Xây dựng luật trong lĩnh vực giáo dục: Bám sát thực tiễn và tính khoa học
2025/06/28 09:11
GD&TĐ - Ngày 27/6, Bộ GD&ĐT tổ chức tập huấn đánh giá tác động chính sách trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đối với lĩnh vực giáo dục.
Buổi tập huấn diễn ra tại Trường Đại học Sài Gòn, với sự tham gia của các đại biểu đến từ các cục, vụ thuộc Bộ GD&ĐT; các Sở GD&ĐT, các cơ sở đào tạo.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc dự buổi tập huấn và có bài phát biểu định hướng.
Đảm bảo tính thực tiễn và khoa học
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện thể chế, pháp luật trong bối cảnh ngành Giáo dục đang đứng trước nhiều yêu cầu đổi mới toàn diện, sâu sắc.
Theo Thứ trưởng, hiện Bộ GD&ĐT trong quá trình xây dựng, hoàn thiện 3 dự án luật quan trọng, gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc phát biểu định hướng buổi tập huấn.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc khẳng định, tinh thần xuyên suốt trong quá trình xây dựng các dự thảo luật là bám sát định hướng Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo. Mọi chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển giáo dục đều phải được thể chế hóa trong hệ thống pháp luật.
Thứ trưởng dẫn chứng, Quốc hội vừa thông qua về việc miễn học phí cho toàn bộ trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông. Đây là một chủ trương lớn, cần được cụ thể hóa ngay trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yếu tố thực tiễn trong quá trình xây dựng luật, để các quy định có khả năng áp dụng hiệu quả trong thực tế. Ba dự án luật được xây dựng cần có sự đồng bộ, thống nhất, áp dụng hiệu quả trong thực tế.
Một nguyên tắc quan trọng khác được Thứ trưởng đề cập là việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế trong quá trình xây dựng luật. Đồng thời, Thứ trưởng nhấn mạnh, các dự án luật và quy định pháp luật liên quan cần có nền tảng khoa học giáo dục vững chắc. Do đó, vai trò của các thầy cô giáo, các nhà nghiên cứu, các chuyên gia là hết sức quan trọng.
Đại biểu dự tập huấn.
Đột phá vì chất lượng và quyền lợi người học
Tại buổi tập huấn, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) báo cáo thuyết minh quy phạm hóa chính sách Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019.
Bà Mai Thị Anh cho biết, bối cảnh sửa đổi Luật Giáo dục 2019 dựa trên việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng như Kết luận số 91-KL/TW, Kết luận số 126-KL/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW và nhiều văn bản khác.
Đồng thời, việc sửa đổi luật cũng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) báo cáo thuyết minh quy phạm hóa chính sách Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019.
Ngoài ra, đây cũng là giải pháp để giải quyết các bất cập đang tồn tại trong hệ thống giáo dục quốc dân. Cụ thể, các vấn đề như mô hình Hội đồng trường ở các cấp học phổ thông công lập, công tác kiểm định chất lượng giáo dục, và các chính sách đối với nhà giáo và cán bộ quản lý đang cần được rà soát và điều chỉnh phù hợp với thực tiễn.
Mục tiêu chính của việc sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục 2019 là hoàn thiện thể chế giáo dục, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước về giáo dục.
Bên cạnh đó, việc này còn nhằm tăng tính tự chủ, phân cấp cho các cơ sở giáo dục, giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà và đặc biệt là bảo đảm tối đa quyền lợi của người học.
Cuối cùng, việc sửa đổi luật cũng góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong toàn bộ hệ thống pháp luật.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế đã trình bày cụ thể các nhóm chính sách lớn của dự thảo Luật, bao gồm: phân cấp việc cấp bằng tốt nghiệp cấp phổ thông về cơ sở giáo dục; phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-5 tuổi; bổ sung nhóm nhân sự giáo dục (ngoài nhà giáo); miễn, giảm, hỗ trợ học phí cho học sinh, sinh viên; không thành lập Hội đồng trường trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông công lập; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục, đào tạo; thực hiện giáo dục bắt buộc cấp THCS; tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong trường học và thống nhất tên gọi cơ sở giáo dục mầm non.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) trình bày tại buổi tập huấn.
Tiếp đó, ông Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT) đã trình bày báo cáo đánh giá tác động chính sách của dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) với 5 điểm trọng tâm.
Thứ nhất là đổi mới cơ cấu hệ thống giáo dục nghề nghiệp (GDNN), trong đó tập trung việc tái cấu trúc mạng lưới GDNN và phát triển chương trình trung học nghề. Đây được xem là một trong hai chính sách đột phá nhằm đảm bảo sự liên thông, đồng bộ trong pháp luật về giáo dục và đào tạo.
Hiện nay, định hướng nghề nghiệp, phân luồng và liên thông còn nhiều hạn chế, mạng lưới cơ sở GDNN còn dàn trải, chưa phát triển được các trường cao đẳng thành trung tâm quốc gia hoặc trung tâm vùng đào tạo và thực hành nghề chất lượng cao.
Do đó, dự thảo luật sẽ bổ sung Trung học nghề (tương đương cấp học THPT, phù hợp với Phân loại chuẩn giáo dục quốc tế) và tăng cường hướng nghiệp cho người học.
Đồng thời, hình thành mạng lưới cơ sở GDNN tinh gọn, hiệu quả và quy hoạch trường cao đẳng làm trung tâm đào tạo chất lượng cao cấp vùng và quốc gia.
Ông Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT) trình bày báo cáo đánh giá tác động chính sách của dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Thứ hai, dự án luật sẽ đổi mới chương trình, tổ chức đào tạo và bảo đảm chất lượng GDNN.
Chính sách này tập trung vào việc đổi mới chương trình đào tạo, giáo trình, công nhận kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp đã tích lũy và các điều kiện bảo đảm chất lượng, hướng tới một hệ thống GDNN có chất lượng cao hơn.
Thứ ba là đẩy mạnh vai trò của doanh nghiệp và tăng cường hợp tác quốc tế trong GDNN. Dự án luật sẽ tăng cường vai trò của doanh nghiệp và mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo nghề.
Mục tiêu là thu hút và phát huy mạnh mẽ hơn nữa sự tham gia của doanh nghiệp vào GDNN, huy động tối đa các nguồn lực và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ tư là việc đổi mới cơ chế, chính sách tài chính và đầu tư. Các chính sách tài chính và đầu tư sẽ được đổi mới dựa trên chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch của cơ sở GDNN. Đồng thời, nhóm chính sách này sẽ xây dựng chính sách, cơ chế tài chính bền vững, minh bạch, hiệu quả dựa trên chất lượng đào tạo và chính sách đối với người học.
Cuối cùng là chính sách đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về GDNN. Đây là chính sách đột phá thứ hai trong 5 chính sách, được xem là điều kiện tiên quyết để thực hiện tự chủ và nâng cao chất lượng đào tạo.
Một đại diện từ trường cao đẳng trao đổi tại buổi tập huấn.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) và ông Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên trao đổi với các đại biểu tại phiên thảo luận chiều 27/6.
Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) trình bày đánh giá tác động chính sách đối với dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), sáng 27/6.
Phiên thảo luận tại buổi tập huấn sáng 27/6.
Trước đó, trong phiên tập huấn buổi sáng cùng ngày, ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) trình bày đánh giá tác động chính sách đối với dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).
Bà Vũ Thị Thu Hà,Trưởng phòng Kiểm soát Thủ tục hành chính - Văn phòng Bộ GD&ĐT trình bày chuyên đề đánh giá tác động thủ tục hành chính trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.
Các buổi tập huấn ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp về các dự thảo luật từ đại diện các Sở GD&ĐT, các cơ sở đào tạo.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc phát biểu tại buổi tập huấn.
Buổi tập huấn diễn ra tại Trường Đại học Sài Gòn, với sự tham gia của các đại biểu đến từ các cục, vụ thuộc Bộ GD&ĐT; các Sở GD&ĐT, các cơ sở đào tạo.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc dự buổi tập huấn và có bài phát biểu định hướng.
Đảm bảo tính thực tiễn và khoa học
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện thể chế, pháp luật trong bối cảnh ngành Giáo dục đang đứng trước nhiều yêu cầu đổi mới toàn diện, sâu sắc.
Theo Thứ trưởng, hiện Bộ GD&ĐT trong quá trình xây dựng, hoàn thiện 3 dự án luật quan trọng, gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc phát biểu định hướng buổi tập huấn.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc khẳng định, tinh thần xuyên suốt trong quá trình xây dựng các dự thảo luật là bám sát định hướng Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo. Mọi chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển giáo dục đều phải được thể chế hóa trong hệ thống pháp luật.
Thứ trưởng dẫn chứng, Quốc hội vừa thông qua về việc miễn học phí cho toàn bộ trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông. Đây là một chủ trương lớn, cần được cụ thể hóa ngay trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yếu tố thực tiễn trong quá trình xây dựng luật, để các quy định có khả năng áp dụng hiệu quả trong thực tế. Ba dự án luật được xây dựng cần có sự đồng bộ, thống nhất, áp dụng hiệu quả trong thực tế.
Một nguyên tắc quan trọng khác được Thứ trưởng đề cập là việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế trong quá trình xây dựng luật. Đồng thời, Thứ trưởng nhấn mạnh, các dự án luật và quy định pháp luật liên quan cần có nền tảng khoa học giáo dục vững chắc. Do đó, vai trò của các thầy cô giáo, các nhà nghiên cứu, các chuyên gia là hết sức quan trọng.
Đại biểu dự tập huấn.
Đột phá vì chất lượng và quyền lợi người học
Tại buổi tập huấn, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) báo cáo thuyết minh quy phạm hóa chính sách Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019.
Bà Mai Thị Anh cho biết, bối cảnh sửa đổi Luật Giáo dục 2019 dựa trên việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng như Kết luận số 91-KL/TW, Kết luận số 126-KL/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW và nhiều văn bản khác.
Đồng thời, việc sửa đổi luật cũng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) báo cáo thuyết minh quy phạm hóa chính sách Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019.
Ngoài ra, đây cũng là giải pháp để giải quyết các bất cập đang tồn tại trong hệ thống giáo dục quốc dân. Cụ thể, các vấn đề như mô hình Hội đồng trường ở các cấp học phổ thông công lập, công tác kiểm định chất lượng giáo dục, và các chính sách đối với nhà giáo và cán bộ quản lý đang cần được rà soát và điều chỉnh phù hợp với thực tiễn.
Mục tiêu chính của việc sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục 2019 là hoàn thiện thể chế giáo dục, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước về giáo dục.
Bên cạnh đó, việc này còn nhằm tăng tính tự chủ, phân cấp cho các cơ sở giáo dục, giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà và đặc biệt là bảo đảm tối đa quyền lợi của người học.
Cuối cùng, việc sửa đổi luật cũng góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong toàn bộ hệ thống pháp luật.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế đã trình bày cụ thể các nhóm chính sách lớn của dự thảo Luật, bao gồm: phân cấp việc cấp bằng tốt nghiệp cấp phổ thông về cơ sở giáo dục; phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-5 tuổi; bổ sung nhóm nhân sự giáo dục (ngoài nhà giáo); miễn, giảm, hỗ trợ học phí cho học sinh, sinh viên; không thành lập Hội đồng trường trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông công lập; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục, đào tạo; thực hiện giáo dục bắt buộc cấp THCS; tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trong trường học và thống nhất tên gọi cơ sở giáo dục mầm non.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) trình bày tại buổi tập huấn.
Tiếp đó, ông Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT) đã trình bày báo cáo đánh giá tác động chính sách của dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) với 5 điểm trọng tâm.
Thứ nhất là đổi mới cơ cấu hệ thống giáo dục nghề nghiệp (GDNN), trong đó tập trung việc tái cấu trúc mạng lưới GDNN và phát triển chương trình trung học nghề. Đây được xem là một trong hai chính sách đột phá nhằm đảm bảo sự liên thông, đồng bộ trong pháp luật về giáo dục và đào tạo.
Hiện nay, định hướng nghề nghiệp, phân luồng và liên thông còn nhiều hạn chế, mạng lưới cơ sở GDNN còn dàn trải, chưa phát triển được các trường cao đẳng thành trung tâm quốc gia hoặc trung tâm vùng đào tạo và thực hành nghề chất lượng cao.
Do đó, dự thảo luật sẽ bổ sung Trung học nghề (tương đương cấp học THPT, phù hợp với Phân loại chuẩn giáo dục quốc tế) và tăng cường hướng nghiệp cho người học.
Đồng thời, hình thành mạng lưới cơ sở GDNN tinh gọn, hiệu quả và quy hoạch trường cao đẳng làm trung tâm đào tạo chất lượng cao cấp vùng và quốc gia.
Ông Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT) trình bày báo cáo đánh giá tác động chính sách của dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Thứ hai, dự án luật sẽ đổi mới chương trình, tổ chức đào tạo và bảo đảm chất lượng GDNN.
Chính sách này tập trung vào việc đổi mới chương trình đào tạo, giáo trình, công nhận kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp đã tích lũy và các điều kiện bảo đảm chất lượng, hướng tới một hệ thống GDNN có chất lượng cao hơn.
Thứ ba là đẩy mạnh vai trò của doanh nghiệp và tăng cường hợp tác quốc tế trong GDNN. Dự án luật sẽ tăng cường vai trò của doanh nghiệp và mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo nghề.
Mục tiêu là thu hút và phát huy mạnh mẽ hơn nữa sự tham gia của doanh nghiệp vào GDNN, huy động tối đa các nguồn lực và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ tư là việc đổi mới cơ chế, chính sách tài chính và đầu tư. Các chính sách tài chính và đầu tư sẽ được đổi mới dựa trên chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch của cơ sở GDNN. Đồng thời, nhóm chính sách này sẽ xây dựng chính sách, cơ chế tài chính bền vững, minh bạch, hiệu quả dựa trên chất lượng đào tạo và chính sách đối với người học.
Cuối cùng là chính sách đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về GDNN. Đây là chính sách đột phá thứ hai trong 5 chính sách, được xem là điều kiện tiên quyết để thực hiện tự chủ và nâng cao chất lượng đào tạo.
Một đại diện từ trường cao đẳng trao đổi tại buổi tập huấn.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ GD&ĐT) và ông Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên trao đổi với các đại biểu tại phiên thảo luận chiều 27/6.
Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) trình bày đánh giá tác động chính sách đối với dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), sáng 27/6.
Phiên thảo luận tại buổi tập huấn sáng 27/6.
Trước đó, trong phiên tập huấn buổi sáng cùng ngày, ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) trình bày đánh giá tác động chính sách đối với dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).
Bà Vũ Thị Thu Hà,Trưởng phòng Kiểm soát Thủ tục hành chính - Văn phòng Bộ GD&ĐT trình bày chuyên đề đánh giá tác động thủ tục hành chính trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.
Các buổi tập huấn ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp về các dự thảo luật từ đại diện các Sở GD&ĐT, các cơ sở đào tạo.
GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.
2026-10-16 03:49
Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.
2026-10-16 03:48
Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.
2026-10-16 03:48
Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.
2026-10-16 03:48
Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên
GD&TĐ - Mô hình nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn.
2026-10-16 03:45
Ninh Bình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh
GD&TĐ - Ninh Bình triển khai lộ trình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh, gắn với nhu cầu người học và phát triển nguồn nhân lực.
2026-10-16 03:44
Phú Thọ vinh danh khuyến học, khuyến tài và phát động học tập suốt đời năm 2026
GD&TĐ - Tỉnh Phú Thọ vinh danh các tập thể, cá nhân tiêu biểu và phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026.
2026-10-16 03:43
Bản đồ Equal Earth: Bài học nhìn thế giới bằng tư duy mở
GD&TĐ - Sự kiện Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết khuyến khích sử dụng phép chiếu bản đồ Equal Earth không chỉ là một bước ngoặt về bản đồ học, mà còn mở ra cơ hội lớn cho đổi mới giáo dục.
2026-10-16 03:43
Giáo dục giúp người học làm chủ AI
GD&TĐ - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, trang bị cho người học đạo đức, trách nhiệm trong sử dụng AI.
2026-10-16 03:42
Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh
GD&TĐ - Trường THPT Hoàng Long (Hà Nội) chú trọng phát triển ngoại ngữ, công nghệ, tư duy STEM, kỹ năng, hoạt động trải nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục.
