Triển khai nhiệm vụ năm học mới: 'Chạy đua' chuyển đổi số

GD&TĐ - Nhiều trường học đang đầu tư trang thiết bị, tăng cường kết nối với các cá nhân, tổ chức bên ngoài nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt trong giáo dục STEM.



Tận dụng nguồn lực

Nhiều năm qua, Trường THPT Ngô Quyền (phường Trấn Biên, Đồng Nai) đã nâng cấp trang thiết bị tại các phòng học với hệ thống máy chiếu, màn hình, loa... để thực hiện chuyển đổi số. Giáo viên ứng dụng công nghệ, thực hiện các bài giảng trực tuyến nhằm nâng cao chất lượng tiết học, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách trực quan, sinh động hơn.

Theo ông Phan Công Nghĩa - Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, để tăng cường năng lực chuyển đổi số phục vụ công tác dạy và học, trường đã vận động từ nhiều nguồn xã hội hóa, đặc biệt là đóng góp của các cựu học sinh.

Ông Nghĩa cho biết, năm học 2025 - 2026, hội cựu học sinh khóa 1992 - 1995 đã ủng hộ nhà trường một màn hình LED cỡ lớn đặt tại hội trường, trị giá khoảng 150 triệu đồng, phục vụ công tác giảng dạy, ngoại khóa, tổ chức sự kiện và truyền thông giáo dục.

“Sự kết nối giữa các cựu học sinh và nhà trường là nét truyền thống của Trường THPT Ngô Quyền nhiều năm qua. Các sản phẩm công nghệ được tiếp nhận theo hình thức ‘chìa khóa trao tay’, đơn vị tài trợ tổ chức thiết kế, lắp đặt và hướng dẫn sử dụng. Đây là sự khích lệ lớn để chúng tôi đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dạy và học”, ông Nghĩa chia sẻ.

Từ nền tảng này, Trường THPT Ngô Quyền đẩy mạnh hoạt động giáo dục STEM, giúp học sinh phát triển năng lực sáng tạo. Trường phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học như Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, Trường Đại học Tôn Đức Thắng... tổ chức ngày hội STEM với hơn 100 sản phẩm sáng tạo của học sinh, trong khuôn khổ ngày hội đổi mới sáng tạo của tỉnh Đồng Nai.

Tương tự, Trường Tiểu học Thạnh An (xã đảo Thạnh An, TPHCM) đã đưa vào hoạt động mô hình lớp học số, phục vụ công tác giảng dạy trong điều kiện vùng sâu, xa, hải đảo. Trong các tiết học số, kỹ thuật viên sẽ kết nối đường truyền từ studio đến lớp học để giáo viên giảng dạy trực tuyến.

Trường đang thí điểm lớp học số cho hai môn Ngoại ngữ và Tin học do tình trạng thiếu giáo viên ở hai môn này. Mô hình lớp học số được triển khai nhằm rút ngắn khoảng cách giữa trẻ em xã đảo với các địa phương trung tâm TPHCM, góp phần bù đắp những thiệt thòi về điều kiện học tập.

Ông Lê Hữu Bình - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạnh An cho rằng, việc tham gia lớp học số giúp học sinh tích cực hơn trong quá trình học tập, tăng cường tương tác với giáo viên. Trong mỗi buổi học, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò trợ giảng, phối hợp hướng dẫn học sinh thao tác và tương tác với giáo viên giảng dạy trực tuyến. “Mặc dù học trực tuyến, nhưng học sinh rất hào hứng và tiếp thu bài tốt hơn”, ông Bình nhận xét.



Lan tỏa nhiều hơn

Ứng dụng công nghệ trong chuyển đổi số giáo dục đang diễn ra mạnh mẽ tại TPHCM và nhiều địa phương trên cả nước. Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn chuyển đổi số TPHCM (DXCenter) đóng vai trò kết nối, hỗ trợ đưa công nghệ đến gần hơn với các trường học. Đơn vị đã phối hợp với các đối tác tổ chức nhiều hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo STEM/STEAM” tại các địa phương như TPHCM, Đà Nẵng, Đồng Tháp, Gia Lai...

Các chương trình tập trung giới thiệu mô hình lớp học số, thư viện số, ứng dụng công nghệ thực tế ảo, bảng thông minh, iPad vào giảng dạy nhằm đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực số cho giáo viên và học sinh. Chuỗi hội thảo góp phần lan tỏa giải pháp giáo dục số đến vùng sâu, xa, thúc đẩy phát triển công dân số toàn diện.

Trong định hướng xây dựng công dân số toàn cầu, DXCenter phối hợp cùng STEAMZone mang mô hình “lớp học số” và “thư viện số” đến nhiều địa phương. Năm 2024, lớp học số đầu tiên được trao tặng cho Trường Tiểu học Thạnh An với trị giá 580 triệu đồng.

Trường Tiểu học số 1 Phù Mỹ (xã Phù Mỹ, Gia Lai) được bàn giao lớp học số kết hợp thư viện số với tổng đầu tư gần 700 triệu đồng. Lớp học được trang bị bảng tương tác thông minh, iPad, phần mềm học trực tuyến nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy. Tại Đồng Tháp, Trường Tiểu học Bình Thạnh khánh thành lớp học số và thư viện số vào đầu năm 2025 với tổng vốn đầu tư 819 triệu đồng. Không chỉ hỗ trợ thiết bị, dự án còn chuyển giao kỹ năng vận hành, giúp giáo viên và học sinh địa phương tiếp cận và làm chủ công nghệ mới.

Đặc biệt, năm học 2024 - 2025, DXCenter triển khai lớp học số môn Tiếng Anh tại 8 trường tiểu học thuộc các tỉnh Điện Biên, Lào Cai và đặc khu Côn Đảo. Tại Lào Cai, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học số 1 Sàn Chải được kết nối trực tuyến với giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (phường Hạnh Thông, TPHCM). Chương trình giúp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên các môn Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật tại địa phương vùng sâu.

Ông Phan Phương Tùng - Giám đốc DXCenter cho biết, thông qua các chương trình, đơn vị mong muốn không chỉ cung cấp thiết bị, mà còn chuyển giao tri thức số, kỹ năng sử dụng thực tế, thể hiện cam kết “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Những hoạt động này khẳng định giá trị nhân văn và tác động thiết thực của mô hình lớp học số đối với giáo dục địa phương.

Theo bà Lâm Hồng Lãm Thúy - Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD&ĐT TPHCM, hoạt động chuyển đổi số trong trường học với mô hình lớp học số sẽ được TPHCM đẩy mạnh triển khai tại tất cả phường, xã, đồng thời xây dựng trường học thông minh, mở rộng lớp học số ở nhiều môn học khác nhau. Mô hình lớp học số sẽ tận dụng đội ngũ giáo viên giỏi để chia sẻ giảng dạy cho các trường tiểu học ở khu vực vùng xa.

Bà Thúy cho rằng, chuyển đổi số trong giáo dục giúp giáo viên và học sinh thay đổi mạnh mẽ tư duy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Mô hình lớp học số không chỉ giải quyết bài toán thiếu giáo viên tại TPHCM, mà còn đưa công nghệ đến các trường vùng sâu, xa, thay đổi quan điểm của giáo viên về ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, đồng thời chia sẻ đội ngũ giáo viên giỏi đến những trường còn nhiều khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, trong năm 2025, ngành Giáo dục thành phố phấn đấu xây dựng 50 trường học số đạt các tiêu chí, tiêu chuẩn công nhận do UBND TPHCM ban hành, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số toàn cầu.





Tận dụng nguồn lực

Nhiều năm qua, Trường THPT Ngô Quyền (phường Trấn Biên, Đồng Nai) đã nâng cấp trang thiết bị tại các phòng học với hệ thống máy chiếu, màn hình, loa... để thực hiện chuyển đổi số. Giáo viên ứng dụng công nghệ, thực hiện các bài giảng trực tuyến nhằm nâng cao chất lượng tiết học, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách trực quan, sinh động hơn.

Theo ông Phan Công Nghĩa - Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, để tăng cường năng lực chuyển đổi số phục vụ công tác dạy và học, trường đã vận động từ nhiều nguồn xã hội hóa, đặc biệt là đóng góp của các cựu học sinh.

Ông Nghĩa cho biết, năm học 2025 - 2026, hội cựu học sinh khóa 1992 - 1995 đã ủng hộ nhà trường một màn hình LED cỡ lớn đặt tại hội trường, trị giá khoảng 150 triệu đồng, phục vụ công tác giảng dạy, ngoại khóa, tổ chức sự kiện và truyền thông giáo dục.

“Sự kết nối giữa các cựu học sinh và nhà trường là nét truyền thống của Trường THPT Ngô Quyền nhiều năm qua. Các sản phẩm công nghệ được tiếp nhận theo hình thức ‘chìa khóa trao tay’, đơn vị tài trợ tổ chức thiết kế, lắp đặt và hướng dẫn sử dụng. Đây là sự khích lệ lớn để chúng tôi đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dạy và học”, ông Nghĩa chia sẻ.

Từ nền tảng này, Trường THPT Ngô Quyền đẩy mạnh hoạt động giáo dục STEM, giúp học sinh phát triển năng lực sáng tạo. Trường phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học như Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, Trường Đại học Tôn Đức Thắng... tổ chức ngày hội STEM với hơn 100 sản phẩm sáng tạo của học sinh, trong khuôn khổ ngày hội đổi mới sáng tạo của tỉnh Đồng Nai.

Tương tự, Trường Tiểu học Thạnh An (xã đảo Thạnh An, TPHCM) đã đưa vào hoạt động mô hình lớp học số, phục vụ công tác giảng dạy trong điều kiện vùng sâu, xa, hải đảo. Trong các tiết học số, kỹ thuật viên sẽ kết nối đường truyền từ studio đến lớp học để giáo viên giảng dạy trực tuyến.

Trường đang thí điểm lớp học số cho hai môn Ngoại ngữ và Tin học do tình trạng thiếu giáo viên ở hai môn này. Mô hình lớp học số được triển khai nhằm rút ngắn khoảng cách giữa trẻ em xã đảo với các địa phương trung tâm TPHCM, góp phần bù đắp những thiệt thòi về điều kiện học tập.

Ông Lê Hữu Bình - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạnh An cho rằng, việc tham gia lớp học số giúp học sinh tích cực hơn trong quá trình học tập, tăng cường tương tác với giáo viên. Trong mỗi buổi học, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò trợ giảng, phối hợp hướng dẫn học sinh thao tác và tương tác với giáo viên giảng dạy trực tuyến. “Mặc dù học trực tuyến, nhưng học sinh rất hào hứng và tiếp thu bài tốt hơn”, ông Bình nhận xét.



Lan tỏa nhiều hơn

Ứng dụng công nghệ trong chuyển đổi số giáo dục đang diễn ra mạnh mẽ tại TPHCM và nhiều địa phương trên cả nước. Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn chuyển đổi số TPHCM (DXCenter) đóng vai trò kết nối, hỗ trợ đưa công nghệ đến gần hơn với các trường học. Đơn vị đã phối hợp với các đối tác tổ chức nhiều hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo STEM/STEAM” tại các địa phương như TPHCM, Đà Nẵng, Đồng Tháp, Gia Lai...

Các chương trình tập trung giới thiệu mô hình lớp học số, thư viện số, ứng dụng công nghệ thực tế ảo, bảng thông minh, iPad vào giảng dạy nhằm đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực số cho giáo viên và học sinh. Chuỗi hội thảo góp phần lan tỏa giải pháp giáo dục số đến vùng sâu, xa, thúc đẩy phát triển công dân số toàn diện.

Trong định hướng xây dựng công dân số toàn cầu, DXCenter phối hợp cùng STEAMZone mang mô hình “lớp học số” và “thư viện số” đến nhiều địa phương. Năm 2024, lớp học số đầu tiên được trao tặng cho Trường Tiểu học Thạnh An với trị giá 580 triệu đồng.

Trường Tiểu học số 1 Phù Mỹ (xã Phù Mỹ, Gia Lai) được bàn giao lớp học số kết hợp thư viện số với tổng đầu tư gần 700 triệu đồng. Lớp học được trang bị bảng tương tác thông minh, iPad, phần mềm học trực tuyến nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy. Tại Đồng Tháp, Trường Tiểu học Bình Thạnh khánh thành lớp học số và thư viện số vào đầu năm 2025 với tổng vốn đầu tư 819 triệu đồng. Không chỉ hỗ trợ thiết bị, dự án còn chuyển giao kỹ năng vận hành, giúp giáo viên và học sinh địa phương tiếp cận và làm chủ công nghệ mới.

Đặc biệt, năm học 2024 - 2025, DXCenter triển khai lớp học số môn Tiếng Anh tại 8 trường tiểu học thuộc các tỉnh Điện Biên, Lào Cai và đặc khu Côn Đảo. Tại Lào Cai, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học số 1 Sàn Chải được kết nối trực tuyến với giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (phường Hạnh Thông, TPHCM). Chương trình giúp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên các môn Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật tại địa phương vùng sâu.

Ông Phan Phương Tùng - Giám đốc DXCenter cho biết, thông qua các chương trình, đơn vị mong muốn không chỉ cung cấp thiết bị, mà còn chuyển giao tri thức số, kỹ năng sử dụng thực tế, thể hiện cam kết “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Những hoạt động này khẳng định giá trị nhân văn và tác động thiết thực của mô hình lớp học số đối với giáo dục địa phương.

Theo bà Lâm Hồng Lãm Thúy - Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD&ĐT TPHCM, hoạt động chuyển đổi số trong trường học với mô hình lớp học số sẽ được TPHCM đẩy mạnh triển khai tại tất cả phường, xã, đồng thời xây dựng trường học thông minh, mở rộng lớp học số ở nhiều môn học khác nhau. Mô hình lớp học số sẽ tận dụng đội ngũ giáo viên giỏi để chia sẻ giảng dạy cho các trường tiểu học ở khu vực vùng xa.

Bà Thúy cho rằng, chuyển đổi số trong giáo dục giúp giáo viên và học sinh thay đổi mạnh mẽ tư duy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Mô hình lớp học số không chỉ giải quyết bài toán thiếu giáo viên tại TPHCM, mà còn đưa công nghệ đến các trường vùng sâu, xa, thay đổi quan điểm của giáo viên về ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, đồng thời chia sẻ đội ngũ giáo viên giỏi đến những trường còn nhiều khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, trong năm 2025, ngành Giáo dục thành phố phấn đấu xây dựng 50 trường học số đạt các tiêu chí, tiêu chuẩn công nhận do UBND TPHCM ban hành, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số toàn cầu.