Để kiểm tra, đánh giá người học thực chất

2026/08/20 16:35

GD&TĐ - Kiểm tra, đánh giá chỉ thực sự có ý nghĩa khi điểm số phản ánh đúng năng lực, đồng thời giúp người học nhận ra điểm mạnh, hạn chế để tiến bộ.


Một trong những yêu cầu trong Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 5/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về nhiệm vụ trọng tâm năm học mới là đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, bảo đảm thực chất, hiệu quả. Đây cũng là một nội dung được ngành Giáo dục kiên trì triển khai trong quá trình thực hiện Chương trình GDPT 2018.
Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy những thay đổi trong kiểm tra, đánh giá ngày càng rõ nét.
Yêu cầu đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực đang từng bước cụ thể hóa trong thực tiễn dạy học. Hình thức đánh giá ngày càng đa dạng, kết hợp đánh giá thường xuyên với định kỳ; kết quả học tập được xem xét qua sản phẩm học tập, dự án, thực hành, thí nghiệm và hoạt động trải nghiệm. Các cơ sở giáo dục chú trọng xây dựng ngân hàng câu hỏi, ma trận đề kiểm tra; từng bước ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ kiểm tra, đánh giá và phân tích kết quả học tập.
Tuy nhiên, việc đổi mới chưa đồng đều. Một số nơi, dạy học và ra đề kiểm tra còn thiên về ghi nhớ kiến thức, chưa chú trọng đầy đủ đến phát triển năng lực học sinh. Năng lực thiết kế bài học, xây dựng đề kiểm tra theo định hướng phát triển năng lực của một bộ phận giáo viên còn hạn chế. Học liệu và các điều kiện hỗ trợ đổi mới chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là tại địa bàn khó khăn.
Áp lực từ thi cử, tuyển sinh vẫn ảnh hưởng đến tổ chức dạy học. Đây cũng là yếu tố khiến yêu cầu đổi mới kiểm tra, đánh giá gặp thêm trở ngại, nhất là khi kết quả học tập vẫn chịu sự chi phối của các chỉ tiêu về tỷ lệ lên lớp, kết quả thi và tuyển sinh.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu khắc phục bệnh thành tích, đánh giá thực chất năng lực người học và bảo đảm công bằng, trung thực, minh bạch, khách quan trong kiểm tra, đánh giá, thi cử càng cần thiết.
Từ thực tiễn dạy học, có thể thấy điều cốt lõi của đổi mới kiểm tra, đánh giá không phải tạo thêm nhiều hình thức đánh giá, mà là sử dụng kết quả đánh giá đúng mục đích. Kiểm tra, đánh giá cần hướng tới sự tiến bộ của học sinh; nội dung bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT, chú trọng khả năng hiểu, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn, hạn chế ghi nhớ máy móc, học thuộc lòng và làm bài theo khuôn mẫu.
Quan trọng hơn, kết quả đánh giá không nên dừng ở điểm số. Kết quả ấy phải quay trở lại lớp học, giúp giáo viên điều chỉnh hoạt động dạy học, phụ đạo học sinh chưa đạt yêu cầu, bồi dưỡng học sinh giỏi, tư vấn học tập, hướng nghiệp và phối hợp với cha mẹ học sinh.
Để những thay đổi trong kiểm tra, đánh giá đi vào thực chất, trước hết cần làm tốt hơn vai trò của tổ chuyên môn; đặc biệt trong hướng dẫn xây dựng ma trận, bản đặc tả, câu hỏi, bài kiểm tra và nhiệm vụ học tập phù hợp với yêu cầu cần đạt của Chương trình. Bồi dưỡng giáo viên về phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo năng lực cần được chú trọng hơn, nhất là tại những địa phương còn khó khăn.
Đồng thời, tiếp tục phát triển ngân hàng câu hỏi, học liệu số và tăng cường ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong thiết kế bài học, kiểm tra, đánh giá. Công nghệ có thể hỗ trợ giáo viên xây dựng câu hỏi, phân tích kết quả học tập, nhưng điều quan trọng vẫn là từ những kết quả đó nhận diện đúng mức độ đáp ứng của học sinh để có cách hỗ trợ phù hợp.
Giảm áp lực cũng là một phần của đổi mới. Chỉ thị của Thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát, đổi mới kiểm tra, đánh giá, thi cử, tuyển sinh đầu cấp; đồng thời giảm các kỳ thi, cuộc thi không cần thiết, qua đó giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh. Khi bớt những áp lực không cần thiết, việc đánh giá sẽ có thêm điều kiện để trở về đúng mục đích của nó: giúp nhìn nhận đúng kết quả học tập, hỗ trợ người học tiến bộ.
Theo Thảo Đan
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/08/20 12:31 (GMT+7)
2026-10-16 03:49

Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học

GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.

Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học
2026-10-16 03:49

Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai

GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.

Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
2026-10-16 03:48

Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.

Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
2026-10-16 03:48

Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.

Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
2026-10-16 03:48

Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên

GD&TĐ - Mô hình nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn.

Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên
2026-10-16 03:45

Ninh Bình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh

GD&TĐ - Ninh Bình triển khai lộ trình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh, gắn với nhu cầu người học và phát triển nguồn nhân lực.

Ninh Bình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh
2026-10-16 03:44

Phú Thọ vinh danh khuyến học, khuyến tài và phát động học tập suốt đời năm 2026

GD&TĐ - Tỉnh Phú Thọ vinh danh các tập thể, cá nhân tiêu biểu và phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026.

Phú Thọ vinh danh khuyến học, khuyến tài và phát động học tập suốt đời năm 2026
2026-10-16 03:43

Bản đồ Equal Earth: Bài học nhìn thế giới bằng tư duy mở

GD&TĐ - Sự kiện Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết khuyến khích sử dụng phép chiếu bản đồ Equal Earth không chỉ là một bước ngoặt về bản đồ học, mà còn mở ra cơ hội lớn cho đổi mới giáo dục.

Bản đồ Equal Earth: Bài học nhìn thế giới bằng tư duy mở
2026-10-16 03:43

Giáo dục giúp người học làm chủ AI

GD&TĐ - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, trang bị cho người học đạo đức, trách nhiệm trong sử dụng AI.

Giáo dục giúp người học làm chủ AI
2026-10-16 03:42

Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh

GD&TĐ - Trường THPT Hoàng Long (Hà Nội) chú trọng phát triển ngoại ngữ, công nghệ, tư duy STEM, kỹ năng, hoạt động trải nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục.

Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh