Giảm nghèo bền vững, tạo động lực phát triển vùng dân tộc thiểu số Phú Thọ

GD&TĐ - Phú Thọ ưu tiên nguồn lực, hỗ trợ sinh kế, từng bước giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số.



Ưu tiên nguồn lực giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số

Sau hợp nhất từ ngày 1/7/2025, tỉnh Phú Thọ có địa bàn rộng, nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn đông đồng bào dân tộc thiểu số. Thực tế này đặt ra yêu cầu giảm nghèo không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà phải gắn với tạo sinh kế, việc làm và nâng khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã huy động hơn 70.316 tỷ đồng cho các chương trình giảm nghèo, trong đó gần 12.000 tỷ đồng từ ngân sách và hơn 59.000 tỷ đồng từ xã hội hóa, lồng ghép các nguồn lực khác.

Từ nguồn lực này, 16/85 xã thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn; 1.596 hộ được hỗ trợ nhà ở, 5.236 hộ chuyển đổi nghề và 19.899 hộ có nước sinh hoạt. Hơn 7.800 lao động nghèo, cận nghèo được tư vấn, định hướng nghề nghiệp; 6.000 lao động có việc làm ổn định. Tỷ lệ hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số và miền núi giảm trung bình 1,3%/năm.

Cùng với hỗ trợ sinh kế, các điều kiện thiết yếu về y tế, giáo dục được chú trọng. 100% hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế; tỷ lệ trẻ em nghèo đi học đúng độ tuổi đạt gần 97%.

Tỉnh đã đầu tư 765 công trình hạ tầng thiết yếu, 36 trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú; triển khai 336 mô hình giảm nghèo về trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản; hỗ trợ phát triển 200 dự án sản xuất cho gần 5.000 hộ. Riêng hỗ trợ chi phí học tập, tiền ăn ở cho trên 500.000 lượt học sinh nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc đạt 1.774 tỷ đồng.

Các kết quả cho thấy nguồn lực giảm nghèo được triển khai theo nhiều chiều, từ cải thiện hạ tầng, giáo dục, điều kiện sống đến nghề nghiệp và sinh kế. Đây là những yếu tố trực tiếp nâng khả năng tự bảo đảm cuộc sống của người dân, đồng thời tạo nền tảng hạn chế nguy cơ tái nghèo.



Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, việc phân bổ nguồn lực tiếp tục hướng mạnh về vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND ngày 30/6/2026 của HĐND tỉnh Phú Thọ quy định nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, ưu tiên cao nhất cho xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã ATK.

Bà Nguyễn Thị Hồng Minh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ cho biết, đơn vị đã chủ động tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND tỉnh, HĐND tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa chủ trương của Trung ương phù hợp điều kiện thực tế địa phương.

Mục tiêu xuyên suốt là giảm nghèo đa chiều, bền vững, hạn chế tái nghèo và tạo điều kiện để người nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Tạo sinh kế, nâng sức phát triển kinh tế - xã hội vùng khó

Hiệu quả của chính sách giảm nghèo được thể hiện rõ khi nguồn lực hỗ trợ chuyển thành tư liệu sản xuất, sinh kế và nguồn thu cho từng hộ dân.

Gia đình chị Hà Thị Đào, dân tộc Mường, ở thôn Trống, xã Văn Miếu (Phú Thọ) là một trường hợp. Trước đây, thu nhập của gia đình chủ yếu dựa vào ruộng nương và làm thuê. Thiếu vốn khiến dự định phát triển chăn nuôi nhiều lần phải gác lại.

Chị Đào chia sẻ, gia đình tôi được vay 100 triệu đồng vốn ưu đãi, vợ chồng chị đầu tư mua ba con bò sinh sản, gồm hai bò cái và một bò đực giống. Sau gần hai năm, đàn bò bắt đầu mang lại hiệu quả. Tháng vừa rồi gia đình tôi vừa mới trả trước là 30 triệu. Tôi bán hai con bê nhỏ, cùng với tiền đi làm thuê của hai vợ chồng tích cóp nên trả dần.



Tại xã Văn Miếu, cách tiếp cận theo từng nhu cầu cụ thể đang được triển khai thông qua mô hình “An sinh cộng đồng”. Thực hiện Kế hoạch công tác giảm nghèo năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Văn Miếu thu thập, cập nhật thông tin để xây dựng “Bản đồ an sinh”.

Theo đó, Ban Công tác Mặt trận các khu dân cư phối hợp với các lực lượng liên quan rà soát, lập hồ sơ điện tử đối với từng hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn. Cách làm này góp phần chuyển từ hỗ trợ theo diện đối tượng sang xác định cụ thể nguyên nhân, nhu cầu của từng hộ, qua đó nâng cao hiệu quả và tính bền vững của công tác giảm nghèo.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ, trong 6 tháng cuối năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống khoảng 2%; tập trung hoàn thiện cơ chế hỗ trợ sản xuất, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo, tăng cường kiểm tra, giám sát và xây dựng mô hình sinh kế phù hợp từng vùng, từng nhóm đối tượng.

Giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ tiếp tục ưu tiên hỗ trợ sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và khắc phục các chỉ số thiếu hụt theo chuẩn nghèo đa chiều, nhất là 12 xã vùng cao, vùng sâu có tỷ lệ hộ nghèo trên 35%. Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều.



Ưu tiên nguồn lực giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số

Sau hợp nhất từ ngày 1/7/2025, tỉnh Phú Thọ có địa bàn rộng, nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn đông đồng bào dân tộc thiểu số. Thực tế này đặt ra yêu cầu giảm nghèo không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà phải gắn với tạo sinh kế, việc làm và nâng khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã huy động hơn 70.316 tỷ đồng cho các chương trình giảm nghèo, trong đó gần 12.000 tỷ đồng từ ngân sách và hơn 59.000 tỷ đồng từ xã hội hóa, lồng ghép các nguồn lực khác.

Từ nguồn lực này, 16/85 xã thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn; 1.596 hộ được hỗ trợ nhà ở, 5.236 hộ chuyển đổi nghề và 19.899 hộ có nước sinh hoạt. Hơn 7.800 lao động nghèo, cận nghèo được tư vấn, định hướng nghề nghiệp; 6.000 lao động có việc làm ổn định. Tỷ lệ hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số và miền núi giảm trung bình 1,3%/năm.

Cùng với hỗ trợ sinh kế, các điều kiện thiết yếu về y tế, giáo dục được chú trọng. 100% hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế; tỷ lệ trẻ em nghèo đi học đúng độ tuổi đạt gần 97%.

Tỉnh đã đầu tư 765 công trình hạ tầng thiết yếu, 36 trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú; triển khai 336 mô hình giảm nghèo về trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản; hỗ trợ phát triển 200 dự án sản xuất cho gần 5.000 hộ. Riêng hỗ trợ chi phí học tập, tiền ăn ở cho trên 500.000 lượt học sinh nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc đạt 1.774 tỷ đồng.

Các kết quả cho thấy nguồn lực giảm nghèo được triển khai theo nhiều chiều, từ cải thiện hạ tầng, giáo dục, điều kiện sống đến nghề nghiệp và sinh kế. Đây là những yếu tố trực tiếp nâng khả năng tự bảo đảm cuộc sống của người dân, đồng thời tạo nền tảng hạn chế nguy cơ tái nghèo.



Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, việc phân bổ nguồn lực tiếp tục hướng mạnh về vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND ngày 30/6/2026 của HĐND tỉnh Phú Thọ quy định nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, ưu tiên cao nhất cho xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã ATK.

Bà Nguyễn Thị Hồng Minh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ cho biết, đơn vị đã chủ động tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND tỉnh, HĐND tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa chủ trương của Trung ương phù hợp điều kiện thực tế địa phương.

Mục tiêu xuyên suốt là giảm nghèo đa chiều, bền vững, hạn chế tái nghèo và tạo điều kiện để người nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Tạo sinh kế, nâng sức phát triển kinh tế - xã hội vùng khó

Hiệu quả của chính sách giảm nghèo được thể hiện rõ khi nguồn lực hỗ trợ chuyển thành tư liệu sản xuất, sinh kế và nguồn thu cho từng hộ dân.

Gia đình chị Hà Thị Đào, dân tộc Mường, ở thôn Trống, xã Văn Miếu (Phú Thọ) là một trường hợp. Trước đây, thu nhập của gia đình chủ yếu dựa vào ruộng nương và làm thuê. Thiếu vốn khiến dự định phát triển chăn nuôi nhiều lần phải gác lại.

Chị Đào chia sẻ, gia đình tôi được vay 100 triệu đồng vốn ưu đãi, vợ chồng chị đầu tư mua ba con bò sinh sản, gồm hai bò cái và một bò đực giống. Sau gần hai năm, đàn bò bắt đầu mang lại hiệu quả. Tháng vừa rồi gia đình tôi vừa mới trả trước là 30 triệu. Tôi bán hai con bê nhỏ, cùng với tiền đi làm thuê của hai vợ chồng tích cóp nên trả dần.



Tại xã Văn Miếu, cách tiếp cận theo từng nhu cầu cụ thể đang được triển khai thông qua mô hình “An sinh cộng đồng”. Thực hiện Kế hoạch công tác giảm nghèo năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Văn Miếu thu thập, cập nhật thông tin để xây dựng “Bản đồ an sinh”.

Theo đó, Ban Công tác Mặt trận các khu dân cư phối hợp với các lực lượng liên quan rà soát, lập hồ sơ điện tử đối với từng hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn. Cách làm này góp phần chuyển từ hỗ trợ theo diện đối tượng sang xác định cụ thể nguyên nhân, nhu cầu của từng hộ, qua đó nâng cao hiệu quả và tính bền vững của công tác giảm nghèo.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ, trong 6 tháng cuối năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống khoảng 2%; tập trung hoàn thiện cơ chế hỗ trợ sản xuất, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo, tăng cường kiểm tra, giám sát và xây dựng mô hình sinh kế phù hợp từng vùng, từng nhóm đối tượng.

Giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ tiếp tục ưu tiên hỗ trợ sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và khắc phục các chỉ số thiếu hụt theo chuẩn nghèo đa chiều, nhất là 12 xã vùng cao, vùng sâu có tỷ lệ hộ nghèo trên 35%. Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều.