Chỉ cần gõ vài từ khóa, người dùng lập tức nhận được hàng loạt kết quả quảng cáo, hướng dẫn sử dụng hoặc liên kết trực tiếp đến các điểm bán hàng trực tuyến.
Quảng cáo tràn lan trên mạng
Bác sĩ CKI Trần Khắc Toàn, Khoa Bệnh Phổi, Bệnh viện Lao và Bệnh Phổi Cà Mau (tỉnh Cà Mau), cho biết, với hàm lượng nicotine cao và dễ hấp thu, các sản phẩm thuốc lá mới không giúp cai thuốc lá mà còn khiến người chưa hút thuốc nghiện nicotine.
“Người trẻ chưa từng hút thuốc lá điếu thông thường nhưng sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ nghiện thuốc lá truyền thống cao gấp 2 - 3 lần so với những người chưa từng sử dụng thuốc lá điện tử”, bác sĩ Toàn nhấn mạnh.
Chính sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đã tạo ra khoảng trống để các sản phẩm thuốc lá mới xuất hiện rộng rãi trên các nền tảng số. Người dùng không chỉ chủ động tìm kiếm mà còn tiếp cận thụ động thông qua thuật toán đề xuất hoặc nội dung giải trí có lồng ghép thông điệp sai lệch về sản phẩm.
Nhiều trang mạng công khai đăng ảnh sản phẩm, bảng giá, địa chỉ giao dịch, cho phép đặt hàng qua số điện thoại, thanh toán trực tuyến và cam kết hỗ trợ giao hàng tận nơi, khiến việc tiếp cận trở nên dễ dàng với bất kỳ ai, kể cả trẻ vị thành niên.
“Không ít lần lướt mạng xã hội em bắt gặp những mẫu quảng cáo về thuốc lá điện tử. Hình ảnh quảng cáo khá bắt mắt, ngôn ngữ thời thượng. Các mẫu quảng cáo thường tuyên bố sản phẩm “không độc hại”, “không gây nghiện”.
Mặt khác, các sản phẩm thuốc lá mới thường có thiết kế nhỏ gọn, nhiều màu sắc, được ngụy trang dưới “vỏ bọc” đồ chơi hoặc đồ công nghệ khó phân biệt bằng mắt thường… Nhiều bạn vì sự tò mò, cũng như nhu cầu thể hiện bản thân và chủ quan cho rằng hút “không độc hại” nên đặt dùng thử,” bạn trẻ D.K.T. chia sẻ.
Ngăn chặn giới trẻ tiếp cận
Mặc dù Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Luật Quảng cáo hay Luật An ninh mạng đều có các quy định cụ thể, nhưng việc kiểm soát tình trạng quảng cáo, mua bán thuốc lá mới trên nền tảng số vẫn gặp không ít khó khăn.
Nhiều nền tảng chưa có cơ chế xác minh tuổi nghiêm ngặt, trong khi việc kiểm tra và xử phạt các tài khoản vi phạm còn hạn chế. Chính sự kết hợp của những yếu tố này tạo thành một vòng tròn “cạm bẫy” trên không gian mạng, nơi người trẻ là nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Thầy Tạ Hoàng Nghị, Bí thư Đoàn Trường THPT Cà Mau (tỉnh Cà Mau), cho biết, thời gian qua công tác tuyên truyền phòng chống tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đến học sinh được Ban Giám hiệu nhà trường quan tâm và chỉ đạo sát sao. Việc tuyên truyền được thực hiện thông qua nhiều hình thức đa dạng, phong phú.
“Nhà trường không dừng lại ở những cảnh báo hút thuốc lá có hại, mà giúp học sinh hiểu rõ cơ chế gây nghiện, các chiêu trò đánh lừa người dùng và những nguy cơ sức khỏe lâu dài mà các sản phẩm này gây ra.
Bên cạnh đó, nhà trường phối hợp chặt chẽ cùng phụ huynh chủ động trao đổi với học sinh trong việc sử dụng môi trường mạng an toàn và sẵn sàng chia sẻ thông tin khi bị lôi kéo, rủ rê sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha…”, thầy Tạ Hoàng Nghị nói.
