Tái hiện Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa ở Phú Thọ

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa là di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc trên quê hương Đất Tổ, gắn với thời đại Hùng Vương và khởi thủy nghề trồng lúa nước của dân tộc.

Theo truyền thuyết, tại đồng Lú, phường Minh Nông (cũ) là nơi Vua Hùng từng dạy dân cấy lúa, khai sáng phương thức canh tác lúa nước cho dòng giống con Lạc, cháu Hồng. Từ đó, Vua được tôn là Thần Nông.

Hằng năm, nhân dân địa phương tổ chức lễ cầu Thần Nông và thực hành lại tích Vua Hùng dạy dân cấy lúa, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân công đức các bậc tiền nhân.

Lễ hội gồm hai phần: Phần lễ và phần hội. Mở đầu phần lễ, bà Phùng Thị Kim Nga - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cùng các đại biểu; đại diện 7 khu dân cư, 2 HTX nông nghiệp và khối giáo dục trên địa bàn phường Việt Trì dâng các mâm lễ vật truyền thống như bánh chưng, bánh dày, gạo, thóc… thành kính cúng Thần Nông, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Sau nghi thức từ cáo yết, cúng Thần Nông đến hoạt động tế lễ, không khí trang nghiêm bao trùm đàn Tịch Điền. Chủ tế đồng chủ điền là một cụ cao niên, am hiểu nghề nông, gia đình phong quang, hòa thuận. Hình ảnh ấy gửi gắm ước vọng những điều tốt đẹp, tinh hoa lao động sẽ hóa thân vào cây lúa, truyền sinh lực cho cây lúa sinh sôi, phát triển.

Nghi thức Vua Hùng dạy dân cấy lúa được tổ chức trang nghiêm.

Điểm nhấn của lễ hội là phần diễn xướng dân gian tái hiện cảnh Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Sau nghi thức nhập vía Vua Hùng tại đàn Tịch Điền, Vua cùng đội tháp tùng gồm 18 trai làng và 18 thành viên đội cấy di chuyển ra ruộng làm lễ xuống đồng.

Trong không khí linh thiêng và rộn ràng, Nhà Vua đi trước thị phạm từng động tác cấy lúa, đội cấy theo sau thực hành. Hình ảnh ấy vừa trang trọng, vừa gần gũi, thể hiện tinh thần lao động cần cù, sáng tạo của cư dân nông nghiệp lúa nước.

Phần hội tiếp nối bằng màn thi cấy giữa hai đội trong không khí tưng bừng, náo nhiệt. Tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ hòa cùng nhịp tay thoăn thoắt trên thửa ruộng đầu xuân tạo nên bức tranh sinh động của ngày hội xuống đồng.

Việc tái hiện Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử trên quê hương Đất Tổ, nhất là di sản “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”. Qua đó, bồi đắp thêm tinh thần đoàn kết, niềm tự hào của con Lạc, cháu Hồng, khẳng định cội nguồn văn hiến lâu đời của dân tộc Việt Nam.