Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Ban hành mẫu công khai thống nhất các khoản thu đầu năm học

Về vấn đề lạm thu, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học, trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện.

Sáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp triển khai kết quả buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục và đào tạo.



Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh một số yêu cầu. Cụ thể, thứ nhất, Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương báo cáo chi tiết số liệu thừa, thiếu giáo viên sau khi các địa phương thực hiện phân bổ biên chế năm 2026 theo Quyết định 135. Trên cơ sở đó, đề xuất phương án giải quyết cho năm học 2026–2027; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/7.

Về lâu dài, Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu phương án đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên. Trong đó, cần tính toán tổng thể gắn với việc sắp xếp các cơ sở giáo dục; rà soát lại các quy định về chế độ làm việc của giáo viên và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục công lập.

Thứ hai, chuẩn bị khai giảng năm học mới, Bộ GD&ĐT cần phối hợp với các địa phương rà soát kỹ từng nội dung: Giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu, an toàn trường học và những học sinh có nguy cơ bỏ học để có một "bức tranh" thật rõ ràng. Trên cơ sở đó, yêu cầu các địa phương cam kết và chịu trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ khai giảng năm học mới.

Bên cạnh các chính sách của Trung ương, Bộ GD&ĐT làm việc với các địa phương, khuyến khích các địa phương chủ động sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ thiết thực cho học sinh trong năm học mới, nhất là học sinh vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa và khu công nghiệp.



Thứ ba, về vấn đề lạm thu, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học, trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện. Việc này phải thống nhất trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, Bộ GD&ĐT nghiên cứu lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép học thêm, dạy thêm trá hình; đồng thời, công khai quy trình và thời hạn xử lý phản ánh.

Thứ tư là vấn đề giảm áp lực học tập và thi cử cho học sinh. Phó Thủ tướng cho rằng hướng nghiệp hết sức quan trọng, định hình lộ trình cuộc đời của người học và cũng là một trong những giải pháp để giảm áp lực thi cử.

Bộ GD&ĐT cần rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo tinh thần cắt giảm tối đa những yêu cầu, thủ tục, hồ sơ không cần thiết; thậm chí nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ rất tích cực cho việc dạy và học.

Về thi cử, cần chủ động lựa chọn phương án tổ chức, vừa giảm áp lực cho học sinh, vừa bảo đảm chất lượng và sự công bằng.



Thứ năm, về an toàn trường học, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Công an, Bộ Y tế chỉ đạo các địa phương rà soát các địa bàn, các trường học; tổ chức kiểm tra trước khai giảng; đồng thời, hoàn thiện quy trình phối hợp giữa nhà trường, gia đình, lực lượng công an, ngành y tế và các đoàn thể trong phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc.

Trong đó, phải xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường; mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử trong và xung quanh trường học; đẩy mạnh triển khai mô hình trường học không ma túy. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, xử lý các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các hàng quán trước cổng trường và ngay trong các trường; quan tâm nhiều hơn đến giáo dục thể chất và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao trong trường học.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng thống nhất với đề xuất nghiên cứu phương án quản lý việc sử dụng mạng xã hội theo hướng có kiểm soát.

Thứ sáu là về các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới. Theo rà soát của Văn phòng Chính phủ, hiện nay mới có 13/21 địa phương gửi cam kết bằng văn bản. Như vậy, vẫn còn 8 địa phương chưa thực hiện đầy đủ. Phó Thủ tướng phê bình Chủ tịch UBND các địa phương này.

Đối với nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ nghiên cứu công khai tiến độ thực hiện. Những đợt sau, nếu địa phương nào chậm thì công khai trên cổng thông tin để tăng cường giám sát. Đồng thời, Bộ phải thường xuyên đôn đốc các địa phương thực hiện đúng cam kết và đúng chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ.

Thứ bảy, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ GD&ĐT rà soát ngay thực trạng đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã; làm rõ nơi nào chưa có người phụ trách, nơi nào cán bộ phải kiêm nhiệm quá nhiều lĩnh vực, nơi nào còn thiếu chuyên môn để có phương án bồi dưỡng, hướng dẫn và hỗ trợ nghiệp vụ trước năm học mới.

Thứ tám, Bộ GD&ĐT rà soát, chỉ đạo ngay trong học kỳ I năm học 2026–2027 không phát sinh thêm hồ sơ, sổ sách, báo cáo ngoài quy định. Chuyển đổi số phải giúp giáo viên giảm việc hành chính để có thêm thời gian đầu tư cho bài giảng, cho học sinh và cho chuyên môn; không để việc đổi mới giáo dục lại đồng nghĩa với việc tăng thêm giấy tờ cho giáo viên.

Thứ chín, ngành giáo dục cần chủ động hơn trong công tác truyền thông; tăng cường gặp gỡ, trao đổi với các cơ quan truyền thông bằng nhiều hình thức khác nhau để cùng chia sẻ, tạo sự đồng thuận.

Sáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp triển khai kết quả buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục và đào tạo.



Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh một số yêu cầu. Cụ thể, thứ nhất, Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương báo cáo chi tiết số liệu thừa, thiếu giáo viên sau khi các địa phương thực hiện phân bổ biên chế năm 2026 theo Quyết định 135. Trên cơ sở đó, đề xuất phương án giải quyết cho năm học 2026–2027; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/7.

Về lâu dài, Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu phương án đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên. Trong đó, cần tính toán tổng thể gắn với việc sắp xếp các cơ sở giáo dục; rà soát lại các quy định về chế độ làm việc của giáo viên và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục công lập.

Thứ hai, chuẩn bị khai giảng năm học mới, Bộ GD&ĐT cần phối hợp với các địa phương rà soát kỹ từng nội dung: Giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu, an toàn trường học và những học sinh có nguy cơ bỏ học để có một "bức tranh" thật rõ ràng. Trên cơ sở đó, yêu cầu các địa phương cam kết và chịu trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ khai giảng năm học mới.

Bên cạnh các chính sách của Trung ương, Bộ GD&ĐT làm việc với các địa phương, khuyến khích các địa phương chủ động sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ thiết thực cho học sinh trong năm học mới, nhất là học sinh vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa và khu công nghiệp.



Thứ ba, về vấn đề lạm thu, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học, trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện. Việc này phải thống nhất trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, Bộ GD&ĐT nghiên cứu lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép học thêm, dạy thêm trá hình; đồng thời, công khai quy trình và thời hạn xử lý phản ánh.

Thứ tư là vấn đề giảm áp lực học tập và thi cử cho học sinh. Phó Thủ tướng cho rằng hướng nghiệp hết sức quan trọng, định hình lộ trình cuộc đời của người học và cũng là một trong những giải pháp để giảm áp lực thi cử.

Bộ GD&ĐT cần rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo tinh thần cắt giảm tối đa những yêu cầu, thủ tục, hồ sơ không cần thiết; thậm chí nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ rất tích cực cho việc dạy và học.

Về thi cử, cần chủ động lựa chọn phương án tổ chức, vừa giảm áp lực cho học sinh, vừa bảo đảm chất lượng và sự công bằng.



Thứ năm, về an toàn trường học, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Công an, Bộ Y tế chỉ đạo các địa phương rà soát các địa bàn, các trường học; tổ chức kiểm tra trước khai giảng; đồng thời, hoàn thiện quy trình phối hợp giữa nhà trường, gia đình, lực lượng công an, ngành y tế và các đoàn thể trong phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc.

Trong đó, phải xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường; mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử trong và xung quanh trường học; đẩy mạnh triển khai mô hình trường học không ma túy. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, xử lý các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các hàng quán trước cổng trường và ngay trong các trường; quan tâm nhiều hơn đến giáo dục thể chất và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao trong trường học.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng thống nhất với đề xuất nghiên cứu phương án quản lý việc sử dụng mạng xã hội theo hướng có kiểm soát.

Thứ sáu là về các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới. Theo rà soát của Văn phòng Chính phủ, hiện nay mới có 13/21 địa phương gửi cam kết bằng văn bản. Như vậy, vẫn còn 8 địa phương chưa thực hiện đầy đủ. Phó Thủ tướng phê bình Chủ tịch UBND các địa phương này.

Đối với nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ nghiên cứu công khai tiến độ thực hiện. Những đợt sau, nếu địa phương nào chậm thì công khai trên cổng thông tin để tăng cường giám sát. Đồng thời, Bộ phải thường xuyên đôn đốc các địa phương thực hiện đúng cam kết và đúng chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ.

Thứ bảy, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ GD&ĐT rà soát ngay thực trạng đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã; làm rõ nơi nào chưa có người phụ trách, nơi nào cán bộ phải kiêm nhiệm quá nhiều lĩnh vực, nơi nào còn thiếu chuyên môn để có phương án bồi dưỡng, hướng dẫn và hỗ trợ nghiệp vụ trước năm học mới.

Thứ tám, Bộ GD&ĐT rà soát, chỉ đạo ngay trong học kỳ I năm học 2026–2027 không phát sinh thêm hồ sơ, sổ sách, báo cáo ngoài quy định. Chuyển đổi số phải giúp giáo viên giảm việc hành chính để có thêm thời gian đầu tư cho bài giảng, cho học sinh và cho chuyên môn; không để việc đổi mới giáo dục lại đồng nghĩa với việc tăng thêm giấy tờ cho giáo viên.

Thứ chín, ngành giáo dục cần chủ động hơn trong công tác truyền thông; tăng cường gặp gỡ, trao đổi với các cơ quan truyền thông bằng nhiều hình thức khác nhau để cùng chia sẻ, tạo sự đồng thuận.