Kể chuyện non sông bằng sơn mài

2025/07/26 08:39

GD&TĐ - Khi cả dân tộc cùng nhìn về cội nguồn, kỷ niệm những lát cắt lịch sử thì nghệ thuật lặng lẽ nói lên những điều không thể diễn đạt bằng lời.


Dự án triển lãm tranh sơn mài nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 không chỉ là một cuộc ra mắt tranh, mà là hành trình đối thoại giữa nghệ thuật trẻ và những di sản thiêng liêng của dân tộc.

Tái hiện lịch sử bằng sơn mài Việt

Khi cả dân tộc cùng nhìn về cội nguồn, kỷ niệm những lát cắt lịch sử thì nghệ thuật lặng lẽ nói lên những điều không thể diễn đạt bằng lời. Triển lãm “Mùa Xuân Độc lập” của họa sĩ trẻ Chu Nhật Quang sắp diễn ra sẽ là những câu chuyện thật đẹp về giang sơn gấm vóc, tái hiện lịch sử hào hùng của dân tộc.
Ẩn mình trong con ngõ nhỏ giữa lòng Hà Nội, xưởng tranh của họa sĩ trẻ Chu Nhật Quang không chỉ là nơi nghệ thuật sơn mài được sáng tác, mà còn được gìn giữ và tái sinh theo cách đầy mới mẻ.
Những tấm vóc sơn mài khổ lớn, mảng màu trầm ấm đậm chất Á Đông xen lẫn nét hiện đại đầy phá cách được chính tay họa sĩ tỉ mẩn qua từng công đoạn, từ gắn vỏ trứng, dán vàng, mài lớp đến đánh bóng.
Là thế giới của những cây cọ, tấm vóc, nhưng cũng là nơi chứa đựng cả tuổi thơ theo ông nội phục chế tranh, những ngày cùng cha về làng nghề múa rối và cả giấc mơ lớn về một thế hệ nghệ sĩ trẻ mang sơn mài đi xa hơn, kể câu chuyên rành mạch hơn về lịch sử dân tộc.
Họa sĩ Chu Nhật Quang nói rằng, vào dịp kỷ niệm Ngày Quốc khánh 2/9, chúng ta thường được thấy, được nghe và tham gia những sự kiện âm nhạc, hội nghị, lễ diễu binh. Nhưng năm nay, anh muốn kể lại câu chuyện lịch sử ấy bằng ánh vàng son và nét tinh tế của sơn mài Việt.
“Triển lãm lần này, tôi vẽ bằng sự lắng nghe, lắng nghe những thanh âm rất khẽ của đất nước vọng lên từ chiều sâu ký ức, rồi tái hiện chúng bằng lớp màu trầm mặc và ánh kim của thời gian. Mỗi tác phẩm tôi tạo ra không chỉ để người xem nhìn thấy, mà để cảm và nhớ”, họa sĩ Chu Nhật Quang bày tỏ.
Để tìm kiếm cảm hứng cho chủ đề tranh lần này, họa sĩ đã đến thăm nhiều địa điểm liên quan tới Chủ tịch Hồ Chí Minh - những nơi mang đậm dấu ấn lịch sử mà khi đặt chân đến, Chu Nhật Quang như cảm nhận được hơi thở, tiếng nói của cha ông.
Với họa sĩ, khoảnh khắc người thanh niên Nguyễn Tất Thành bước chân lên con tàu Amiral Latouche-Tréville tại bến Nhà Rồng, không chỉ là một sự kiện, mà là một vết khắc ánh sáng mở ra cả bầu trời dân tộc.
“Bác Hồ tìm đường cứu nước” là bức tranh vẽ về một người nhưng chứa bóng hình của dân tộc. Bóng lưng của người thanh niên ấy nhỏ bé giữa trời nước, nhưng đằng sau là những biểu tượng lớn lao. Bến Nhà Rồng, nơi mọi chia ly bắt đầu nhưng cũng là nơi khát vọng hòa hợp được ươm mầm.
Cột cờ Hà Nội ẩn hiện như một điểm đến xa xôi nhưng mãnh liệt, nơi lá cờ đỏ sao vàng một ngày sẽ tung bay giữa trời tự do. Thành cổ Quảng Trị như tiếng vọng chiến công của thế hệ hậu sinh đã nối tiếp lý tưởng Bác Hồ.
Trong tranh, không có gương mặt rõ ràng của Bác, chỉ có dáng đứng hướng ra biển lớn. Nhưng chính sự “thiếu” ấy lại khiến người xem phải nhìn vào chính mình để tự hỏi: Nếu sống vào thời đó, ta có đủ can đảm rời bến như Người? “Tôi không chỉ vẽ lịch sử, tôi vẽ ý chí được truyền thừa, vẽ niềm tin bất diệt. Một chuyến tàu âm thầm chở theo cả tương lai đất nước”, họa sĩ Chu Nhật Quang chia sẻ.
Họa sĩ Chu Nhật Quang sẽ trưng bày 20 tác phẩm tại triển lãm 'Mùa Xuân Độc lập'.


Non sông qua lớp mài gấm vóc

“Phượng hoàng” lại là một tác phẩm như khúc tráng ca không lời được họa sĩ thắp lên từ ký ức về Huế 1975. Giữa nền trời cuộn xoáy sắc đỏ son và vàng quỳ, Cố đô Huế như một nhân chứng vừa trầm mặc vừa kiêu hãnh. Đoàn quân tiến vào thành không chỉ mang súng đạn, mà mang theo ý chí của triệu con người nguyện hiến thân vì sự toàn vẹn.
Phía bên trái, một phượng hoàng rực cháy dang rộng đôi cánh, không phải để bay đi mà để che chở. Hình tượng linh thiêng ấy như bước ra từ huyền sử, soi rọi từng bước chân người lính, chứng giám cho sự hy sinh, tiếp nối khát vọng thống nhất từ nghìn xưa vọng lại.
Chu Nhật Quang không sao chép lịch sử. Anh đắp sử bằng sơn ta, mài sử bằng vỏ trứng, thổi hồn bằng ánh nhìn của một người trẻ sống giữa thời bình, nhưng chưa bao giờ thôi đau đáu về những ngày bão lửa.
Mỗi thớ vóc, mỗi mảng màu đều được chồng lớp bằng thời gian và lặng im, khiến ánh sáng trong tranh không tỏa ra từ sắc màu mà tỏa ra từ tâm khảm người xem. Triển lãm lần này sẽ không đơn thuần chỉ là những tác phẩm hội họa, mà là không khí hào hùng của một thời đại.
Sinh năm 1995 tại Hà Nội, Chu Nhật Quang là nghệ sĩ trẻ với nền tảng học vấn và tư duy sáng tạo phong phú. Anh đã theo học Khoa Hội họa tại Trường Santa Ana, California, Hoa Kỳ từ năm 2013 đến 2018, và tốt nghiệp cử nhân thiết kế ứng dụng tại Đại học RMIT, Melbourne, Úc vào năm 2023.
Tác phẩm 'Phượng hoàng'.

Tư duy hội họa của Chu Nhật Quang được hình thành và phát triển từ môi trường gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, kết hợp với ảnh hưởng của phong cách hội họa phương Tây và các kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực thiết kế đồ họa, vẽ hoạt họa và 3D.
Là con trai của họa sĩ, NSƯT Chu Lượng - nguyên Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long, và cháu nội của họa sĩ - Nghệ nhân Nhân dân Chu Mạnh Chấn, Chu Nhật Quang thừa hưởng dòng máu nghệ thuật và tiếp tục cống hiến qua những tác phẩm độc đáo.
Nguồn cảm hứng lớn nhất của anh luôn hướng về quê hương, các tác phẩm của anh bắt nguồn sâu sắc từ di sản phong phú của hội họa sơn mài Việt Nam. “Tôi mong muốn gìn giữ những tinh hoa của sơn mài Việt Nam, đồng thời nhận ra nhu cầu phải phát triển.
Để kết nối quá khứ với hiện tại, tôi khám phá những cách thức tích hợp các chất liệu hiện đại. Sự tiếp cận giữa truyền thống và đổi mới không chỉ để phát triển, mà còn để tôn bản sắc nghệ thuật Việt Nam”, họa sĩ Chu Nhật Quang khẳng định.
“Thông qua tác phẩm nghệ thuật của mình, tôi mong muốn mang đến một cách tiếp cận mới mẻ cho nghệ thuật sơn mài và lịch sử cách mạng Việt Nam theo cách vừa đồng điệu với tinh thần hiện đại, vừa tôn vinh truyền thống. Bằng cách đan xen ký ức lịch sử vào biểu đạt hiện đại, tôi hi vọng sẽ mang đến sự trân trọng, tôn vinh sâu sắc hơn đối với di sản nghệ thuật và cách mạng, khơi nguồn cảm hứng cho những kết nối mới với bản sắc Việt Nam”, họa sĩ Chu Nhật Quang cho biết.

Theo Trần Hòa
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/07/26 06:03 (GMT+7)
2026-10-15 09:03

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc

GD&TĐ - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc
2026-10-15 09:02

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội

GD&TĐ - Sáng 15/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội
2026-10-15 09:02

Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường

GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.

Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
2026-10-15 09:01

Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin

GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung phát triển ngành công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin
2026-10-15 08:51

Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS

GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.

Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
2026-10-15 08:50

Nâng cao chất lượng giáo dục từ đổi mới dạy học ngoại ngữ và AI

GD&TĐ - Trường Tiểu học Thành Công phát huy năng lực đội ngũ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí AI và ngoại ngữ, nâng cao chất lượng giáo dục.

Nâng cao chất lượng giáo dục từ đổi mới dạy học ngoại ngữ và AI
2026-10-15 08:50

Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.

Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
2026-10-15 08:50

Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế

GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.

Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
2026-10-15 08:49

Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU

GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.

Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
2026-10-15 08:49

Trường nghề đổi mới phương pháp đào tạo, đáp ứng thị trường lao động

GD&TĐ - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La đổi mới phương pháp đào tạo, để phù hợp với yêu cầu thị trường lao động, nâng cao nguồn nhân lực.

Trường nghề đổi mới phương pháp đào tạo, đáp ứng thị trường lao động