Du học nghề: Chọn lựa sao cho đúng?
2026/01/28 15:25
GD&TĐ - Du học nghề đang dần trở thành lựa chọn của nhiều học sinh Việt Nam nhờ chi phí hợp lý, thời gian đào tạo ngắn và cơ hội việc làm sớm.
Tuy nhiên, phía sau sức hút đó là không ít thách thức, đòi hỏi người học phải hiểu đúng bản chất để tránh những quyết định mang tính phong trào.
Lựa chọn mở rộng
Những năm gần đây, du học nghề nổi lên như một hướng đi được nhiều học sinh sau THPT quan tâm, thậm chí trở thành lựa chọn thay thế cho con đường đại học truyền thống. Không chỉ học sinh vừa tốt nghiệp THPT, nhiều sinh viên năm nhất hoặc năm hai cũng quyết định rẽ hướng sang du học nghề với kỳ vọng được học gắn với thực hành, sớm đi làm và có thu nhập ổn định.
Thực tế cho thấy, xu hướng này gắn liền với những biến động của thị trường lao động trong và ngoài nước. Nhiều quốc gia phát triển, đặc biệt là Đức, đang thiếu hụt lao động có tay nghề trong các lĩnh vực như điều dưỡng, cơ khí, nhà hàng - khách sạn, kỹ thuật. Mô hình đào tạo nghề kết hợp giữa học lý thuyết và thực hành tại doanh nghiệp giúp người học vừa tích lũy kỹ năng, vừa có thu nhập trong quá trình học, qua đó giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình.
Trần Bảo An (24 tuổi, quê Bắc Ninh) là một trong những người trẻ lựa chọn rẽ hướng sang du học nghề. Sau khi tốt nghiệp THPT, An làm phụ bếp, rồi trở thành đầu bếp tại một nhà hàng ở đặc khu Phú Quốc (An Giang). Công việc mang lại thu nhập ổn định, nhưng cường độ cao, thời gian làm việc kéo dài và cơ hội thăng tiến hạn chế khiến An sớm rơi vào cảm giác bế tắc.
“Làm bếp ở môi trường du lịch rất áp lực, ngày nào cũng xoay vòng trong bếp nóng, tăng ca liên tục nhưng tương lai khá mờ”, An chia sẻ. Sau một thời gian cân nhắc, anh quyết định nghỉ việc, trở về đất liền tìm hướng đi mới. Qua tìm hiểu và được người quen giới thiệu, An biết đến chương trình du học nghề Đức ngành nấu ăn với mô hình vừa học vừa làm, đào tạo bài bản và mở ra cơ hội làm việc lâu dài trong hệ thống nhà hàng - khách sạn chuyên nghiệp.
Đầu năm 2025, An bắt đầu học tiếng Đức và chuẩn bị hồ sơ du học nghề. Quá trình này không hề dễ dàng khi phải làm quen với một ngôn ngữ mới, đồng thời rèn luyện lại kỷ luật học tập sau nhiều năm đi làm. Tuy vậy, theo An, đây là quãng thời gian giúp anh nhìn lại bản thân và xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp. “Tôi không đi du học vì thấy người khác đi, mà vì muốn theo nghề bếp một cách bài bản, có chứng chỉ và lộ trình rõ ràng”, An nói.
Câu chuyện của Trần Bảo An cho thấy, du học nghề không chỉ là lựa chọn của học sinh mới ra trường, mà còn là con đường được nhiều người trẻ đã đi làm cân nhắc như một cách tái định hướng nghề nghiệp, tìm kiếm môi trường làm việc chuyên nghiệp và bền vững hơn trong dài hạn.
Tránh ngộ nhận
Từ góc nhìn của người làm công tác đào tạo và hỗ trợ sinh viên, ThS Trần Nam - Trưởng phòng Công tác sinh viên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng việc học sinh ngày càng quan tâm đến du học nghề là điều dễ hiểu. Theo ông, trong nhiều năm qua, hệ thống giáo dục Việt Nam phát triển mạnh đào tạo đại học, nhưng không phải ngành nào cũng gắn chặt với nhu cầu việc làm cụ thể của thị trường lao động.
Theo ThS Trần Nam, trong khi đại học thiên về đào tạo nền tảng lý thuyết, tư duy nghiên cứu và ứng dụng ở mức cao, thì đào tạo nghề lại tập trung mạnh vào thao tác thực hành, kỹ năng làm việc trực tiếp. Với những lĩnh vực như kỹ thuật, cơ khí, sửa chữa, dịch vụ…, người học nghề được rèn luyện chuyên sâu ngay từ đầu, đáp ứng nhanh yêu cầu của doanh nghiệp.
“Không nhất thiết cứ học đại học mới làm tốt. Có những nghề, nếu được học nghề bài bản thì khả năng làm việc thực tế còn hiệu quả hơn”, ThS Nam phân tích.
Tuy nhiên, ông Nam cũng lưu ý, việc xem du học nghề như một “lối đi nhanh” không đồng nghĩa với con đường dễ dàng. Thực tế, cả giáo dục đại học lẫn giáo dục nghề đang đối mặt với nhiều thách thức khi xã hội và công nghệ thay đổi nhanh chóng. Nếu đào tạo không theo kịp xu hướng, người học, dù học đại học hay học nghề, đều có nguy cơ lạc hậu.
Cô Châu Nguyệt Huỳnh - giáo viên dạy tiếng Đức và tư vấn du học nghề tại một công ty du học tại TPHCM, cho rằng một trong những ngộ nhận phổ biến của học sinh Việt Nam hiện nay khi cho rằng chỉ cần đạt trình độ tiếng Đức tối thiểu theo yêu cầu hồ sơ là đủ để sang Đức học nghề.
“Về mặt thủ tục, ứng viên chỉ cần đạt trình độ tiếng Đức B1 là có thể xin visa du học nghề và không bị yêu cầu kỹ năng nghề đầu vào. Tuy nhiên, đây mới chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để theo học và làm việc tại Đức”, cô Huỳnh cho biết.
Thực tế, ngay cả khi đã có chứng chỉ B1 tại Việt Nam, nhiều học sinh sang Đức vẫn gặp khó khăn lớn trong giao tiếp hàng ngày và môi trường làm việc. Nguyên nhân là kỹ năng nghe - nói thường chỉ đạt khoảng 40% so với yêu cầu thực tế. “Trong môi trường bản xứ, tốc độ nói nhanh, nhiều giọng địa phương, cách dùng từ trong công việc cũng khác xa giáo trình.
Không ít em bị sốc ngôn ngữ trong những tháng đầu”, cô Huỳnh chia sẻ. Từ kinh nghiệm giảng dạy và theo sát học sinh trong quá trình chuẩn bị, cô Huỳnh cho rằng trình độ B2 mới là mức an toàn để người học theo kịp chương trình đào tạo nghề và giao tiếp hiệu quả trong công việc. Tuy nhiên, đây lại là ngưỡng khó với phần lớn học sinh Việt Nam.
Không chỉ dừng lại ở rào cản ngôn ngữ, du học nghề còn đặt ra yêu cầu cao về tâm thế và khả năng thích nghi. Khác với môi trường học tập trong nước, chương trình học nghề tại Đức đòi hỏi người học làm việc đúng giờ, tuân thủ quy trình nghiêm ngặt và chịu áp lực công việc ngay từ sớm.
“Mỗi đất nước đều có những giá trị văn hóa riêng. Nếu không hiểu cách sống, suy nghĩ và phong cách làm việc của người Đức, các em dễ rơi vào hiểu lầm, sốc văn hóa hoặc hành xử chưa phù hợp dù không cố ý. Người Đức rất đúng giờ, coi trọng sự thẳng thắn, không thích nói vòng vo. Họ cũng có những quy tắc riêng trong giao tiếp, từ cách bắt tay, trả lời email đến cách phản hồi ý kiến trong công việc.Hiểu văn hóa sẽ giúp các em hòa nhập nhanh hơn, được đồng nghiệp quý mến và xây dựng được sự tin tưởng. Vì vậy, học sinh nên tìm hiểu trước về cuộc sống ở Đức, tham gia các buổi định hướng, xem video, đọc sách hoặc hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước”, cô Châu Nguyệt Huỳnh gửi lời khuyên.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/01/25 07:22 (GMT+7)
2026-10-15 09:04
Đưa Nghị quyết 80-NQ/TW vào cuộc sống: Để di sản sống cùng thế hệ trẻ
GD&TĐ - Đưa di sản đến gần thế hệ trẻ thông qua trải nghiệm, thực hành và sáng tạo là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
2026-10-15 09:03
4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục TPHCM trong năm học 2026-2027
GD&TĐ - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Tấn Phát yêu cầu thực hiện tốt 4 nhóm nhiệm vụ trong năm học 2026-2027.
2026-10-15 09:03
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc
GD&TĐ - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia.
2026-10-15 09:02
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội
GD&TĐ - Sáng 15/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
2026-10-15 09:02
Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.
2026-10-15 09:01
Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung phát triển ngành công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:51
Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.
2026-10-15 08:50
Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.
2026-10-15 08:50
Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.
2026-10-15 08:49
Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.
