Tăng tốc đổi mới giáo dục, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học

GD&TĐ - Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học đang được ngành Giáo dục TP Huế tiến hành qua những cách làm đổi mới và nhanh chóng.



Nhằm hiện thực hóa mục tiêu hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực giao tiếp thực chất cho học sinh, Sở GD&ĐT TP Huế đã chính thức ban hành hướng dẫn chi tiết nhiệm vụ dạy học và xây dựng môi trường sử dụng ngoại ngữ cấp trung học cho năm học 2026–2027. Trọng tâm của chiến lược này là chuyển dịch mạnh mẽ từ phương pháp dạy học lý thuyết sang thực hành giao tiếp, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong các trường trung học.

Hướng dẫn được triển khai dựa trên nền tảng Quyết định số 2371/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045", cùng các văn bản chỉ đạo trọng tâm của Bộ GD&ĐT và UBND TP Huế. Đây được xem là bước đi chiến lược, định hình lại phương pháp quản trị và giảng dạy ngoại ngữ tại Cố đô, đáp ứng yêu cầu hội nhập toàn cầu trong giai đoạn mới.

Lấy di sản Cố đô và công nghệ làm bối cảnh giao tiếp

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Vinh Hưng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho biết, theo định hướng mới của Sở GD&ĐT TP Huế, ngành Giáo dục địa phương kiên quyết chuyển trọng tâm từ việc truyền thụ kiến thức ngôn ngữ hay luyện dạng bài máy móc sang tổ chức cho học sinh thực hành sử dụng ngoại ngữ trong các tình huống thực tế.

Việc dạy và học phải bảo đảm cân đối cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, trong đó kiến thức ngôn ngữ đóng vai trò là phương tiện để hình thành năng lực giao tiếp thực chất. Ngành Giáo dục yêu cầu các nhà trường đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá môn ngoại ngữ, hạn chế lối dạy thiên về giảng giải một chiều” tăng cường cho học sinh thuyết trình, hội thoại, tranh biện, thực hiện dự án nhỏ và sáng tạo sản phẩm số.

“Một trong những điểm sáng đặc sắc trong lộ trình này là việc đưa các giá trị văn hóa, lịch sử, di sản, du lịch và đời sống của Huế vào làm ngữ liệu giảng dạy và học tập. Học sinh không chỉ học tiếng Anh qua sách vở mà còn được giao nhiệm vụ thực tế là giới thiệu về quê hương, di tích lịch sử, không gian văn hóa và con người Huế bằng ngoại ngữ.

Cách làm này vừa giúp bài học trở nên gần gũi, vừa khơi dậy niềm tự hào dân tộc và trang bị cho thế hệ trẻ kỹ năng quảng bá hình ảnh địa phương tới bạn bè quốc tế” – ông Nguyễn Vinh Hưng trao đổi.



Bên cạnh đó, việc xây dựng môi trường ngôn ngữ được cụ thể hóa thành quy định bắt buộc đối với tất cả các cơ sở giáo dục trung học. Theo đó, mỗi nhà trường phải duy trì ít nhất 1 giải pháp tạo cơ hội cho học sinh sử dụng ngoại ngữ thường xuyên. Riêng với môn Tiếng Anh, mỗi đơn vị phải tổ chức tối thiểu 1 hoạt động hoặc cơ hội sử dụng tiếng Anh mỗi tháng thông qua đa dạng hình thức như: câu lạc bộ, hệ thống phát thanh/podcast học đường, góc đọc sách, thuyết trình STEM, lớp học kết nối quốc tế hoặc các buổi giao lưu văn hóa.



Ngành Giáo dục Huế nhấn mạnh không xem một ngày hội hay sự kiện đơn lẻ là kết quả duy nhất, mà phải tạo thành thói quen sử dụng ngôn ngữ thường xuyên.

Đặc biệt, nhằm bắt kịp xu hướng hiện đại, ngành khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và kho học liệu số để hỗ trợ học sinh luyện phát âm, kỹ năng nghe, nói và tự học. Tuy nhiên, cũng quy định rõ AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ chứ không thay thế vai trò sư phạm của giáo viên. Giáo viên có trách nhiệm thẩm định nghiêm ngặt nội dung do AI tạo ra, đồng thời bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu cá nhân của học sinh.



Quản trị chất lượng theo nguyên tắc "6 rõ"

Cùng với việc đổi mới không gian học tập, TP Huế siết chặt công tác quản trị chất lượng chuyên môn theo nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Ngành Giáo dục tuyệt đối nghiêm cấm việc giao chỉ tiêu thành tích cơ học, không lấy riêng tỷ lệ điểm cao hay số lượng giải thưởng cuộc thi làm thước đo đánh giá nhà trường.

Trong công tác kiểm tra, đánh giá, các trường trung học phải thực hiện đúng quy định chuyên môn, bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018. Tất cả các đề kiểm tra định kỳ phải được xây dựng từ ma trận, bản đặc tả chung do tổ chuyên môn thống nhất, đồng thời phải trải qua khâu phản biện chuyên môn độc lập trước khi tổ trưởng phê duyệt. Để chống nạn "học lệch", mỗi học kỳ nhà trường bắt buộc phải bố trí ít nhất 1 nhiệm vụ đánh giá kỹ năng nghe và 1 nhiệm vụ đánh giá kỹ năng nói/tương tác trong số các lần kiểm tra định kỳ.



Cũng nhằm khắc phục tình trạng đối phó, Sở GD&ĐT cấm tình trạng sao chép giáo án chung, yêu cầu mỗi giáo viên phải tự chủ xây dựng kế hoạch bài dạy phù hợp với thực tế lớp học và chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình. Các hành vi nâng điểm, điều chỉnh điểm không có căn cứ hoặc "làm đẹp" số liệu đều bị nghiêm cấm. Mọi sự điều chỉnh điểm do sai sót kỹ thuật hay chấm thẩm định đều phải qua quy trình xác minh bằng văn bản nghiêm ngặt.

Song song với tiếng Anh, TP Huế tiếp tục đẩy mạnh chính sách đa dạng hóa ngoại ngữ. Điển hình là việc triển khai thí điểm dạy Tiếng Trung Quốc (Ngoại ngữ 2) tại Trường THCS Nguyễn Tri Phương và Trường THPT chuyên Quốc Học – Huế trên nguyên tắc tự nguyện và bảo đảm nguồn lực. Đồng thời, các lớp tiếng Pháp, tiếng Nhật hiện có tiếp tục được củng cố chất lượng.

Ông Nguyễn Vinh Hưng cho biết thêm, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, ngành Giáo dục Huế đặc biệt chú trọng bảo đảm tính công bằng trong tiếp cận giáo dục. Các trường thuộc vùng khó khăn, vùng ven sẽ được ưu tiên chia sẻ nguồn lực, học liệu và kết nối lớp học trực tuyến liên trường. Các chương trình liên kết ngoại ngữ với trung tâm ngoài công lập hay yếu tố nước ngoài phải được công khai, minh bạch, bảo đảm đúng quy định và tuyệt đối không thương mại hóa môi trường học đường.



Về lộ trình triển khai, trước ngày 30/9/2026, các trường phải hoàn thành tích hợp nhiệm vụ vào kế hoạch giáo dục. Công tác rà soát, phân loại dữ liệu học sinh đầu năm phải hoàn thành trước ngày 31/10/2026. Toàn bộ quá trình đối chiếu, tự đánh giá hiệu quả sẽ được hoàn tất trước ngày 31/5/2027, làm cơ sở thực tế cho các giai đoạn tiếp theo của đề án.

Điều ngành Giáo dục Huế hướng tới không chỉ là học sinh đạt kết quả tốt trong môn Ngoại ngữ, mà quan trọng hơn là các em có thể sử dụng ngoại ngữ như một công cụ học tập, giao tiếp, tìm hiểu thế giới và giới thiệu văn hóa, di sản, con người Huế với bạn bè quốc tế.



Nhằm hiện thực hóa mục tiêu hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực giao tiếp thực chất cho học sinh, Sở GD&ĐT TP Huế đã chính thức ban hành hướng dẫn chi tiết nhiệm vụ dạy học và xây dựng môi trường sử dụng ngoại ngữ cấp trung học cho năm học 2026–2027. Trọng tâm của chiến lược này là chuyển dịch mạnh mẽ từ phương pháp dạy học lý thuyết sang thực hành giao tiếp, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong các trường trung học.

Hướng dẫn được triển khai dựa trên nền tảng Quyết định số 2371/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045", cùng các văn bản chỉ đạo trọng tâm của Bộ GD&ĐT và UBND TP Huế. Đây được xem là bước đi chiến lược, định hình lại phương pháp quản trị và giảng dạy ngoại ngữ tại Cố đô, đáp ứng yêu cầu hội nhập toàn cầu trong giai đoạn mới.

Lấy di sản Cố đô và công nghệ làm bối cảnh giao tiếp

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Vinh Hưng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho biết, theo định hướng mới của Sở GD&ĐT TP Huế, ngành Giáo dục địa phương kiên quyết chuyển trọng tâm từ việc truyền thụ kiến thức ngôn ngữ hay luyện dạng bài máy móc sang tổ chức cho học sinh thực hành sử dụng ngoại ngữ trong các tình huống thực tế.

Việc dạy và học phải bảo đảm cân đối cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, trong đó kiến thức ngôn ngữ đóng vai trò là phương tiện để hình thành năng lực giao tiếp thực chất. Ngành Giáo dục yêu cầu các nhà trường đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá môn ngoại ngữ, hạn chế lối dạy thiên về giảng giải một chiều” tăng cường cho học sinh thuyết trình, hội thoại, tranh biện, thực hiện dự án nhỏ và sáng tạo sản phẩm số.

“Một trong những điểm sáng đặc sắc trong lộ trình này là việc đưa các giá trị văn hóa, lịch sử, di sản, du lịch và đời sống của Huế vào làm ngữ liệu giảng dạy và học tập. Học sinh không chỉ học tiếng Anh qua sách vở mà còn được giao nhiệm vụ thực tế là giới thiệu về quê hương, di tích lịch sử, không gian văn hóa và con người Huế bằng ngoại ngữ.

Cách làm này vừa giúp bài học trở nên gần gũi, vừa khơi dậy niềm tự hào dân tộc và trang bị cho thế hệ trẻ kỹ năng quảng bá hình ảnh địa phương tới bạn bè quốc tế” – ông Nguyễn Vinh Hưng trao đổi.



Bên cạnh đó, việc xây dựng môi trường ngôn ngữ được cụ thể hóa thành quy định bắt buộc đối với tất cả các cơ sở giáo dục trung học. Theo đó, mỗi nhà trường phải duy trì ít nhất 1 giải pháp tạo cơ hội cho học sinh sử dụng ngoại ngữ thường xuyên. Riêng với môn Tiếng Anh, mỗi đơn vị phải tổ chức tối thiểu 1 hoạt động hoặc cơ hội sử dụng tiếng Anh mỗi tháng thông qua đa dạng hình thức như: câu lạc bộ, hệ thống phát thanh/podcast học đường, góc đọc sách, thuyết trình STEM, lớp học kết nối quốc tế hoặc các buổi giao lưu văn hóa.



Ngành Giáo dục Huế nhấn mạnh không xem một ngày hội hay sự kiện đơn lẻ là kết quả duy nhất, mà phải tạo thành thói quen sử dụng ngôn ngữ thường xuyên.

Đặc biệt, nhằm bắt kịp xu hướng hiện đại, ngành khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và kho học liệu số để hỗ trợ học sinh luyện phát âm, kỹ năng nghe, nói và tự học. Tuy nhiên, cũng quy định rõ AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ chứ không thay thế vai trò sư phạm của giáo viên. Giáo viên có trách nhiệm thẩm định nghiêm ngặt nội dung do AI tạo ra, đồng thời bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu cá nhân của học sinh.



Quản trị chất lượng theo nguyên tắc "6 rõ"

Cùng với việc đổi mới không gian học tập, TP Huế siết chặt công tác quản trị chất lượng chuyên môn theo nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Ngành Giáo dục tuyệt đối nghiêm cấm việc giao chỉ tiêu thành tích cơ học, không lấy riêng tỷ lệ điểm cao hay số lượng giải thưởng cuộc thi làm thước đo đánh giá nhà trường.

Trong công tác kiểm tra, đánh giá, các trường trung học phải thực hiện đúng quy định chuyên môn, bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018. Tất cả các đề kiểm tra định kỳ phải được xây dựng từ ma trận, bản đặc tả chung do tổ chuyên môn thống nhất, đồng thời phải trải qua khâu phản biện chuyên môn độc lập trước khi tổ trưởng phê duyệt. Để chống nạn "học lệch", mỗi học kỳ nhà trường bắt buộc phải bố trí ít nhất 1 nhiệm vụ đánh giá kỹ năng nghe và 1 nhiệm vụ đánh giá kỹ năng nói/tương tác trong số các lần kiểm tra định kỳ.



Cũng nhằm khắc phục tình trạng đối phó, Sở GD&ĐT cấm tình trạng sao chép giáo án chung, yêu cầu mỗi giáo viên phải tự chủ xây dựng kế hoạch bài dạy phù hợp với thực tế lớp học và chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình. Các hành vi nâng điểm, điều chỉnh điểm không có căn cứ hoặc "làm đẹp" số liệu đều bị nghiêm cấm. Mọi sự điều chỉnh điểm do sai sót kỹ thuật hay chấm thẩm định đều phải qua quy trình xác minh bằng văn bản nghiêm ngặt.

Song song với tiếng Anh, TP Huế tiếp tục đẩy mạnh chính sách đa dạng hóa ngoại ngữ. Điển hình là việc triển khai thí điểm dạy Tiếng Trung Quốc (Ngoại ngữ 2) tại Trường THCS Nguyễn Tri Phương và Trường THPT chuyên Quốc Học – Huế trên nguyên tắc tự nguyện và bảo đảm nguồn lực. Đồng thời, các lớp tiếng Pháp, tiếng Nhật hiện có tiếp tục được củng cố chất lượng.

Ông Nguyễn Vinh Hưng cho biết thêm, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, ngành Giáo dục Huế đặc biệt chú trọng bảo đảm tính công bằng trong tiếp cận giáo dục. Các trường thuộc vùng khó khăn, vùng ven sẽ được ưu tiên chia sẻ nguồn lực, học liệu và kết nối lớp học trực tuyến liên trường. Các chương trình liên kết ngoại ngữ với trung tâm ngoài công lập hay yếu tố nước ngoài phải được công khai, minh bạch, bảo đảm đúng quy định và tuyệt đối không thương mại hóa môi trường học đường.



Về lộ trình triển khai, trước ngày 30/9/2026, các trường phải hoàn thành tích hợp nhiệm vụ vào kế hoạch giáo dục. Công tác rà soát, phân loại dữ liệu học sinh đầu năm phải hoàn thành trước ngày 31/10/2026. Toàn bộ quá trình đối chiếu, tự đánh giá hiệu quả sẽ được hoàn tất trước ngày 31/5/2027, làm cơ sở thực tế cho các giai đoạn tiếp theo của đề án.

Điều ngành Giáo dục Huế hướng tới không chỉ là học sinh đạt kết quả tốt trong môn Ngoại ngữ, mà quan trọng hơn là các em có thể sử dụng ngoại ngữ như một công cụ học tập, giao tiếp, tìm hiểu thế giới và giới thiệu văn hóa, di sản, con người Huế với bạn bè quốc tế.