bám sát địa bàn, chủ động rà soát, huy động người mù chữ ra lớp. Đến nay, 100% xã, phường, đặc khu (124/124) duy trì đạt chuẩn XMC.

Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh mở 215 lớp XMC và giáo dục tiếp tục sau khi biết chữ cho hơn 6.500 học viên, trong đó nhiều lớp phối hợp với các trại giam và đoàn thể địa phương. Trước lúc hợp nhất, tỉnh Bình Thuận phối hợp với các Trại giam mở được 17 lớp với 560 học viên, Đắk Nông 137 lớp với 3.967 học viên, Lâm Đồng cũ 61 lớp với 1992 học viên.

Hướng tới 100% người dân trong độ tuổi lao động biết chữ

Bước sang giai đoạn 2026–2030, tỉnh Lâm Đồng hướng tới mục tiêu 100% người dân trong độ tuổi lao động biết chữ, coi đây là nền tảng quan trọng để nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực bền vững. Cùng với việc quy hoạch, đầu tư hiện đại hóa mạng lưới trường lớp, tỉnh chú trọng nhân rộng các mô hình học tập suốt đời, giúp người dân không chỉ biết chữ mà còn có khả năng học tập, thích ứng với cuộc sống mới.



Ngành Giáo dục cũng gắn nhiệm vụ XMC với các phong trào thi đua, đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực quản lý và văn hoá đọc trong trường học. Công tác điều tra, rà soát đối tượng XMC phải được duy trì thường xuyên, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, cán bộ địa phương.

Song song với đó, phong trào xã hội hóa giáo dục tiếp tục lan tỏa, huy động nguồn lực từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân để mở lớp, vận động người dân đi học. Đơn cử như các lớp XMC do Đoàn Kinh tế - Quốc phòng Lâm Đồng tổ chức, cử các cán bộ, trí thức trẻ tình nguyện đứng lớp vào năm 2023.

Trong số các lớp XMC được mở theo Tiểu dự án 1, Dự án 5 thuộc Chương trình 1719 (Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030) của huyện Đắk Glong – Đắk Nông cũ thì nhiều lớp được vận động kinh phí từ nguồn xã hội hóa, với tinh thần tự nguyện giảng dạy của giáo viên, các nhà trường. Chính quyền địa phương cùng ngành Giáo dục đã huy động mọi nguồn lực, hình thức để mở các lớp học XMC cho người dân ở các độ tuổi.

Những nỗ lực ấy không chỉ giữ vững thành quả xóa mù chữ mà còn góp phần xây dựng xã hội học tập, tạo tiền đề cho nông thôn mới phát triển toàn diện, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.