Giải pháp cấp thiết bảo vệ sức khỏe trong điều kiện ô nhiễm không khí
2025/12/09 14:53
GD&TĐ - Từ khói mù bao phủ trên bầu trời thành phố đến bụi trong nhà, ô nhiễm không khí đều gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe con người và khí hậu.
Mỗi năm, ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời khiến khoảng 7 triệu người trên toàn cầu tử vong sớm, chủ yếu do tỷ lệ tử vong cao hơn từ đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính.
Những nhóm người đối mặt với nguy cơ sức khỏe cao hơn
Dưới tác động của ô nhiễm không khí, hai nhóm người đối mặt với nguy cơ sức khỏe cao hơn được giới chuyên gia liệt kê và phân tích như sau:
Những nhóm người có cơ địa nhạy cảm bẩm sinh hoặc do bệnh lý mắc phải, chẳng hạn những người có bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe sẵn có, khiến phản ứng với ô nhiễm không khí trở nên nghiêm trọng hơn.
Thứ hai, những người có mức độ tiếp xúc với ô nhiễm không khí cao cũng dễ bị tổn thương hơn.
Cụ thể, những nhóm người sau đây thường có nguy cơ sức khỏe cao hơn:
Người có bệnh sẵn có (ví dụ như bệnh tim phổi).
Trẻ em và phụ nữ mang thai.
Người cao tuổi.
Người làm việc ngoài trời.
Cần lưu ý rằng phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi cũng như những bệnh nhân mắc bệnh tim mạch, não mạch hoặc bệnh đường hô hấp nên hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong thời gian ngắn (vài giờ đến vài tuần).
Trong khi đó, việc giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí lâu dài (vài tuần đến vài năm) là quan trọng đối với tất cả mọi người.
Cân nhắc hạn chế hoạt động ngoài trời
Mọi người nên điều chỉnh thời gian và địa điểm hoạt động thể chất để giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí. (Ảnh: ITN)
Trong những thời kỳ ô nhiễm không khí nghiêm trọng, liệu con người có nên ở trong nhà không? Giới chuyên gia cho rằng, ở trong nhà có thể có lợi trong việc tránh ô nhiễm không khí, nhưng hiệu quả phần lớn phụ thuộc vào chất lượng không khí trong nhà.
Các chất ô nhiễm có thể xâm nhập từ ngoài trời vào trong nhà, đồng thời trong nhà cũng có nhiều nguồn ô nhiễm tiềm ẩn như nấu ăn, hút thuốc, khói thuốc thụ động và việc đốt nhang, cùng với các yếu tố khác như kiểu thông gió, đặc điểm kiến trúc cũng ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà.
Lời khuyên dành cho người thể chất kém
Trong thời kỳ ô nhiễm không khí, có nên khuyến cáo những nhóm có nguy cơ sức khỏe hạn chế hoạt động thể chất không? Đây là băn khoăn chung của nhiều người.
Giới chuyên gia cho rằng, ngay cả khi chất lượng không khí ở một nơi nào đó không tốt, vẫn nên khuyến khích hoạt động thể chất thường xuyên. Trong khả năng có thể, mọi người nên điều chỉnh thời gian và địa điểm hoạt động thể chất để giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí.
Những người đang dùng thuốc nên tuân theo khuyến cáo của bác sĩ. Theo nguyên tắc phòng ngừa, cần thông báo cho những người có rủi ro đặc biệt do lý do sức khỏe hoặc nghề nghiệp về thời gian và địa điểm tốt nhất cho hoạt động thể chất hoặc làm việc ngoài trời.
Khi ô nhiễm không khí nghiêm trọng, nên giảm các hoạt động thể chất vừa phải hoặc công việc ngoài trời.
Loại khẩu trang được khuyên dùng trong điều kiện ô nhiễm không khí
Khẩu trang lọc chủ yếu được làm từ vật liệu lọc, là loại khẩu trang phổ biến nhất để lọc các hạt vi mô trong không khí. Khẩu trang nên che phủ miệng và mũi, ôm sát khuôn mặt và có khả năng lọc các hạt PM2.5 cũng như khói và bụi.
Theo các khuyến nghị và quy định liên quan đến bảo vệ nghề nghiệp, để đảm bảo hiệu quả của khẩu trang, cần đáp ứng năm điều kiện sau:
Đeo đúng cách.
Đảm bảo vừa vặn.
Luôn đeo trong suốt thời gian tiếp xúc.
Thay kịp thời.
Xác nhận khẩu trang có thể lọc 95% các hạt vi mô trong không khí hay không.
Chọn lựa và sử dụng khẩu trang đúng cách có thể giảm việc hít phải các chất ô nhiễm. Tuy nhiên, những người có bệnh lý về đường hô hấp cần thận trọng vì việc đeo khẩu trang có thể làm trầm trọng hơn bệnh lý hiện có.
Mỗi năm, ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời khiến khoảng 7 triệu người trên toàn cầu tử vong sớm. (Ảnh: ITN)
Mỗi năm, ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời khiến khoảng 7 triệu người trên toàn cầu tử vong sớm, chủ yếu do tỷ lệ tử vong cao hơn từ đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính.
Những nhóm người đối mặt với nguy cơ sức khỏe cao hơn
Dưới tác động của ô nhiễm không khí, hai nhóm người đối mặt với nguy cơ sức khỏe cao hơn được giới chuyên gia liệt kê và phân tích như sau:
Những nhóm người có cơ địa nhạy cảm bẩm sinh hoặc do bệnh lý mắc phải, chẳng hạn những người có bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe sẵn có, khiến phản ứng với ô nhiễm không khí trở nên nghiêm trọng hơn.
Thứ hai, những người có mức độ tiếp xúc với ô nhiễm không khí cao cũng dễ bị tổn thương hơn.
Cụ thể, những nhóm người sau đây thường có nguy cơ sức khỏe cao hơn:
Người có bệnh sẵn có (ví dụ như bệnh tim phổi).
Trẻ em và phụ nữ mang thai.
Người cao tuổi.
Người làm việc ngoài trời.
Cần lưu ý rằng phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi cũng như những bệnh nhân mắc bệnh tim mạch, não mạch hoặc bệnh đường hô hấp nên hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong thời gian ngắn (vài giờ đến vài tuần).
Trong khi đó, việc giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí lâu dài (vài tuần đến vài năm) là quan trọng đối với tất cả mọi người.
Cân nhắc hạn chế hoạt động ngoài trời
Mọi người nên điều chỉnh thời gian và địa điểm hoạt động thể chất để giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí. (Ảnh: ITN)
Trong những thời kỳ ô nhiễm không khí nghiêm trọng, liệu con người có nên ở trong nhà không? Giới chuyên gia cho rằng, ở trong nhà có thể có lợi trong việc tránh ô nhiễm không khí, nhưng hiệu quả phần lớn phụ thuộc vào chất lượng không khí trong nhà.
Các chất ô nhiễm có thể xâm nhập từ ngoài trời vào trong nhà, đồng thời trong nhà cũng có nhiều nguồn ô nhiễm tiềm ẩn như nấu ăn, hút thuốc, khói thuốc thụ động và việc đốt nhang, cùng với các yếu tố khác như kiểu thông gió, đặc điểm kiến trúc cũng ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà.
Lời khuyên dành cho người thể chất kém
Trong thời kỳ ô nhiễm không khí, có nên khuyến cáo những nhóm có nguy cơ sức khỏe hạn chế hoạt động thể chất không? Đây là băn khoăn chung của nhiều người.
Giới chuyên gia cho rằng, ngay cả khi chất lượng không khí ở một nơi nào đó không tốt, vẫn nên khuyến khích hoạt động thể chất thường xuyên. Trong khả năng có thể, mọi người nên điều chỉnh thời gian và địa điểm hoạt động thể chất để giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí.
Những người đang dùng thuốc nên tuân theo khuyến cáo của bác sĩ. Theo nguyên tắc phòng ngừa, cần thông báo cho những người có rủi ro đặc biệt do lý do sức khỏe hoặc nghề nghiệp về thời gian và địa điểm tốt nhất cho hoạt động thể chất hoặc làm việc ngoài trời.
Khi ô nhiễm không khí nghiêm trọng, nên giảm các hoạt động thể chất vừa phải hoặc công việc ngoài trời.
Loại khẩu trang được khuyên dùng trong điều kiện ô nhiễm không khí
Khẩu trang lọc chủ yếu được làm từ vật liệu lọc, là loại khẩu trang phổ biến nhất để lọc các hạt vi mô trong không khí. Khẩu trang nên che phủ miệng và mũi, ôm sát khuôn mặt và có khả năng lọc các hạt PM2.5 cũng như khói và bụi.
Theo các khuyến nghị và quy định liên quan đến bảo vệ nghề nghiệp, để đảm bảo hiệu quả của khẩu trang, cần đáp ứng năm điều kiện sau:
Đeo đúng cách.
Đảm bảo vừa vặn.
Luôn đeo trong suốt thời gian tiếp xúc.
Thay kịp thời.
Xác nhận khẩu trang có thể lọc 95% các hạt vi mô trong không khí hay không.
Chọn lựa và sử dụng khẩu trang đúng cách có thể giảm việc hít phải các chất ô nhiễm. Tuy nhiên, những người có bệnh lý về đường hô hấp cần thận trọng vì việc đeo khẩu trang có thể làm trầm trọng hơn bệnh lý hiện có.
Từ đổi mới dạy học hướng tới xây dựng mô hình trường học sáng tạo ở Phú Thọ
GD&TĐ - Từ đổi mới phương pháp dạy học, nhiều trường ở Phú Thọ hướng tới mô hình giáo dục phát triển năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập.
2026-10-15 01:58
Tri thức trẻ tiên phong làm chủ công nghệ số
GD&TĐ - Ngày 12/10, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức Diễn đàn ‘Sứ mệnh tiên phong làm chủ công nghệ số của thế hệ tri thức trẻ Việt Nam’.
2026-10-15 01:54
Biến không gian sinh hoạt dưới cờ thành những bài học bổ ích
GD&TĐ - Trong tiết Sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, nhiều trường tại Hà Nội tổ chức các hoạt động tuyên truyền bổ ích đem lại những bài học quý giá cho học sinh.
2026-10-15 01:54
Bồi đắp lòng biết ơn, trách nhiệm cho học sinh từ truyền thống phụ nữ Việt Nam
GD&TĐ - Từ những câu chuyện của bà Trương Mỹ Hoa, học sinh thêm tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam, nuôi dưỡng lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm.
2026-10-15 01:54
Phát triển năng lực cho học sinh qua giáo dục STEM, STEAM ở Phú Thọ
GD&TĐ - Trường học ở Phú Thọ đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM qua thực hành, trải nghiệm, phát triển năng lực học sinh.
2026-10-15 01:53
Khi nhà trường đưa văn chương ra khỏi trang sách, học sinh thành người kể chuyện
GD&TĐ - Dự án “Lê Quý Đôn RE:CODE” tại Trường THPT Lê Quý Đôn (TPHCM) mở ra cách tiếp cận mới với môn Ngữ văn, để học sinh trở thành người kể chuyện.
2026-10-15 01:53
Sinh viên ĐH Lạc Hồng đạt giải xuất sắc nhất hạng mục đồng đội K-Speech 2026
GD&TĐ - Đội sinh viên ngành Hàn Quốc học, Trường Đại học Lạc Hồng là đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Hùng biện tiếng Hàn Thế giới K-Speech 2026.
2026-10-15 01:53
3 thành tố năng lực giúp giáo viên sử dụng hiệu quả tiếng Anh trong dạy học
GD&TĐ - Giáo viên cần năng lực sử dụng tiếng Anh, năng lực chuyên môn môn học và năng lực sư phạm để tổ chức dạy học thông qua tiếng Anh.
2026-10-12 04:17
Sinh viên chủ động đón đầu xu hướng nghề nghiệp liên ngành, công nghệ
GD&TĐ - Ngày hội Sinh viên và Doanh nghiệp năm 2026 tạo cơ hội để sinh viên chủ động tìm hiểu thị trường lao động và định hướng nghề nghiệp.
2026-10-12 02:13
Từ mô hình thực tiễn đến yêu cầu hoàn thiện chính sách về dinh dưỡng học đường
GD&TĐ - Sớm hoàn thiện chính sách, chuẩn hóa dinh dưỡng học đường là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm bữa ăn học sinh đủ dinh dưỡng, an toàn thực phẩm.