Nâng chất lượng đào tạo STEM từ trải nghiệm sớm
2026/10/19 15:59
GD&TĐ - Nâng chất lượng đào tạo STEM không chỉ nằm ở việc đào sâu kiến thức chuyên môn, mà quan trọng hơn là tạo môi trường để sinh viên sớm làm nghiên cứu, phát triển công nghệ và giải quyết bài toán thực tế.
Sinh viên có bài báo công bố quốc tế
Năm thứ 3 đại học, Nguyễn Đặng Đại Nam - sinh viên Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng - tham gia Nhóm nghiên cứu Kỹ thuật hạ tầng tiên tiến và bền vững (I-STAR), dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Phan Hoàng Nam. Đây là thời điểm anh bắt đầu tiếp cận công việc nghiên cứu cùng giảng viên và các nhà khoa học trẻ. Đại Nam được bổ sung nền tảng lý thuyết, phương pháp nghiên cứu, kết nối kiến thức liên ngành và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực hạ tầng.
Điều quan trọng là trải nghiệm nghiên cứu ấy không dừng ở việc “làm quen”. Nó trở thành nền tảng cho bước phát triển tiếp theo của người học. Sau đó, Đại Nam tiếp tục phát triển năng lực nghiên cứu tại Italia, làm việc trong môi trường doanh nghiệp và được Đại học Roma Tre lựa chọn cấp học bổng tiến sĩ theo Chương trình Marie Skłodowska-Curie Actions. Hướng nghiên cứu của chương trình tập trung vào khả năng chống chịu của mạng lưới cơ sở hạ tầng trước các sự cố Natech.
Nhóm I-STAR đã góp phần tạo môi trường nghiên cứu cho sinh viên từ sớm. Năm 2025, có 4 sinh viên, học viên thuộc Câu lạc bộ I-STAR Future nhận học bổng toàn phần tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Italia. Nhóm hiện quy tụ hơn 27 nhà khoa học, giảng viên trình độ cao; định hướng năm 2026 tập trung vào các đề tài khoa học - công nghệ, dự án có hợp tác doanh nghiệp, sản phẩm ứng dụng, chuyển giao và công bố quốc tế gắn với sở hữu trí tuệ.
Trước đó, kỹ sư Trần Lê Anh Đức tham gia nhóm nghiên cứu cùng PGS.TS Phan Hoàng Nam từ năm thứ 3. Theo hướng hạ tầng thông minh và bền vững, Đức đã báo cáo tại 2 hội nghị quốc tế, nhận Best Presentation Award và có 5 bài báo khoa học trên các tạp chí trong nước, quốc tế.
Những kết quả này xuất hiện trong quá trình sinh viên còn học đại học, thay vì chờ đến sau tốt nghiệp. Với I-STAR, môi trường nghiên cứu được mở ra từ khá sớm, để sinh viên làm quen với cách đặt vấn đề, đọc tài liệu, triển khai nghiên cứu và trình bày kết quả. Những sinh viên có năng lực, định hướng học thuật có thể tiếp tục đi sâu hơn bằng các công bố, hội nghị và học bổng.
PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu - Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng - cho biết: Từ năm 2025, nhà trường hướng tới áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học. Chương trình Đề tài Sinh viên nghiên cứu khoa học tiềm năng hỗ trợ 19 dự án, mỗi đề tài 15 triệu đồng. Trong đó, 10 đề tài được đặt mục tiêu có công bố trên các tạp chí thuộc danh mục WoS/Scopus; 9 đề tài còn lại hướng đến xây dựng sản phẩm và mô hình thực nghiệm.
Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Đại học Đà Nẵng năm học 2025 - 2026 có hơn 70% đề tài vào vòng Chung kết có công bố trên các tạp chí, kỷ yếu hội thảo trong và ngoài nước, trong đó có công bố quốc tế. Các đề tài được xét ở hai hướng chính: công bố khoa học và sản phẩm ứng dụng, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp.
Sinh viên Huỳnh Đại, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Kim Ánh, đạt giải Nhất ở hạng mục Đề tài có công bố khoa học với nghiên cứu “Mô hình lượng tử cho chẩn đoán sự cố máy biến áp: Bộ phân loại biến phân hiệu quả với mã hóa đặc trưng theo miền chuyên biệt”. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu khí hòa tan trong dầu để chẩn đoán sự cố máy biến áp. Mô hình đạt độ chính xác 99,15%, được kiểm thử độc lập trên 118 mẫu IEC TC10 và có công bố SCIE Q1 của Elsevier vào tháng 4/2026.
Cùng hạng mục, nhóm sinh viên thực hiện “RespirAI - Ống nghe thông minh tích hợp AI” đạt giải Nhì. Nhóm phát triển nguyên mẫu kết hợp ống nghe thông minh, AI và ứng dụng di động, có khả năng thu nhận, xử lý và phân loại 4 nhóm âm thanh hô hấp. Kết quả thử nghiệm đạt độ chính xác 92,23%.
Giải “bài toán” thực tiễn doanh nghiệp
Tại phòng thí nghiệm Khoa Xây dựng - Trường Đại học Bách khoa, một bài toán khác xuất hiện từ chính công việc hằng ngày. Thí nghiệm vệt hằn lún bánh xe trước đây cần cán bộ theo dõi đồng hồ đo chuyển vị, đọc và ghi số liệu theo từng mốc thời gian. Cách làm này mất nhiều nhân lực và dữ liệu có thể bị ảnh hưởng bởi thao tác thủ công.
Từ yêu cầu đó, nhóm nghiên cứu trẻ của I-STAR chế tạo bộ đọc cảm biến chuyển vị tự động. Thiết bị ghi nhận độ sâu vệt lún theo thời gian thực với độ chính xác đến micromet, giúp tự động hóa khâu đọc và ghi số liệu trong thí nghiệm. Từ một vấn đề trong phòng thí nghiệm, sản phẩm được phát triển ngay trong nhóm nghiên cứu để phục vụ nhu cầu thực tế. Đây là hướng hoạt động khác của I-STAR bên cạnh các nghiên cứu hướng công bố quốc tế.
Định hướng đào tạo chương trình kỹ sư tài năng của Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng được tổ chức theo hai hướng: nghiên cứu khoa học và nghiên cứu ứng dụng. Theo PGS.TS Huỳnh Phương Nam - Phó Hiệu trưởng nhà trường, các lớp tài năng được tổ chức với quy mô tối đa 30 sinh viên/lớp. Sinh viên được định hướng phát triển theo năng lực và mục tiêu nghề nghiệp; có thể theo đuổi nghiên cứu chuyên sâu, tham gia hoạt động khoa học cùng giảng viên và hướng tới công bố, hoặc theo hướng công nghệ, tập trung phát triển sản phẩm, giải quyết bài toán thực tế và tăng cường trải nghiệm với doanh nghiệp.
Cùng với các dự án trong nước, sinh viên còn được tiếp cận bài toán kỹ thuật trong môi trường quốc tế. Tại chương trình giao lưu giữa Khoa Xây dựng, Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên và Quan hệ Doanh nghiệp, nhóm I-STAR với Trường Khoa học Môi trường và Thông tin thuộc Đại học Quốc gia Yokohama (Nhật Bản), sinh viên hai trường chia thành 4 nhóm, cùng làm việc về BIM và Digital Twin, AI và Computer Vision, IoT và theo dõi sức khỏe kết cấu, GIS và viễn thám.
Mỗi nhóm cùng phân tích vấn đề, đề xuất giải pháp và trình bày kết quả trước giảng viên, chuyên gia và sinh viên hai trường. Quá trình này đồng thời tạo điều kiện để người học rèn luyện ngoại ngữ, làm việc nhóm, phản biện và thuyết trình trong môi trường đa văn hóa. Những trải nghiệm như vậy đưa sinh viên ra khỏi cách học chỉ xoay quanh giáo trình.
Đây chính là điểm gặp nhau giữa hai hướng đào tạo. Dù chọn nghiên cứu để đi đến công bố khoa học hay chọn công nghệ để phát triển sản phẩm, sinh viên đều được đặt vào một quá trình mà ở đó kiến thức phải được sử dụng để tạo ra kết quả. Và khi những trải nghiệm ấy được tổ chức từ sớm, chất lượng đào tạo không chỉ được nhìn qua lượng kiến thức sinh viên tiếp nhận, mà qua khả năng nghiên cứu, tạo ra công nghệ và giải quyết vấn đề trước khi bước ra thị trường lao động.
Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng đã áp dụng mô hình Capstone Project trong thực tập tốt nghiệp và đồ án tốt nghiệp. Sinh viên được đặt trước những bài toán hình thành từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp hoặc đơn vị đối tác; quá trình thực hiện gồm phân tích yêu cầu, nghiên cứu giải pháp, triển khai và đánh giá kết quả.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/10/18 15:15 (GMT+7)
2026-10-19 10:17
Thanh Hóa thúc đẩy ứng dụng AI trong dạy và học
GD&TĐ - Chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cách làm mới trong giảng dạy, học tập và quản lý giáo dục tại Thanh Hóa.
2026-10-19 10:13
Thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ để giải quyết các bài toán từ thực tiễn
GD&TĐ - Theo các chuyên gia, cần chuyển từ đào tạo nhân lực làm chủ kỹ thuật sang tạo ra tri thức, công nghệ mới và giải quyết các bài toán lớn từ thực tiễn.
2026-10-19 10:10
Được tiếp sức học nghề tại KGC, chàng trai vươn lên thành trụ cột gia đình
GD&TĐ - Sau gần 3 năm học tập với sự tiếp sức của Trường Cao đẳng Kiên Giang, Danh Thanh Long vượt khó lập nghiệp, trở thành trụ cột kinh tế gia đình.
2026-10-19 10:08
Đổi mới tuyển sinh ngành Sư phạm: Lọc tâm lý đầu vào, đo lường thực chất
GD&TĐ - Đánh giá tâm lý sư phạm đầu vào và kiểm định thực chất đầu ra là giải pháp trọng tâm nâng cao chất lượng nhân sự ngành sư phạm.
2026-10-19 10:07
Tuyển sinh, đào tạo Ngành công nghệ chiến lược - STEM: Nơi tạo ra tri thức và công nghệ lõi
GD&TĐ - Công nghệ ngày càng trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia.
2026-10-19 09:21
Tại sao trẻ vị thành niên 'ghét' cha mẹ?
GD&TĐ - Một đứa trẻ liên tục chống đối, nổi giận hay nói rằng 'ghét bố mẹ' không phải lúc nào cũng chỉ là sự bướng bỉnh của tuổi mới lớn.
2026-10-19 09:20
Từng bước đưa tiếng Anh vào dạy môn Hóa học
GD&TĐ - Chuyên gia, cán bộ quản lý, giáo viên Cần Thơ chia sẻ sử dụng tiếng Anh trong dạy học Hóa học và bồi dưỡng HS giỏi Hóa học bằng tiếng Anh.
2026-10-19 09:19
'Sinh viên thế hệ mới 2026' lộ diện nhiều ý tưởng độc đáo, bất ngờ
GD&TĐ - Vào 21h30 ngày 17/10, mùa 4 "Sinh viên thế hệ mới 2026" chính thức trở lại với khán giả VTV3. Điểm nhấn ở tập đầu tiên là không khí trẻ trung và tinh thần sẵn sàng chinh phục của các bạn trẻ, hứa hẹn tạo nên sự bất ngờ.
