GD&TĐ - Điều chỉnh thứ tự ăn uống không chỉ giúp kiểm soát lượng đường trong máu mà còn hỗ trợ giảm cân.
Có lẽ nhiều người nghĩ rằng thứ tự ăn uống không quan trọng, quan trọng là đưa thức ăn vào dạ dày và no bụng. Thực tế không phải vậy. Thứ tự ăn uống khá quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý không chỉ giúp chúng ta no bụng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Tác động của thứ tự ăn lên lượng đường trong máu
Khái niệm về thứ tự ăn bắt nguồn từ “ẩm thực Kaiseki” trong văn hóa truyền thống Nhật Bản, nơi ủng hộ việc áp dụng thứ tự ăn “chất xơ-protein/chất béo-carbohydrate” khi ăn.
Năm 2010, học giả người Nhật Imai Sakeko đã tiến hành một thử nghiệm chéo để so sánh tác động của thứ tự ăn cơm và rau lên lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 15 bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Những người tham gia ăn cùng một bữa ăn vào cả hai ngày thử nghiệm, nhưng theo thứ tự khác nhau. Thức ăn họ ăn là cơm trắng và salad rau, với tổng lượng calo là 340kcal.
Vào ngày đầu tiên, 8 người ăn cơm trước và ăn rau sau 10 phút; 7 người khác ăn rau trước và ăn cơm sau 10 phút; vào ngày thứ hai, tất cả những người tham gia ăn theo thứ tự ngược lại với thứ tự trước đó và thời gian ăn được giới hạn trong 15 phút.
Kết quả cho thấy so với việc ăn cơm trước, ăn rau trước giúp giảm lượng đường trong máu 30 phút sau bữa ăn là 21%. Thử nghiệm này lần đầu tiên chứng minh rằng việc thay đổi thứ tự các bữa ăn có thể giúp cải thiện lượng đường trong máu sau bữa ăn ở những bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Năm 2018, các nhà nghiên cứu người Anh đã sử dụng hệ thống theo dõi lượng đường trong máu liên tục để so sánh tác động của thứ tự các bữa ăn đối với lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 20 bệnh nhân tiểu đường loại 1.
Những người tham gia ăn cùng một bữa sáng theo thứ tự các thực phẩm khác nhau trong hai ngày thử nghiệm.
Vào ngày đầu tiên, họ ăn protein và chất béo trước, sau đó là carbohydrate (tức là bữa ăn thử nghiệm); vào ngày thứ hai, họ ăn tất cả các loại thực phẩm trộn lẫn với nhau (tức là bữa ăn tiêu chuẩn). Kết quả cho thấy lượng đường trong máu trung bình sau khi ăn bữa ăn thử nghiệm thấp hơn đáng kể so với bữa ăn tiêu chuẩn.
Lợi ích sức khỏe khi ăn chất xơ trước tiên
Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp giảm cân. (Ảnh: ITN)
Năm 2020, các nhà nghiên cứu tại Singapore cũng đã tiến hành nghiên cứu liên quan, so sánh tác động của miếng thức ăn đầu tiên (rau, thịt, thực phẩm chính hoặc hỗn hợp) đối với lượng đường trong máu, insulin, cảm giác no, v.v. của cơ thể chúng ta.
16 người đã ăn 5 bữa ăn thử nghiệm theo thứ tự ngẫu nhiên, bao gồm 63,2g cơm trắng, 100g ức gà không da và 180g cải thìa.
Thứ nhất: Ăn rau trước, sau đó ăn thịt và cơm sau 10 phút.
Thứ hai: Ăn thịt trước, sau đó ăn rau và cơm sau 10 phút.
Thứ ba: Ăn rau, thịt và cơm theo thứ tự, cách nhau 10 phút.
Thứ tư: Ăn rau, thịt và cơm cùng nhau.
Thứ năm: Ăn cơm trước, sau đó ăn rau và thịt sau 10 phút.
Kết quả cho thấy phương pháp thứ nhất, thứ hai và thứ ba đều có thể làm giảm phản ứng đường huyết sau bữa ăn và tránh được những biến động lớn về đường huyết; nhưng phương pháp thứ hai không hữu ích lắm về mặt độ nhạy insulin;
Phương pháp thứ ba có cảm giác no mạnh nhất, đỉnh insulin thấp nhất và biến động đường huyết nhỏ nhất;
Phương pháp thứ năm có phản ứng đường huyết sau bữa ăn cao nhất và biến động insulin lớn nhất. Nhìn chung, hai cách ăn rau trước (cách thứ nhất và thứ ba) có lợi cho sự ổn định đường huyết sau bữa ăn hơn ba cách còn lại.
Cần lưu ý rằng các nghiên cứu này có dữ liệu mẫu tương đối ít, vì vậy kết luận của các nghiên cứu cần được giới chuyên môn xác nhận thêm.
Tuy nhiên, ngoài các nghiên cứu này, “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho bệnh tiểu đường loại 2” tại một số nước châu Á cũng đề cập rằng bệnh nhân tiểu đường nên điều chỉnh thứ tự các bữa ăn và hình thành thói quen ăn rau trước và thực phẩm chính sau.
Ăn theo thứ tự rau-thịt-thực phẩm chính có lợi cho việc kiểm soát lượng đường trong máu ngắn hạn và dài hạn của bệnh nhân tiểu đường.
Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp bạn giảm cân, nhờ vào hai lý do sau:
Cảm giác no lâu, giúp kiểm soát cơn thèm ăn
Các chất như chất xơ, protein và chất béo trong thực phẩm có thể làm giảm lượng thức ăn nạp vào bằng cách ức chế quá trình làm rỗng dạ dày và cảm giác thèm ăn, tăng cảm giác no, sau đó giảm lượng thức ăn nạp vào.
Điều quan trọng là hầu hết các loại rau đều khó nhai và cần nhai chậm. Chúng cũng giàu chất xơ, do đó, so với thực phẩm giàu protein và thực phẩm chính, ăn nhiều rau trước giúp chúng ta tăng cảm giác no, giúp kiểm soát cơn thèm ăn, tránh ăn quá nhiều và ngăn ngừa béo phì. Chất xơ trong rau cũng làm giảm sự hấp thụ chất béo, có ích cho việc giảm cân.
Đường huyết ổn định sau bữa ăn, mỡ không dễ tích tụ
Nếu đường huyết cao sau bữa ăn, cơ thể sẽ tiết ra một lượng lớn insulin để hoạt động. Tiết insulin quá mức sẽ ức chế quá trình phân hủy mỡ và thúc đẩy quá trình tổng hợp mỡ, do đó làm tăng nguy cơ béo phì.
Nếu đường huyết ổn định sau bữa ăn, cơ thể sẽ không dễ tích tụ mỡ, có lợi hơn cho việc giảm cân và kiểm soát cân nặng của chúng ta.
Có lẽ nhiều người nghĩ rằng thứ tự ăn uống không quan trọng, quan trọng là đưa thức ăn vào dạ dày và no bụng. Thực tế không phải vậy. Thứ tự ăn uống khá quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý không chỉ giúp chúng ta no bụng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Tác động của thứ tự ăn lên lượng đường trong máu
Khái niệm về thứ tự ăn bắt nguồn từ “ẩm thực Kaiseki” trong văn hóa truyền thống Nhật Bản, nơi ủng hộ việc áp dụng thứ tự ăn “chất xơ-protein/chất béo-carbohydrate” khi ăn.
Năm 2010, học giả người Nhật Imai Sakeko đã tiến hành một thử nghiệm chéo để so sánh tác động của thứ tự ăn cơm và rau lên lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 15 bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Những người tham gia ăn cùng một bữa ăn vào cả hai ngày thử nghiệm, nhưng theo thứ tự khác nhau. Thức ăn họ ăn là cơm trắng và salad rau, với tổng lượng calo là 340kcal.
Vào ngày đầu tiên, 8 người ăn cơm trước và ăn rau sau 10 phút; 7 người khác ăn rau trước và ăn cơm sau 10 phút; vào ngày thứ hai, tất cả những người tham gia ăn theo thứ tự ngược lại với thứ tự trước đó và thời gian ăn được giới hạn trong 15 phút.
Kết quả cho thấy so với việc ăn cơm trước, ăn rau trước giúp giảm lượng đường trong máu 30 phút sau bữa ăn là 21%. Thử nghiệm này lần đầu tiên chứng minh rằng việc thay đổi thứ tự các bữa ăn có thể giúp cải thiện lượng đường trong máu sau bữa ăn ở những bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Năm 2018, các nhà nghiên cứu người Anh đã sử dụng hệ thống theo dõi lượng đường trong máu liên tục để so sánh tác động của thứ tự các bữa ăn đối với lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 20 bệnh nhân tiểu đường loại 1.
Những người tham gia ăn cùng một bữa sáng theo thứ tự các thực phẩm khác nhau trong hai ngày thử nghiệm.
Vào ngày đầu tiên, họ ăn protein và chất béo trước, sau đó là carbohydrate (tức là bữa ăn thử nghiệm); vào ngày thứ hai, họ ăn tất cả các loại thực phẩm trộn lẫn với nhau (tức là bữa ăn tiêu chuẩn). Kết quả cho thấy lượng đường trong máu trung bình sau khi ăn bữa ăn thử nghiệm thấp hơn đáng kể so với bữa ăn tiêu chuẩn.
Lợi ích sức khỏe khi ăn chất xơ trước tiên
Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp giảm cân. (Ảnh: ITN)
Năm 2020, các nhà nghiên cứu tại Singapore cũng đã tiến hành nghiên cứu liên quan, so sánh tác động của miếng thức ăn đầu tiên (rau, thịt, thực phẩm chính hoặc hỗn hợp) đối với lượng đường trong máu, insulin, cảm giác no, v.v. của cơ thể chúng ta.
16 người đã ăn 5 bữa ăn thử nghiệm theo thứ tự ngẫu nhiên, bao gồm 63,2g cơm trắng, 100g ức gà không da và 180g cải thìa.
Thứ nhất: Ăn rau trước, sau đó ăn thịt và cơm sau 10 phút.
Thứ hai: Ăn thịt trước, sau đó ăn rau và cơm sau 10 phút.
Thứ ba: Ăn rau, thịt và cơm theo thứ tự, cách nhau 10 phút.
Thứ tư: Ăn rau, thịt và cơm cùng nhau.
Thứ năm: Ăn cơm trước, sau đó ăn rau và thịt sau 10 phút.
Kết quả cho thấy phương pháp thứ nhất, thứ hai và thứ ba đều có thể làm giảm phản ứng đường huyết sau bữa ăn và tránh được những biến động lớn về đường huyết; nhưng phương pháp thứ hai không hữu ích lắm về mặt độ nhạy insulin;
Phương pháp thứ ba có cảm giác no mạnh nhất, đỉnh insulin thấp nhất và biến động đường huyết nhỏ nhất;
Phương pháp thứ năm có phản ứng đường huyết sau bữa ăn cao nhất và biến động insulin lớn nhất. Nhìn chung, hai cách ăn rau trước (cách thứ nhất và thứ ba) có lợi cho sự ổn định đường huyết sau bữa ăn hơn ba cách còn lại.
Cần lưu ý rằng các nghiên cứu này có dữ liệu mẫu tương đối ít, vì vậy kết luận của các nghiên cứu cần được giới chuyên môn xác nhận thêm.
Tuy nhiên, ngoài các nghiên cứu này, “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho bệnh tiểu đường loại 2” tại một số nước châu Á cũng đề cập rằng bệnh nhân tiểu đường nên điều chỉnh thứ tự các bữa ăn và hình thành thói quen ăn rau trước và thực phẩm chính sau.
Ăn theo thứ tự rau-thịt-thực phẩm chính có lợi cho việc kiểm soát lượng đường trong máu ngắn hạn và dài hạn của bệnh nhân tiểu đường.
Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp bạn giảm cân, nhờ vào hai lý do sau:
Cảm giác no lâu, giúp kiểm soát cơn thèm ăn
Các chất như chất xơ, protein và chất béo trong thực phẩm có thể làm giảm lượng thức ăn nạp vào bằng cách ức chế quá trình làm rỗng dạ dày và cảm giác thèm ăn, tăng cảm giác no, sau đó giảm lượng thức ăn nạp vào.
Điều quan trọng là hầu hết các loại rau đều khó nhai và cần nhai chậm. Chúng cũng giàu chất xơ, do đó, so với thực phẩm giàu protein và thực phẩm chính, ăn nhiều rau trước giúp chúng ta tăng cảm giác no, giúp kiểm soát cơn thèm ăn, tránh ăn quá nhiều và ngăn ngừa béo phì. Chất xơ trong rau cũng làm giảm sự hấp thụ chất béo, có ích cho việc giảm cân.
Đường huyết ổn định sau bữa ăn, mỡ không dễ tích tụ
Nếu đường huyết cao sau bữa ăn, cơ thể sẽ tiết ra một lượng lớn insulin để hoạt động. Tiết insulin quá mức sẽ ức chế quá trình phân hủy mỡ và thúc đẩy quá trình tổng hợp mỡ, do đó làm tăng nguy cơ béo phì.
Nếu đường huyết ổn định sau bữa ăn, cơ thể sẽ không dễ tích tụ mỡ, có lợi hơn cho việc giảm cân và kiểm soát cân nặng của chúng ta.
Định hướng nghề cho học sinh THCS 'sâu rễ, bền gốc'
GD&TĐ - Trong thời đại công nghệ số, việc chọn ngành, chọn nghề trong tương lai cho học sinh là điều mà nhiều cha mẹ, thầy cô quan tâm định hướng sớm.
2026-10-16 08:11
Hưng Yên tổ chức tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân
GD&TĐ - Lễ tưởng niệm dự kiến được tổ chức vào ngày 21/10 tại Di tích lịch sử quốc gia Khu tưởng niệm 21/10 (xã Tây Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên).
2026-10-16 08:10
Thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững
GD&TĐ - Ngày 15/10/2026, thay mặt BCH Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.
2026-10-16 03:50
Đắk Lắk phê duyệt kết quả xét thăng hạng cho hơn 3.200 viên chức giáo dục
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Đắk Lắk vừa phê duyệt kết quả xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp, đồng thời yêu cầu rà soát tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.
2026-10-16 03:50
Mở cửa tri thức từ những ngôi trường nội trú liên cấp biên giới Lai Châu
GD&TĐ - Năm học 2026–2027 đánh dấu bước chuyển mới của giáo dục vùng biên Lai Châu khi 5 trường PTNT liên cấp TH&THCS được khánh thành, đưa vào sử dụng.
2026-10-16 03:49
Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học
GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.
2026-10-16 03:49
Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.
2026-10-16 03:48
Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.
2026-10-16 03:48
Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.
2026-10-16 03:48
Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên
GD&TĐ - Mô hình nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn.