Trước ngày 10/5, các trường phổ thông hoạt động theo Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường tiểu học; Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học; Quyết định số 51/2002/QĐ-BGDĐT về chuyển trường và tiếp nhận học sinh học tại các trường THCS, THPT; Thông tư 50/2021/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định chuyển trường và tiếp nhận học sinh học tại các trường THCS, THPT; Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT ban hành quy chế xét tốt nghiệp THCS.
Các văn bản này đã cụ thể hóa quy định của Luật Giáo dục 2019, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý, quản trị nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.
Tuy nhiên, việc tồn tại đồng thời nhiều quy định rải rác khiến hệ thống pháp lý trở nên phân tán, cồng kềnh, bộc lộ những khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai. Bên cạnh đó, trong bối cảnh đổi mới quản trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong giáo dục, một số nội dung của các văn bản nêu trên đã không còn phù hợp với thực tiễn.
Từ đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là cần xây dựng, ban hành một văn bản quy phạm pháp luật thống nhất, đồng bộ, vừa kế thừa các quy định còn giá trị, vừa cập nhật những định hướng mới, bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và yêu cầu phát triển của ngành giáo dục trong giai đoạn mới.
Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học đáp ứng kịp thời yêu cầu này. Thông tư đã đồng bộ hóa hệ thống quy định, làm rõ các nội dung cốt lõi như: tổ chức và quản lý nhà trường; nhiệm vụ, quyền hạn của nhà trường; tổ chức hoạt động giáo dục; nhiệm vụ và quyền của giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục; nhiệm vụ và quyền của học sinh; tài chính và tài sản của nhà trường; quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Với trường phổ thông, đây là “bộ khung” giúp xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quy trình vận hành; với cơ quan quản lý, là công cụ để kiểm tra, giám sát hiệu quả hơn; với xã hội, là cơ sở để tăng cường giám sát và củng cố niềm tin vào hệ thống giáo dục.
Một số điểm mới đáng chú ý, Thông tư đã bổ sung trường phổ thông nội trú, các trường năng khiếu khác vào quy định về loại trường và hệ thống trường phổ thông; bổ sung tổ giáo dục đặc thù; quy định rõ quyền hạn, trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; lược bỏ các quy định: cấp bằng tốt nghiệp THCS, lựa chọn sách giáo khoa, Hội đồng trường đối với trường công lập.
Cùng đó là việc số hóa quản lý hồ sơ; thực hiện chuyển trường, tiếp nhận học sinh trên Cổng dịch vụ công; quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, tiêu chuẩn nghề nghiệp, yêu cầu bồi dưỡng thường xuyên đối với đội ngũ nhà giáo; quy định về ứng xử; tiêu chuẩn cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, thư viện; cơ chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội… Đây cũng là những điểm nhấn quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà trường, giảm thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và tạo nền tảng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, minh bạch, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
Triển khai Thông tư, các trường phổ thông cần chủ động xây dựng khung quản lý chung; rà soát, điều chỉnh các quy chế nội bộ bảo đảm phù hợp với điều lệ mới. Đồng thời, tăng cường cơ chế phối hợp nội bộ, nhất là với trường có nhiều cấp học, nhằm bảo đảm sự vận hành thống nhất, tránh tình trạng mỗi cấp học hoạt động như một “hệ thống riêng”.
