Phát huy truyền thống ‘diệt giặc dốt’, quyết tâm giữ vững thành quả xóa mù chữ

2025/08/25 14:41

GD&TĐ - Phong trào diệt giặc dốt đã thắp lên ngọn lửa tri thức, mở ra con đường thoát nghèo và xây dựng đất nước từ những con chữ đầu tiên.


Diệt “giặc dốt”
Ngay sau Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: “Thù trong giặc ngoài”, kinh tế kiệt quệ, hơn 90% dân số mù chữ.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ xác định xóa nạn mù chữ, chấn hưng giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, vừa để kháng chiến, vừa để kiến quốc. Phong trào Bình dân học vụ ra đời, coi “diệt giặc dốt” là nhiệm vụ hàng đầu.
Hàng triệu người dân tham gia học tập, các lớp học được mở khắp nơi, từ đình làng, nhà dân đến lán trại chiến khu, với tinh thần “học chữ Quốc ngữ là nghĩa vụ của mỗi công dân”.
Đây không chỉ là phong trào xóa mù chữ rộng lớn mà còn là cuộc vận động chính trị – xã hội sâu rộng, góp phần tuyên truyền đường lối kháng chiến, khơi dậy tinh thần dân tộc. Giáo dục kháng chiến – xây dựng công dân cho Tổ quốc từ sau Toàn quốc kháng chiến, giáo dục chuyển hướng theo phương châm “Học để kháng chiến”.
Hệ thống Bổ túc văn hóa ra đời, nâng cao tri thức cho những người đã biết chữ, hình thành thế hệ “công dân kháng chiến” vừa cầm súng bảo vệ Tổ quốc, vừa có tri thức phục vụ sản xuất. Đặc biệt, cuộc Cải cách giáo dục năm 1950 đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Hệ thống phổ thông 12 năm được thay bằng 9 năm, gọn nhẹ và thiết thực hơn. Chương trình, sách giáo khoa được biên soạn mới theo tinh thần dân tộc hóa, khoa học hóa, đại chúng hóa, phù hợp với điều kiện kháng chiến.
Phong trào Bình dân học vụ và Bổ túc văn hóa là thành tựu rực rỡ nhất, một cuộc vận động chính trị-xã hội sâu rộng nhằm “diệt giặc dốt”.Thành tựu to lớn, ý nghĩa lịch sử trong chín năm kháng chiến (1945–1954), giáo dục Việt Nam đã chứng minh sức sống mãnh liệt. Hàng triệu người thoát nạn mù chữ, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân được bồi dưỡng tri thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường.
Giáo dục không chỉ góp phần quan trọng vào thắng lợi Điện Biên Phủ 1954 mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp phát triển giáo dục Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn 1945–1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục Việt Nam thực sự trở thành một mặt trận cách mạng, mang sứ mệnh kép: Phục vụ kháng chiến và chuẩn bị cho kiến quốc. Những thành tựu rực rỡ trong xóa mù chữ, bổ túc văn hóa và cải cách giáo dục đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử, mở ra kỷ nguyên mới cho nền giáo dục nước nhà.
Tiếp nối trong thời bình – nâng cao dân trí
Những nét chữ đầu tiên của học viên tại lớp xóa mù chữ.

Bước vào thời bình, công tác xóa mù chữ tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm. Nhiều lớp học buổi tối được mở cho người dân chưa từng học chữ hoặc tái mù chữ, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt nhằm đảm bảo công bằng trong giáo dục, để toàn xã hội đều được tiếp cận tri thức.
Không dừng ở xóa mù chữ truyền thống, tỉnh Quảng Ngãi đang đưa tri thức đến từng thôn bản bằng mô hình học tập linh hoạt, gắn với đời sống người dân tộc thiểu số.
Ngành Giáo dục Quảng Ngãi phát triển hơn 100 bài giảng số, giúp việc học chữ trở nên dễ tiếp cận và gần gũi hơn. Không chỉ dừng lại ở tài liệu, học sinh phổ thông có thể trực tiếp tham gia hỗ trợ, mang đến những lớp học sinh động, phù hợp với từng cộng đồng dân tộc thiểu số.
Còn tại Gia Lai, ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết, năm học 2024-2025, địa phương duy trì và nâng cao kết quả đạt chuẩn xóa mù chữ. Cụ thể, 100% đơn vị cấp xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ từ mức độ 1 trở lên. Trong đó có 131/135 xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.
Ngoài ra, sở cũng chỉ đạo các đơn vị thực hiện việc tuyên truyền, vận động người mù chữ, tái mù chữ trên địa bàn tỉnh tham gia lớp học xoá mù chữ. Bên cạnh đó, tiếp tục mở lớp xoá mù chữ theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho người học.
Kết thúc, năm học 2024-2025, tỉnh Gia Lai mở được 255 lớp xoá mù chữ với 6.894 học viên. Cùng với đó, tổ chức tập huấn cho 119 cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán của các đơn vị về công tác dạy học Chương trình xóa mù chữ, từ đó triển khai nhân rộng đến các địa phương trên toàn tỉnh. Thời gian tới, tỉnh Gia Lai tiếp tục tập huấn cho giáo viên giảng dạy Chương trình xóa mù chữ giai đoạn 2 theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Theo Dung Nguyễn
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/08/24 15:29 (GMT+7)
2026-10-16 03:49

Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học

GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.

Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học
2026-10-16 03:49

Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai

GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.

Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
2026-10-16 03:48

Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.

Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
2026-10-16 03:48

Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.

Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
2026-10-16 03:48

Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên

GD&TĐ - Mô hình nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn.

Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên
2026-10-16 03:45

Ninh Bình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh

GD&TĐ - Ninh Bình triển khai lộ trình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh, gắn với nhu cầu người học và phát triển nguồn nhân lực.

Ninh Bình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh
2026-10-16 03:44

Phú Thọ vinh danh khuyến học, khuyến tài và phát động học tập suốt đời năm 2026

GD&TĐ - Tỉnh Phú Thọ vinh danh các tập thể, cá nhân tiêu biểu và phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026.

Phú Thọ vinh danh khuyến học, khuyến tài và phát động học tập suốt đời năm 2026
2026-10-16 03:43

Bản đồ Equal Earth: Bài học nhìn thế giới bằng tư duy mở

GD&TĐ - Sự kiện Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết khuyến khích sử dụng phép chiếu bản đồ Equal Earth không chỉ là một bước ngoặt về bản đồ học, mà còn mở ra cơ hội lớn cho đổi mới giáo dục.

Bản đồ Equal Earth: Bài học nhìn thế giới bằng tư duy mở
2026-10-16 03:43

Giáo dục giúp người học làm chủ AI

GD&TĐ - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, trang bị cho người học đạo đức, trách nhiệm trong sử dụng AI.

Giáo dục giúp người học làm chủ AI
2026-10-16 03:42

Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh

GD&TĐ - Trường THPT Hoàng Long (Hà Nội) chú trọng phát triển ngoại ngữ, công nghệ, tư duy STEM, kỹ năng, hoạt động trải nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục.

Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh