Đào tạo nghề tạo sinh kế bền vững cho đồng bào DTTS ở Quảng Ninh

GD&TĐ - Đào tạo nghề gắn với việc làm đang giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở Quảng Ninh nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững.



Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tiễn

Những năm qua, Quảng Ninh luôn ưu tiên nguồn lực phát triển vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo; trong đó công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 17/5/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển bền vững kinh tế - xã hội, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tỉnh đã đổi mới công tác đào tạo nghề theo hướng nâng cao chất lượng, gắn với nhu cầu thị trường lao động và giải quyết việc làm.

Các địa phương chủ động điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề; đẩy mạnh tuyên truyền thông qua Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên để người dân hiểu rõ ý nghĩa của học nghề.

Nội dung, hình thức đào tạo cũng được đổi mới, phù hợp với nhu cầu thực tế, tập trung vào các ngành nghề phi nông nghiệp dành cho phụ nữ, lao động nông thôn, người DTTS, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các nhóm yếu thế.

Nhiều địa phương đã phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư vấn, hướng nghiệp, kết nối việc làm cho thanh niên là người DTTS; đồng thời hỗ trợ vốn, phương tiện sản xuất, chuyển giao kỹ thuật, định hướng phát triển sản xuất và giới thiệu việc làm sau đào tạo.

Nhờ đó, nhận thức của người dân về học nghề có nhiều chuyển biến tích cực. Người dân không còn học nghề theo phong trào hay vì chính sách hỗ trợ mà chủ động học để tiếp cận khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm và phát triển kinh tế gia đình.

Bên cạnh các nghề truyền thống, tỉnh còn chú trọng đào tạo các ngành nghề mới gắn với xu hướng phát triển, nhất là nhân lực phục vụ du lịch nông nghiệp, nông thôn, từng bước đưa công tác đào tạo nghề bám sát đặc điểm kinh tế của từng địa phương.

Từ lớp học nghề đến việc làm ổn định

Hiệu quả của công tác đào tạo nghề được thể hiện rõ qua nhiều mô hình thực tế ở cơ sở. Tại xã Tiên Yên, đào tạo nghề cho lao động nông thôn được triển khai đồng bộ, gắn với nhu cầu phát triển kinh tế của địa phương.

Xã chủ động phối hợp với các ngành chức năng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp rà soát nguồn lao động, đánh giá nhu cầu học nghề để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp.

Công tác tuyên truyền, định hướng nghề nghiệp, nhất là đối với thanh niên, được thực hiện thường xuyên thông qua hệ thống truyền thanh và các buổi sinh hoạt ở thôn.



Các lớp đào tạo ngắn hạn về chăn nuôi, trồng trọt, chế biến thực phẩm, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp... được tổ chức sát nhu cầu thực tế, giúp người lao động từng bước nâng cao tay nghề, đổi mới phương thức sản xuất và tạo việc làm.

Trong năm 2026, xã đã mở 2 lớp đào tạo nghề nấu ăn và trồng rau an toàn với gần 100 học viên.

Chị Hoàng Thị Biển, thôn Tềnh Pò, xã Tiên Yên, chia sẻ: “Tham gia lớp học nấu ăn đã giúp tôi có thêm kiến thức và kỹ năng để tự tin đảm nhận công việc tại bếp ăn Trường Mầm non của xã. Tôi rất mong được tiếp tục tham gia các khóa học nâng cao, nhất là học trung cấp nghề, để trau dồi tay nghề và có thêm cơ hội phát triển công việc trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống”.

Theo lãnh đạo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tiên Yên, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu UBND xã mở các lớp đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thực tiễn của người lao động, ưu tiên các lĩnh vực chuyển đổi số, công nghệ xanh và những ngành nghề có tiềm năng phát triển.

Đồng thời, tạo điều kiện để học viên có nhu cầu tiếp tục học lên trình độ trung cấp nghề, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Thực tế cho thấy, đào tạo nghề không chỉ giúp đồng bào DTTS và lao động nông thôn có thêm kiến thức, kỹ năng sản xuất mà còn mở ra cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và tạo động lực vươn lên thoát nghèo.

Đây là giải pháp quan trọng góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền và xây dựng nông thôn mới bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.



Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tiễn

Những năm qua, Quảng Ninh luôn ưu tiên nguồn lực phát triển vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo; trong đó công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 17/5/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển bền vững kinh tế - xã hội, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tỉnh đã đổi mới công tác đào tạo nghề theo hướng nâng cao chất lượng, gắn với nhu cầu thị trường lao động và giải quyết việc làm.

Các địa phương chủ động điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề; đẩy mạnh tuyên truyền thông qua Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên để người dân hiểu rõ ý nghĩa của học nghề.

Nội dung, hình thức đào tạo cũng được đổi mới, phù hợp với nhu cầu thực tế, tập trung vào các ngành nghề phi nông nghiệp dành cho phụ nữ, lao động nông thôn, người DTTS, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các nhóm yếu thế.

Nhiều địa phương đã phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư vấn, hướng nghiệp, kết nối việc làm cho thanh niên là người DTTS; đồng thời hỗ trợ vốn, phương tiện sản xuất, chuyển giao kỹ thuật, định hướng phát triển sản xuất và giới thiệu việc làm sau đào tạo.

Nhờ đó, nhận thức của người dân về học nghề có nhiều chuyển biến tích cực. Người dân không còn học nghề theo phong trào hay vì chính sách hỗ trợ mà chủ động học để tiếp cận khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm và phát triển kinh tế gia đình.

Bên cạnh các nghề truyền thống, tỉnh còn chú trọng đào tạo các ngành nghề mới gắn với xu hướng phát triển, nhất là nhân lực phục vụ du lịch nông nghiệp, nông thôn, từng bước đưa công tác đào tạo nghề bám sát đặc điểm kinh tế của từng địa phương.

Từ lớp học nghề đến việc làm ổn định

Hiệu quả của công tác đào tạo nghề được thể hiện rõ qua nhiều mô hình thực tế ở cơ sở. Tại xã Tiên Yên, đào tạo nghề cho lao động nông thôn được triển khai đồng bộ, gắn với nhu cầu phát triển kinh tế của địa phương.

Xã chủ động phối hợp với các ngành chức năng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp rà soát nguồn lao động, đánh giá nhu cầu học nghề để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp.

Công tác tuyên truyền, định hướng nghề nghiệp, nhất là đối với thanh niên, được thực hiện thường xuyên thông qua hệ thống truyền thanh và các buổi sinh hoạt ở thôn.



Các lớp đào tạo ngắn hạn về chăn nuôi, trồng trọt, chế biến thực phẩm, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp... được tổ chức sát nhu cầu thực tế, giúp người lao động từng bước nâng cao tay nghề, đổi mới phương thức sản xuất và tạo việc làm.

Trong năm 2026, xã đã mở 2 lớp đào tạo nghề nấu ăn và trồng rau an toàn với gần 100 học viên.

Chị Hoàng Thị Biển, thôn Tềnh Pò, xã Tiên Yên, chia sẻ: “Tham gia lớp học nấu ăn đã giúp tôi có thêm kiến thức và kỹ năng để tự tin đảm nhận công việc tại bếp ăn Trường Mầm non của xã. Tôi rất mong được tiếp tục tham gia các khóa học nâng cao, nhất là học trung cấp nghề, để trau dồi tay nghề và có thêm cơ hội phát triển công việc trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống”.

Theo lãnh đạo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tiên Yên, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu UBND xã mở các lớp đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thực tiễn của người lao động, ưu tiên các lĩnh vực chuyển đổi số, công nghệ xanh và những ngành nghề có tiềm năng phát triển.

Đồng thời, tạo điều kiện để học viên có nhu cầu tiếp tục học lên trình độ trung cấp nghề, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Thực tế cho thấy, đào tạo nghề không chỉ giúp đồng bào DTTS và lao động nông thôn có thêm kiến thức, kỹ năng sản xuất mà còn mở ra cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và tạo động lực vươn lên thoát nghèo.

Đây là giải pháp quan trọng góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền và xây dựng nông thôn mới bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.