Tăng trải nghiệm thực tiễn trong hướng nghiệp và phân luồng học sinh
2026/05/13 16:49
GD&TĐ - Quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thể chế hoá các hoạt động trong lĩnh vực này.
Bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh
Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BGDĐT “Quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục” (Thông tư 16). TS Nguyễn Thu Hà - đại diện Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, Thông tư này không chỉ cụ thể hóa nội dung, cách thức triển khai, mà còn tạo cơ chế phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đại học nhằm nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp.
Thông tư cũng nhấn mạnh việc bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình định hướng nghề nghiệp. Cơ chế phân luồng được làm rõ theo hướng cung cấp thông tin, tư vấn lộ trình học tập phù hợp với năng lực, điều kiện của người học và nhu cầu thị trường lao động.
Các mô hình kết hợp giữa học văn hóa với trải nghiệm nghề nghiệp, ngày hội giáo dục nghề nghiệp hay hoạt động kết nối với doanh nghiệp được khuyến khích triển khai nhằm tăng tính linh hoạt và liên thông giữa các bậc đào tạo.
Đáng chú ý, định hướng chính sách giai đoạn 2026 - 2030 sẽ từng bước tích hợp các nội dung về tài chính, kinh doanh và khởi nghiệp vào chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi kinh tế.
Sớm định hướng nghề nghiệp theo hướng thực tiễn
Thông tư 16 tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình định hướng nghề nghiệp. Ảnh minh họa/internet.
Theo quan sát của bà Nguyễn Trần Bích Thảo – Đại diện Trường Sedbergh Việt Nam, các trường phổ thông thực hiện hướng nghiệp theo kiểu truyền thống thường tổ chức workshop hay các buổi tư vấn nghề nghiệp cho học sinh.
Dù bổ ích nhưng những hoạt động này vẫn dừng lại ở mức độ cảm tính bề mặt, thông tin đưa đến các em chưa nhiều và chưa đủ sâu. Bà Thảo cho hay, chương trình tích hợp mà nhà trường theo đuổi mang lại hai lợi thế cho học sinh.
Thứ nhất, thay vì tách rời giữa học thuật và hướng nghiệp, chương trình tích hợp hai yếu tố này. Học sinh vừa học các môn học thuật theo chương trình của Bộ GD&ĐT, vừa theo đuổi các môn nghề theo CRP, giúp việc học gắn trực tiếp với định hướng tương lai.
Thứ hai, có thể sau quá trình học, các em nhận ra mình không thích. Nhưng quyết định này dựa trên thời gian trải nghiệm đủ sâu và đủ dài, và các em có thể lý giải rõ ràng tại sao. Đó là lựa chọn logic, không phải cảm tính, không phải vì áp lực gia đình.
Thí sinh đến tìm hiểu chương trình đào tạo của Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao & POHE (Đại học Kinh tế Quốc dân) tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp NEU Open Day 2026.
Cho rằng, định hướng nghề nghiệp sớm không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu cấp thiết, TS Vũ Văn Ngọc - Viện trưởng Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao & POHE (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhấn mạnh, mô hình giáo dục hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp
Đại học Kinh tế Quốc dân đang triển khai các chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, trong đó có các chương trình tích hợp chứng chỉ quốc tế ACCA. TS Vũ Văn Ngọc nhìn nhận, đây là mô hình giúp sinh viên vừa hoàn thành chương trình đại học, vừa từng bước tiếp cận các chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế và có thể đạt được các chứng chỉ quốc tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Theo ông Ren Varma - Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa, việc tiếp cận sớm với định hướng nghề nghiệp chất lượng cao và các lộ trình học tập theo chuẩn quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Định hướng nghề nghiệp không nên chỉ bắt đầu ở bậc đại học hoặc khi học sinh bước vào thị trường lao động, mà cần được triển khai từ sớm, theo hướng thực tiễn, có cấu trúc rõ ràng và gắn với những người đồng hành trực tiếp với học sinh mỗi ngày, đó là các thầy cô giáo.
Thông qua sáng kiến Future Pathways, ACCA hướng tới việc góp phần kết nối các bên liên quan, đồng hành cùng nhà trường và các tổ chức trong việc xây dựng các nội dung hướng nghiệp gắn với thực tiễn tại Việt Nam.
Chương trình này sẽ mang đến cho học sinh trung học trên toàn cầu cơ hội tiếp cận các chuẩn mực học tập nghề nghiệp quốc tế thông qua một chương trình tích hợp. Bên cạnh kiến thức học thuật, học sinh còn có cơ hội tiếp cận với kiến thức thực tiễn, hiểu biết về kinh doanh và các kỹ năng nghề nghiệp thông qua các hoạt động học tập có cấu trúc xuyên suốt năm học.
Sinh viên Trường Kinh doanh (Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh) học kế toán tích hợp, nhận bằng cử nhân song song chứng chỉ quốc tế. Ảnh: Website nhà trường.
TS Nguyễn Thu Hà cho biết, Bộ GD&ĐT sẽ xây dựng và vận hành cổng thông tin hướng nghiệp quốc gia, cung cấp dữ liệu về ngành nghề, thị trường lao động và lộ trình học tập. Các Sở GD&ĐT chịu trách nhiệm triển khai tại địa phương, các trường phổ thông trực tiếp tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho học sinh.
Việc phân luồng không mang tính ép buộc mà dựa trên nguyên tắc phù hợp với năng lực, nguyện vọng của học sinh. Ảnh minh họa/internet.
Bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh
Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BGDĐT “Quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục” (Thông tư 16). TS Nguyễn Thu Hà - đại diện Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, Thông tư này không chỉ cụ thể hóa nội dung, cách thức triển khai, mà còn tạo cơ chế phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đại học nhằm nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp.
Thông tư cũng nhấn mạnh việc bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình định hướng nghề nghiệp. Cơ chế phân luồng được làm rõ theo hướng cung cấp thông tin, tư vấn lộ trình học tập phù hợp với năng lực, điều kiện của người học và nhu cầu thị trường lao động.
Các mô hình kết hợp giữa học văn hóa với trải nghiệm nghề nghiệp, ngày hội giáo dục nghề nghiệp hay hoạt động kết nối với doanh nghiệp được khuyến khích triển khai nhằm tăng tính linh hoạt và liên thông giữa các bậc đào tạo.
Đáng chú ý, định hướng chính sách giai đoạn 2026 - 2030 sẽ từng bước tích hợp các nội dung về tài chính, kinh doanh và khởi nghiệp vào chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi kinh tế.
Sớm định hướng nghề nghiệp theo hướng thực tiễn
Thông tư 16 tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quá trình định hướng nghề nghiệp. Ảnh minh họa/internet.
Theo quan sát của bà Nguyễn Trần Bích Thảo – Đại diện Trường Sedbergh Việt Nam, các trường phổ thông thực hiện hướng nghiệp theo kiểu truyền thống thường tổ chức workshop hay các buổi tư vấn nghề nghiệp cho học sinh.
Dù bổ ích nhưng những hoạt động này vẫn dừng lại ở mức độ cảm tính bề mặt, thông tin đưa đến các em chưa nhiều và chưa đủ sâu. Bà Thảo cho hay, chương trình tích hợp mà nhà trường theo đuổi mang lại hai lợi thế cho học sinh.
Thứ nhất, thay vì tách rời giữa học thuật và hướng nghiệp, chương trình tích hợp hai yếu tố này. Học sinh vừa học các môn học thuật theo chương trình của Bộ GD&ĐT, vừa theo đuổi các môn nghề theo CRP, giúp việc học gắn trực tiếp với định hướng tương lai.
Thứ hai, có thể sau quá trình học, các em nhận ra mình không thích. Nhưng quyết định này dựa trên thời gian trải nghiệm đủ sâu và đủ dài, và các em có thể lý giải rõ ràng tại sao. Đó là lựa chọn logic, không phải cảm tính, không phải vì áp lực gia đình.
Thí sinh đến tìm hiểu chương trình đào tạo của Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao & POHE (Đại học Kinh tế Quốc dân) tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp NEU Open Day 2026.
Cho rằng, định hướng nghề nghiệp sớm không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu cấp thiết, TS Vũ Văn Ngọc - Viện trưởng Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao & POHE (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhấn mạnh, mô hình giáo dục hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp
Đại học Kinh tế Quốc dân đang triển khai các chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, trong đó có các chương trình tích hợp chứng chỉ quốc tế ACCA. TS Vũ Văn Ngọc nhìn nhận, đây là mô hình giúp sinh viên vừa hoàn thành chương trình đại học, vừa từng bước tiếp cận các chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế và có thể đạt được các chứng chỉ quốc tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Theo ông Ren Varma - Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa, việc tiếp cận sớm với định hướng nghề nghiệp chất lượng cao và các lộ trình học tập theo chuẩn quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Định hướng nghề nghiệp không nên chỉ bắt đầu ở bậc đại học hoặc khi học sinh bước vào thị trường lao động, mà cần được triển khai từ sớm, theo hướng thực tiễn, có cấu trúc rõ ràng và gắn với những người đồng hành trực tiếp với học sinh mỗi ngày, đó là các thầy cô giáo.
Thông qua sáng kiến Future Pathways, ACCA hướng tới việc góp phần kết nối các bên liên quan, đồng hành cùng nhà trường và các tổ chức trong việc xây dựng các nội dung hướng nghiệp gắn với thực tiễn tại Việt Nam.
Chương trình này sẽ mang đến cho học sinh trung học trên toàn cầu cơ hội tiếp cận các chuẩn mực học tập nghề nghiệp quốc tế thông qua một chương trình tích hợp. Bên cạnh kiến thức học thuật, học sinh còn có cơ hội tiếp cận với kiến thức thực tiễn, hiểu biết về kinh doanh và các kỹ năng nghề nghiệp thông qua các hoạt động học tập có cấu trúc xuyên suốt năm học.
Sinh viên Trường Kinh doanh (Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh) học kế toán tích hợp, nhận bằng cử nhân song song chứng chỉ quốc tế. Ảnh: Website nhà trường.
TS Nguyễn Thu Hà cho biết, Bộ GD&ĐT sẽ xây dựng và vận hành cổng thông tin hướng nghiệp quốc gia, cung cấp dữ liệu về ngành nghề, thị trường lao động và lộ trình học tập. Các Sở GD&ĐT chịu trách nhiệm triển khai tại địa phương, các trường phổ thông trực tiếp tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho học sinh.
Đưa Nghị quyết 80-NQ/TW vào cuộc sống: Để di sản sống cùng thế hệ trẻ
GD&TĐ - Đưa di sản đến gần thế hệ trẻ thông qua trải nghiệm, thực hành và sáng tạo là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
2026-10-15 09:03
4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục TPHCM trong năm học 2026-2027
GD&TĐ - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Tấn Phát yêu cầu thực hiện tốt 4 nhóm nhiệm vụ trong năm học 2026-2027.
2026-10-15 09:03
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc
GD&TĐ - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia.
2026-10-15 09:02
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội
GD&TĐ - Sáng 15/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
2026-10-15 09:02
Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.
2026-10-15 09:01
Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung phát triển ngành công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:51
Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.
2026-10-15 08:50
Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.
2026-10-15 08:50
Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.
2026-10-15 08:49
Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.
