Để ngăn chặn học sinh sử dụng thuốc lá cần sự phối hợp của 'ba nhà'

2026/03/05 17:28

GD&TĐ - Để học sinh nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử, cô Kim Đan cho rằng cần có sự kết hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội.

Sử dụng loa phát thanh trường tuyên truyền hàng ngày

Trường THCS Thanh Am (phường Việt Hưng, Hà Nội) định việc phòng chống tác hại thuốc lá không chỉ là phong trào mà là một nhiệm vụ giáo dục trọng tâm.

Theo chia sẻ của cô Hoàng Kim Đan - Tổng phụ trách đội Trường THCS Thanh Am, công tác truyền thông, giáo dục về phòng chống tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử trong trường học được nhà trường rất chú trọng.

Vì vậy, nhà trường đã chủ động lồng ghép vào chương trình giảng dạy. Cụ thể, đưa kiến thức về sức khỏe, tác hại của nicotine trong thuốc lá vào các môn học như Khoa học tự nhiên, Giáo dục công dân và hoạt động trải nghiệm.

Ngoài ra, chúng tôi đa dạng hóa hình thức truyền thông như sử dụng hệ thống loa phát thanh học đường; bảng tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội của trường để truyền tải thông điệp ngắn gọn, dễ hiểu.

Triển khai ký cam kết đến mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh ngay từ đầu năm học về không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng….

Không chỉ vậy, thay vì những bài giảng khô khan, Trường THCS Thanh Am còn tổ chức cuộc thi sáng tạo như: vẽ tranh cổ động, thiết kế video ngắn trên Canva về chủ đề "Nói không với thuốc lá điện tử".

Tổ chức tọa đàm và mời chuyên gia y tế nói chuyện trực tiếp giúp học sinh nhận diện những hình thức "ngụy trang" tinh vi của thuốc lá thế hệ mới.

“Kết thúc mỗi hoạt động thực tế, chúng tôi đã khảo sát với học sinh. Và kết quả cho thấy, học trò không còn xem việc thử thuốc lá là "ngầu" hay thể hiện cá tính. Các em đã trở thành những "tuyên truyền viên nhí", biết cách từ chối lời rủ rê và thậm chí là nhắc nhở người thân trong gia đình bỏ thuốc”, cô Đan phấn khởi chia sẻ.

Ngoài ra để nâng cao ý thức của học sinh trong việc nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử Trường THCS Thanh Am còn kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường - gia đình - xã hội. Cô Đan phân tích, nhà trường là nơi cung cấp kiến thức và duy trì kỷ luật. Gia đình là chốt chặn gần gũi nhất; phụ huynh cần làm gương và thường xuyên lắng nghe tâm tư của con em. Xã hội (chính quyền địa phương, các hàng quán quanh cổng trường) đóng vai trò kiểm soát việc mua bán thuốc lá cho trẻ vị thành niên.

“Khi ba lực lượng này cùng chung một tiếng nói và hành động, chúng ta sẽ tạo ra một "màng lọc" bảo vệ đa lớp, giúp học sinh hình thành bản lĩnh tự bảo vệ mình trước các tệ nạn”, cô Đan nhấn mạnh.

Những nguyên nhân khiến học sinh nghiện thuốc lá

Để công tác truyền thông, giáo dục về tác hại của thuốc lá hiệu quả, nhiều năm liền Trường THCS Thanh Am đã khảo sát và đánh giá về các nhóm nguyên nhân chính dẫn đến học sinh có nguy cơ sử dụng thuốc lá.

Theo đó, có ba nhóm nguyên nhân chính. Thứ nhất tâm lý tuổi dậy thì tò mò, muốn khẳng định bản thân và chứng tỏ mình đã người lớn. Thứ 2 áp lực đồng lứa, bị bạn bè lôi kéo, sợ bị "ra rìa" nếu không tham gia.

Thứ ba chiêu trò tiếp thị: Thuốc lá đặc biệt là thuốc điện tử hiện nay được thiết kế bắt mắt, hương vị đa dạng và những lời quảng cáo sai lệch rằng "không gây hại" khiến các em dễ sa lưới.

Dựa trên những khảo sát đó, quan điểm của THCS Thanh Am là "giáo dục bằng sự thấu hiểu và đồng hành" thay vì chỉ dùng hình phạt. Luôn lắng nghe, tìm hiểu rõ nguyên nhân, hoàn cảnh khiến em học sinh đó tiếp cận với thuốc lá.

Phối hợp với phòng tham vấn học đường để giúp các em nhận thức sai lầm và xây dựng lộ trình từ bỏ. Thông báo để phụ huynh cùng giám sát, động viên thay vì trách mắng cực đoan. Khuyến khích học sinh đang sử dụng thuốc lá tham gia các câu lạc bộ thể thao để chuyển hướng sự quan tâm vào hoạt động lành mạnh.

Trường THCS Thanh Am còn tổ chức cuộc thi sáng tạo như: vẽ tranh cổ động, thiết kế video ngắn trên Canva về chủ đề "Nói không với thuốc lá điện tử". Ảnh NTCC.

Cùng với đó, nhà trường cũng đưa ra các nội quy như nghiêm cấm hành vi hút thuốc, tàng trữ, hoặc mua bán thuốc lá (bao gồm cả thuốc lá điện tử) trong khuôn viên trường học và các hoạt động ngoại khóa.

Hạ xếp loại kết quả rèn luyện khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá, thuốc điện tử.

Thông qua đội ngũ Sao đỏ, tổ tự quản và hệ thống camera giám sát tại các khu vực khuất để kịp thời ngăn chặn.

Có cơ chế cộng điểm thi đua và khen thưởng cho những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong phong trào phòng chống tác hại thuốc lá.

"Tại THCS Thanh Am, chúng tôi không chỉ dạy chữ mà còn dạy các em cách yêu quý và bảo vệ chính sức khỏe của mình. Mỗi học sinh khỏe mạnh, văn minh là niềm tự hào của nhà trường”, cô Hoàng Kim Đan - Tổng phụ trách đội Trường THCS Thanh Am chia sẻ.

Học sinh Trường THCS Thanh Am tham gia giáo dục phòng chống tác hại thuốc lá. Ảnh NTCC.