Gắn kết địa phương, doanh nghiệp để tạo bước đột phá với giáo dục nghề nghiệp

Cộng hưởng giá trị

Có nhiều năm quản lý, đào tạo trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, Thạc sĩ Nguyễn Đăng Lý – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM nhận định: “Sự phối hợp giữa trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trường cao đẳng nghề với các hợp tác xã, doanh nghiệp địa phương sẽ góp phần giải quyết bài toán thừa thiếu nhân lực, đem lại lợi ích dài hạn cho sự phát triển kinh tế của địa phương, đảm bảo tính hiện đại, bền vững”.

Phân tích sâu về vấn đề này, ông Nguyễn Đăng Lý nói, khi cơ sở đào tạo nhân lực gắn kết các doanh nghiệp địa phương sẽ giải quyết được việc làm. Các trường sẽ xây dựng chương trình sát với yêu cầu thực tế lao động địa phương đó cần; giảm chi phí, thời đào tạo lại cho doanh nghiệp.

“Đặc biệt, nhà trường có điều kiện tận dụng thế mạnh về cơ sở vật chất của doanh nghiệp”, ông Nguyễn Đăng Lý nhấn mạnh.

Một lợi thế nữa mà các nhà trường được thừa hưởng là doanh nghiệp có thể thông qua nhà trường đặt hàng nguồn nhân lực mà mình đang cần. Nhờ vậy, nhà trường có thêm động lực phát triển, nâng cấp hệ đào tạo và đào tạo sát với yêu cầu của thị trường lao động đang cần, tránh lãng phí.

Bên cạnh đó, mỗi địa phương sẽ có những thế mạnh phát triển kinh tế khác nhau dẫn đến nhu cầu lao động khác. Địa phương cũng sẽ đưa ra được dự đoán về nhu cầu lao động trong vòng 1 – 2 năm tiếp theo. Do đó, sự phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp là cơ sở quan trọng để định hướng chương trình học phù hợp cho sinh viên.

“Mặt khác, nhà trường tránh được tình trạng đào tạo kiến thức dàn trải, chung chung giúp sinh viên ra trường có kiến thức, kỹ năng đúng, trúng với mục đích yêu cầu của doanh nghiệp đề ra”, ông Nguyễn Đăng Lý phân tích.

Ngoài ra, việc đào tạo gắn với thực tiễn sẽ đảm bảo người học không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn vận dụng tốt kiến thức vào làm việc, đưa ra giải pháp sáng tạo giúp giải quyết vấn đề thực tiễn của địa phương đang gặp phải.

Ông Nguyễn Đăng Lý – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM.

Khơi thông nguồn lực bản địa

Mỗi địa phương có một đặc thù khác nhau, chính vì vậy nguồn nhân lực cũng cần có sự đào tạo bài bản, am hiểu địa phương đó - như vậy sẽ khai thác tối đa nguồn lực, hiệu quả làm việc.

Một trong những ưu thế lớn nhất của mô hình liên kết doanh nghiệp với nhà trường là tận dụng cơ sở vật chất của doanh nghiệp làm “phòng thực hành” cho sinh viên.

Ông Nguyễn Đằng Lý lấy dẫn chứng với ngành du lịch. Ngoài tận dụng các tài nguyên, danh lam thắng cảnh do thiên nhiên ban tặng để phát triển các lĩnh vực khác như giới thiệu sản phẩm đặc sản, văn hoá, phong tục của địa phương đó cần có người bản địa am hiểu.

“Nếu tách rời khỏi khảo sát thực địa, nhà trường khó mà nắm bắt đặc thù văn hóa của địa phương; chỉ khi nhà trường bắt tay cùng doanh nghiệp và người dân bản địa thì mới có thể khai thác tối đa bản sắc riêng biệt của từng sản phẩm du lịch, đồng thời đa dạng hóa các sản phẩm đó để thu hút và giữ chân du khách”, ông Lý nói.

Chưa kể, sự phối hợp này còn tạo ra vòng tuần hoàn nhân lực bền vững. Điển hình như tại Phú Yên (nay là tỉnh Đắk Lắk)- địa phương đang nỗ lực khai thác tài nguyên thiên nhiên, văn hóa biển đảo đặc thù với mục tiêu nâng tầm du lịch thành ngành kinh tế chủ lực vào năm 2030. Bên cạnh đó, học sinh cũng có xu hướng theo học các ngành liên quan đến du lịch, khách sạn để sau này có thể trở về quê làm việc.

Nắm bắt được hướng phát triển đó, nhiều cơ sở đào tạo nghề tại địa phương đã đẩy mạnh đào tạo nhân lực các ngành du lịch, khách sạn,... Sinh viên được thực hành, thực nghề tại các doanh nghiệp địa phương, qua đó giúp “giữ chân” nguồn lao động tại chỗ. Điều này không chỉ giúp người học đóng góp vào sự phát triển quê hương, mà còn giúp địa phương tự chủ nguồn lực, giảm bớt sự phụ thuộc vào nhân lực từ tỉnh, thành khác đổ về.

Từ kinh nghiệm thực tiễn, ông Nguyễn Đăng Lý đề xuất, địa phương cần nới lỏng các nút thắt chính sách, có những cơ chế khuyến khích cụ thể để thúc đẩy doanh nghiệp cùng vào cuộc. Sự bắt tay chặt chẽ giữa “ba nhà” nhà trường, nhà nước, nhà doanh nghiệp - chính là chìa khóa để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời giải quyết triệt để tình trạng thừa, thiếu nhân lực cục bộ như hiện nay.