GD&TĐ - Không chỉ biết sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều sinh viên đã tìm tòi, tạo ra sản phẩm ứng dụng AI để nắm vững kiến thức, bồi đắp kỹ năng làm chủ công nghệ...
Sinh viên thành thạo AI
Trần Mỹ Ngọc - sinh viên ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết trong quá trình học tập, các công cụ AI giúp bản thân hiểu rõ hơn các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý. Ngọc cũng được AI hỗ trợ trong việc lập dàn ý, sửa lỗi, nâng cao khả năng lập luận khi làm các bài tiểu luận, bài thuyết trình.
“AI giúp mình có công cụ tìm kiếm tài liệu học tập nhanh hơn. Khi giao tiếp với AI còn giúp mình nâng cao khả năng phản biện, đặt câu hỏi và tiếp thu các kiến thức khác trong lĩnh vực tâm lý học”, Ngọc nói.
Không chỉ tận dụng AI phục vụ học tập, nhiều sinh viên còn sử dụng công cụ này để thực hiện các nghiên cứu khoa học, nhằm nắm chắc kiến thức và tăng cường khả năng vận dụng thực tế. Nguyễn Thành Đạt - sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM), cùng nhóm bạn đã phát triển dự án website ứng dụng AI giúp tầm soát người có nguy cơ mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Đây là bệnh di truyền phổ biến, có thể gây ra biến chứng nặng nề suốt đời cho trẻ em. Để giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng và giảm bớt gánh nặng cho cơ sở y tế, gia đình, nhóm đã sử dụng dữ liệu từ các công thức xét nghiệm máu của hơn 60.000 bệnh nhân, trong đó có hơn 1.400 người được thực hiện xét nghiệm tan máu bẩm sinh, để xây dựng mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ mang gen bệnh lý này.
Mô hình chạy trên website giúp các cơ sở y tế, bệnh viện dễ sử dụng, đạt độ chính xác trên 98% trong khả năng dự đoán. “Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ tư vấn trước sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng”, Đạt chia sẻ. Mục tiêu của nhóm là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phục vụ tốt hơn cho bệnh nhân khi làm việc tại các cơ sở y tế sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM chế tạo robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng giao tiếp. Ảnh: NVCC
Thúc đẩy nhân lực giỏi AI
Để phát triển nguồn nhân lực giỏi AI, theo PGS.TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), nhà trường cần gắn kết với doanh nghiệp thông qua việc tổ chức các chương trình kết nối, hoạt động hợp tác, các cuộc thi… Thông qua trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, người học sẽ có cơ hội gắn kết sâu hơn, từ đó đưa ra những ý tưởng và giải pháp ứng dụng AI xuất phát từ thực tiễn. Tuy nhiên, theo PGS Triết, quá trình này cần nhiều thời gian và những người tâm huyết mới có thể thành công.
PGS.TS Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng bên cạnh việc phát triển nhân lực có kỹ năng sử dụng các công cụ AI để phục vụ cuộc sống và nâng cao năng suất lao động, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, kỹ năng cao để làm chủ công nghệ.
Theo PGS Vũ, nhân lực chuyên sâu không cần số lượng nhiều nhưng phải là những người thật sự tài năng. Việc đào tạo cần thông qua các ngành đặc thù như trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, toán ứng dụng… Đây là những ngành nền tảng cho công nghệ.
Thời gian qua, Cộng đồng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VietAI) đã phối hợp với các trường đại học triển khai dự án đào tạo 100.000 tài năng AI tại Việt Nam đến năm 2030. Theo TS Lương Minh Thắng - Đồng sáng lập VietAI, chương trình tạo môi trường cho các bạn trẻ trải nghiệm thông qua các sân chơi học thuật, sử dụng những công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ và nguồn dữ liệu lớn để nâng cao kỹ năng và phát triển các giải pháp ứng dụng AI.
“Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn, tương tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế về AI để định hướng phát triển bản thân và mở rộng cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước”, TS Thắng chia sẻ.
Doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI
Ở góc độ doanh nghiệp, một nghiên cứu mới đây của KPMG Việt Nam cho thấy AI được ứng dụng nhiều nhất trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, ngân hàng, bán lẻ, marketing, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Nhiều doanh nghiệp trên thế giới sẵn sàng đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng AI để tăng năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo ông Phan Tấn Quốc - đại diện KPMG Việt Nam, nhiều doanh nghiệp trong nước với đội ngũ nhân sự giỏi đã biết cách tận dụng AI để tối ưu năng suất và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều nhân viên tại các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lại ngại sử dụng AI vì lo sợ bị thay thế. Với những doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định hằng năm, điều này khiến họ thiếu động lực đổi mới và nâng cao năng suất.
Theo ông Quốc, việc ứng dụng AI chỉ hiệu quả khi lãnh đạo nhận thức rõ lợi ích mà AI mang lại: Hiệu quả công việc cao hơn, doanh thu tăng, nhân viên được đào tạo kỹ năng để nâng cao năng suất lao động. Dẫn chứng tại KPMG Việt Nam, với hơn 2.000 nhân sự, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại như báo giá, làm hợp đồng, báo cáo khách hàng… giúp tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm.
“Doanh nghiệp nên coi AI là công cụ để phát triển, thay vì mang tâm lý sợ bị thay thế”, ông Quốc nói. Ngoài ra, chuyên gia của KPMG cho rằng, việc ứng dụng AI cần tập trung vào cải thiện hiệu quả công việc, bắt đầu từ một khâu hay công đoạn, sau đó mở rộng ra toàn bộ hệ thống quản trị. Nhân viên cần được đào tạo sử dụng công cụ AI để nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.
Theo ông Trần Phúc Hồng - Phó Tổng Giám đốc TMA Solutions (công ty phần mềm có trụ sở tại Công viên Phần mềm Quang Trung), để tăng số lượng nhân sự giỏi AI, cần đặt mục tiêu sinh viên chuyên về AI chiếm khoảng 25% tổng số sinh viên ngành công nghệ thông tin. Những sinh viên học ngành kỹ thuật cần được đào tạo thêm về AI. Học sinh bậc THCS, THPT cũng cần được làm quen và có chương trình học về AI để phát triển lực lượng nhân sự có hiểu biết và kỹ năng ứng dụng AI.
Sinh viên tham gia Cuộc thi Thử thách trí tuệ nhân tạo tại TPHCM. Ảnh: Phúc Uyên
Sinh viên thành thạo AI
Trần Mỹ Ngọc - sinh viên ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết trong quá trình học tập, các công cụ AI giúp bản thân hiểu rõ hơn các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý. Ngọc cũng được AI hỗ trợ trong việc lập dàn ý, sửa lỗi, nâng cao khả năng lập luận khi làm các bài tiểu luận, bài thuyết trình.
“AI giúp mình có công cụ tìm kiếm tài liệu học tập nhanh hơn. Khi giao tiếp với AI còn giúp mình nâng cao khả năng phản biện, đặt câu hỏi và tiếp thu các kiến thức khác trong lĩnh vực tâm lý học”, Ngọc nói.
Không chỉ tận dụng AI phục vụ học tập, nhiều sinh viên còn sử dụng công cụ này để thực hiện các nghiên cứu khoa học, nhằm nắm chắc kiến thức và tăng cường khả năng vận dụng thực tế. Nguyễn Thành Đạt - sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM), cùng nhóm bạn đã phát triển dự án website ứng dụng AI giúp tầm soát người có nguy cơ mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Đây là bệnh di truyền phổ biến, có thể gây ra biến chứng nặng nề suốt đời cho trẻ em. Để giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng và giảm bớt gánh nặng cho cơ sở y tế, gia đình, nhóm đã sử dụng dữ liệu từ các công thức xét nghiệm máu của hơn 60.000 bệnh nhân, trong đó có hơn 1.400 người được thực hiện xét nghiệm tan máu bẩm sinh, để xây dựng mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ mang gen bệnh lý này.
Mô hình chạy trên website giúp các cơ sở y tế, bệnh viện dễ sử dụng, đạt độ chính xác trên 98% trong khả năng dự đoán. “Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ tư vấn trước sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng”, Đạt chia sẻ. Mục tiêu của nhóm là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phục vụ tốt hơn cho bệnh nhân khi làm việc tại các cơ sở y tế sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM chế tạo robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng giao tiếp. Ảnh: NVCC
Thúc đẩy nhân lực giỏi AI
Để phát triển nguồn nhân lực giỏi AI, theo PGS.TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), nhà trường cần gắn kết với doanh nghiệp thông qua việc tổ chức các chương trình kết nối, hoạt động hợp tác, các cuộc thi… Thông qua trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, người học sẽ có cơ hội gắn kết sâu hơn, từ đó đưa ra những ý tưởng và giải pháp ứng dụng AI xuất phát từ thực tiễn. Tuy nhiên, theo PGS Triết, quá trình này cần nhiều thời gian và những người tâm huyết mới có thể thành công.
PGS.TS Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng bên cạnh việc phát triển nhân lực có kỹ năng sử dụng các công cụ AI để phục vụ cuộc sống và nâng cao năng suất lao động, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, kỹ năng cao để làm chủ công nghệ.
Theo PGS Vũ, nhân lực chuyên sâu không cần số lượng nhiều nhưng phải là những người thật sự tài năng. Việc đào tạo cần thông qua các ngành đặc thù như trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, toán ứng dụng… Đây là những ngành nền tảng cho công nghệ.
Thời gian qua, Cộng đồng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VietAI) đã phối hợp với các trường đại học triển khai dự án đào tạo 100.000 tài năng AI tại Việt Nam đến năm 2030. Theo TS Lương Minh Thắng - Đồng sáng lập VietAI, chương trình tạo môi trường cho các bạn trẻ trải nghiệm thông qua các sân chơi học thuật, sử dụng những công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ và nguồn dữ liệu lớn để nâng cao kỹ năng và phát triển các giải pháp ứng dụng AI.
“Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn, tương tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế về AI để định hướng phát triển bản thân và mở rộng cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước”, TS Thắng chia sẻ.
Doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI
Ở góc độ doanh nghiệp, một nghiên cứu mới đây của KPMG Việt Nam cho thấy AI được ứng dụng nhiều nhất trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, ngân hàng, bán lẻ, marketing, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Nhiều doanh nghiệp trên thế giới sẵn sàng đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng AI để tăng năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo ông Phan Tấn Quốc - đại diện KPMG Việt Nam, nhiều doanh nghiệp trong nước với đội ngũ nhân sự giỏi đã biết cách tận dụng AI để tối ưu năng suất và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều nhân viên tại các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lại ngại sử dụng AI vì lo sợ bị thay thế. Với những doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định hằng năm, điều này khiến họ thiếu động lực đổi mới và nâng cao năng suất.
Theo ông Quốc, việc ứng dụng AI chỉ hiệu quả khi lãnh đạo nhận thức rõ lợi ích mà AI mang lại: Hiệu quả công việc cao hơn, doanh thu tăng, nhân viên được đào tạo kỹ năng để nâng cao năng suất lao động. Dẫn chứng tại KPMG Việt Nam, với hơn 2.000 nhân sự, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại như báo giá, làm hợp đồng, báo cáo khách hàng… giúp tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm.
“Doanh nghiệp nên coi AI là công cụ để phát triển, thay vì mang tâm lý sợ bị thay thế”, ông Quốc nói. Ngoài ra, chuyên gia của KPMG cho rằng, việc ứng dụng AI cần tập trung vào cải thiện hiệu quả công việc, bắt đầu từ một khâu hay công đoạn, sau đó mở rộng ra toàn bộ hệ thống quản trị. Nhân viên cần được đào tạo sử dụng công cụ AI để nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.
Theo ông Trần Phúc Hồng - Phó Tổng Giám đốc TMA Solutions (công ty phần mềm có trụ sở tại Công viên Phần mềm Quang Trung), để tăng số lượng nhân sự giỏi AI, cần đặt mục tiêu sinh viên chuyên về AI chiếm khoảng 25% tổng số sinh viên ngành công nghệ thông tin. Những sinh viên học ngành kỹ thuật cần được đào tạo thêm về AI. Học sinh bậc THCS, THPT cũng cần được làm quen và có chương trình học về AI để phát triển lực lượng nhân sự có hiểu biết và kỹ năng ứng dụng AI.
Định hướng nghề cho học sinh THCS 'sâu rễ, bền gốc'
GD&TĐ - Trong thời đại công nghệ số, việc chọn ngành, chọn nghề trong tương lai cho học sinh là điều mà nhiều cha mẹ, thầy cô quan tâm định hướng sớm.
2026-10-16 08:11
Biến bất đồng thành đối thoại
GD&TĐ - Khi một đứa trẻ nói “con ghét bố mẹ”, điều đó không có nghĩa mọi giới hạn trong gia đình cần được gỡ bỏ, cũng không có nghĩa cha mẹ phải chấp nhận mọi mong muốn của con.
2026-10-16 08:11
Hưng Yên tổ chức tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân
GD&TĐ - Lễ tưởng niệm dự kiến được tổ chức vào ngày 21/10 tại Di tích lịch sử quốc gia Khu tưởng niệm 21/10 (xã Tây Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên).
2026-10-16 08:10
Thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững
GD&TĐ - Ngày 15/10/2026, thay mặt BCH Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.
2026-10-16 03:50
Đắk Lắk phê duyệt kết quả xét thăng hạng cho hơn 3.200 viên chức giáo dục
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Đắk Lắk vừa phê duyệt kết quả xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp, đồng thời yêu cầu rà soát tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.
2026-10-16 03:50
Mở cửa tri thức từ những ngôi trường nội trú liên cấp biên giới Lai Châu
GD&TĐ - Năm học 2026–2027 đánh dấu bước chuyển mới của giáo dục vùng biên Lai Châu khi 5 trường PTNT liên cấp TH&THCS được khánh thành, đưa vào sử dụng.
2026-10-16 03:49
Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học
GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.
2026-10-16 03:49
Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.
2026-10-16 03:48
Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.
2026-10-16 03:48
Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.