Đẩy mạnh dạy học tiếng Anh theo định hướng ngôn ngữ thứ hai
2026/07/25 21:03
GD&TĐ - Tăng cường dạy học tiếng Anh trong nhà trường theo định hướng tiếp cận tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai, là chủ đề của hội thảo.
Hội thảo được diễn ra tại Thanh Hóa do Học viện Quản lý Giáo dục phối hợp với Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) và Sở GD&ĐT Thanh Hóa tổ chức.
Xây dựng một hệ sinh thái giáo dục
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Phạm Văn Thuần - Phó Giám đốc Học viện Quản lý Giáo dục nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng khoa học, công nghệ phát triển mạnh mẽ, năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, không còn là lợi thế mà đã trở thành năng lực nền tảng của công dân trong thời đại mới.
Theo PGS.TS Phạm Văn Thuần, mục tiêu của giáo dục phổ thông không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh học tốt môn Tiếng Anh, mà quan trọng hơn là tạo dựng môi trường để các em sử dụng tiếng Anh như một công cụ học tập, giao tiếp, sáng tạo và hội nhập.
Đó cũng là tinh thần của cách tiếp cận tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai - phương pháp giáo dục hiện đại lấy người học làm trung tâm, tăng cường cơ hội sử dụng ngôn ngữ trong các hoạt động học tập và đời sống học đường. Đây là xu hướng đã được nhiều quốc gia triển khai hiệu quả, đồng thời phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Theo Ban tổ chức, hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý giáo dục và các cơ sở đào tạo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, giới thiệu mô hình, chương trình cũng như các điều kiện cần thiết nhằm triển khai hiệu quả việc dạy và học tiếng Anh theo định hướng mới.
PGS.TS Phạm Văn Thuần kỳ vọng, những trao đổi tại hội thảo không chỉ dừng ở góc độ học thuật mà sẽ mở ra các định hướng hợp tác, sáng kiến và mô hình triển khai khả thi. Qua đó, góp phần thúc đẩy việc sử dụng tiếng Anh trong nhà trường như một ngôn ngữ học tập và giao tiếp, từng bước hình thành môi trường giáo dục song ngữ phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo PGS.TS Phạm Văn Thuần, cần có sự chung tay của các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở đào tạo giáo viên, các nhà trường, đội ngũ giáo viên, chuyên gia và các đối tác quốc tế.
Chỉ khi xây dựng được một hệ sinh thái giáo dục cùng chia sẻ tầm nhìn và trách nhiệm mới có thể tạo ra những chuyển biến thực chất, bền vững trong nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bài học kinh nghiệm quốc tế
Ông Nguyễn Văn Dĩnh - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa phát biểu tại hội thảo.
Theo ông Nguyễn Văn Dĩnh - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa, với quy mô hơn 2.000 cơ sở giáo dục và trên 1 triệu học sinh, việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh luôn được ngành Giáo dục địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Những năm qua, Thanh Hóa tập trung phát triển đội ngũ giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm từng bước nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ.
Hiện toàn tỉnh có 3.417 giáo viên tiếng Anh, trong đó 2.833 giáo viên (82,9%) đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ từ bậc B1 trở lên, nhiều giáo viên đạt trình độ B2 và C1. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Cùng với đó, 1.296/2.032 cơ sở giáo dục (63,8%) đã được trang bị phòng học ngoại ngữ; nhiều trường đầu tư hệ thống máy tính, bảng tương tác, thiết bị nghe nhìn và kết nối internet phục vụ dạy học. Các câu lạc bộ tiếng Anh, ngày hội tiếng Anh, hoạt động giao lưu quốc tế và ứng dụng chuyển đổi số cũng ngày càng được mở rộng.
Các đại biểu, giáo viên tỉnh Thanh Hóa tham dự hội thảo.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Dĩnh, Thanh Hóa vẫn còn thiếu khoảng 110 giáo viên tiếng Anh, đặc biệt chưa có giáo viên tiếng Anh ở bậc mầm non và để triển khai dạy học cho học sinh lớp 1, lớp 2 theo lộ trình mới.
Bên cạnh đó, nhiều phòng học ngoại ngữ đã xuống cấp, học liệu số và nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo còn thiếu. Điểm trung bình môn Tiếng Anh trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của tỉnh chỉ đạt 4,82 điểm, cho thấy cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp để thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu và thực tiễn.
Theo bà Dương Hồng Loan – Cố vấn chiến lược cấp cao kiêm Trưởng Khoa Dự bị Đại học, Tiếng Anh & Học tập trọn đời (BUV), thành công không được quyết định bởi tốc độ triển khai, mà bởi mức độ chuẩn bị đội ngũ giáo viên và sự phân hóa hợp lý theo điều kiện từng địa bàn.
Đối với Thanh Hóa, bà Loan gợi mở, bài học quan trọng nhất là: chuẩn bị kỹ đội ngũ giáo viên và xây dựng cơ chế giám sát, điều chỉnh thực chất trong suốt quá trình thực hiện, thay vì chạy theo tiến độ.
Từ kinh nghiệm quốc tế triển khai dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai, bà Loan chia sẻ 10 bài học kinh nghiệm:
Cũng từ kinh nghiệm quốc tế, TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh – Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) dẫn chứng mô hình triển khai tại Singapore, Hà Lan, Tây Ban Nha và Đài Loan (Trung Quốc). Đây đều là những quốc gia và vùng lãnh thổ đã đạt nhiều kết quả trong việc đưa tiếng Anh trở thành công cụ học tập và giao tiếp trong nhà trường.
TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh tham luận tại hội thảo.
Theo TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, điểm chung của các mô hình này là chất lượng dạy và học tiếng Anh không được quyết định bởi một yếu tố riêng lẻ như: giáo viên hay chương trình đào tạo, mà là kết quả của một hệ sinh thái hợp tác giữa cơ quan quản lý, nhà trường và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu.
Đáng chú ý, tại các quốc gia này, trường đại học và các viện nghiên cứu không đứng ngoài quá trình triển khai mà đóng vai trò đối tác học thuật lâu dài, đồng hành cùng các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ quan quản lý trong xây dựng chương trình, bồi dưỡng giáo viên, nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện mô hình dạy học tiếng Anh theo định hướng ngôn ngữ thứ hai.
TS Bùi Hồng Vân - Chủ nhiệm bộ môn Lý thuyết tiếng, Khoa Ngoại ngữ, Học viện Quản lý giáo dục tham luận tại hội thảo.
GS.TS Trần Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Khoa học và Công nghệ Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Thư ký Hội đồng Giáo sư ngành Khoa học giáo dục trao đổi tại hội thảo.
GS.TS Nguyễn Danh Nam - Trưởng ban Đào tạo và quản lý người học, Đại học Thái Nguyên trao đổi tại hội thảo.
Theo TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, đây cũng là kinh nghiệm quan trọng để Việt Nam tham khảo trong quá trình đổi mới dạy học tiếng Anh, hướng tới xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh một cách tự nhiên, bền vững trong nhà trường, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hội thảo được diễn ra tại Thanh Hóa do Học viện Quản lý Giáo dục phối hợp với Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) và Sở GD&ĐT Thanh Hóa tổ chức.
Xây dựng một hệ sinh thái giáo dục
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Phạm Văn Thuần - Phó Giám đốc Học viện Quản lý Giáo dục nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng khoa học, công nghệ phát triển mạnh mẽ, năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, không còn là lợi thế mà đã trở thành năng lực nền tảng của công dân trong thời đại mới.
Theo PGS.TS Phạm Văn Thuần, mục tiêu của giáo dục phổ thông không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh học tốt môn Tiếng Anh, mà quan trọng hơn là tạo dựng môi trường để các em sử dụng tiếng Anh như một công cụ học tập, giao tiếp, sáng tạo và hội nhập.
Đó cũng là tinh thần của cách tiếp cận tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai - phương pháp giáo dục hiện đại lấy người học làm trung tâm, tăng cường cơ hội sử dụng ngôn ngữ trong các hoạt động học tập và đời sống học đường. Đây là xu hướng đã được nhiều quốc gia triển khai hiệu quả, đồng thời phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
PGS.TS Phạm Văn Thuần - Phó Giám đốc Học viện Quản lý Giáo dục phát biểu tại hội thảo.
Theo Ban tổ chức, hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý giáo dục và các cơ sở đào tạo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, giới thiệu mô hình, chương trình cũng như các điều kiện cần thiết nhằm triển khai hiệu quả việc dạy và học tiếng Anh theo định hướng mới.
PGS.TS Phạm Văn Thuần kỳ vọng, những trao đổi tại hội thảo không chỉ dừng ở góc độ học thuật mà sẽ mở ra các định hướng hợp tác, sáng kiến và mô hình triển khai khả thi. Qua đó, góp phần thúc đẩy việc sử dụng tiếng Anh trong nhà trường như một ngôn ngữ học tập và giao tiếp, từng bước hình thành môi trường giáo dục song ngữ phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo PGS.TS Phạm Văn Thuần, cần có sự chung tay của các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở đào tạo giáo viên, các nhà trường, đội ngũ giáo viên, chuyên gia và các đối tác quốc tế.
Chỉ khi xây dựng được một hệ sinh thái giáo dục cùng chia sẻ tầm nhìn và trách nhiệm mới có thể tạo ra những chuyển biến thực chất, bền vững trong nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bài học kinh nghiệm quốc tế
Ông Nguyễn Văn Dĩnh - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa phát biểu tại hội thảo.
Theo ông Nguyễn Văn Dĩnh - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa, với quy mô hơn 2.000 cơ sở giáo dục và trên 1 triệu học sinh, việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh luôn được ngành Giáo dục địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Những năm qua, Thanh Hóa tập trung phát triển đội ngũ giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm từng bước nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ.
Hiện toàn tỉnh có 3.417 giáo viên tiếng Anh, trong đó 2.833 giáo viên (82,9%) đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ từ bậc B1 trở lên, nhiều giáo viên đạt trình độ B2 và C1. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Cùng với đó, 1.296/2.032 cơ sở giáo dục (63,8%) đã được trang bị phòng học ngoại ngữ; nhiều trường đầu tư hệ thống máy tính, bảng tương tác, thiết bị nghe nhìn và kết nối internet phục vụ dạy học. Các câu lạc bộ tiếng Anh, ngày hội tiếng Anh, hoạt động giao lưu quốc tế và ứng dụng chuyển đổi số cũng ngày càng được mở rộng.
Các đại biểu, giáo viên tỉnh Thanh Hóa tham dự hội thảo.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Dĩnh, Thanh Hóa vẫn còn thiếu khoảng 110 giáo viên tiếng Anh, đặc biệt chưa có giáo viên tiếng Anh ở bậc mầm non và để triển khai dạy học cho học sinh lớp 1, lớp 2 theo lộ trình mới.
Bên cạnh đó, nhiều phòng học ngoại ngữ đã xuống cấp, học liệu số và nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo còn thiếu. Điểm trung bình môn Tiếng Anh trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của tỉnh chỉ đạt 4,82 điểm, cho thấy cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp để thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu và thực tiễn.
Theo bà Dương Hồng Loan – Cố vấn chiến lược cấp cao kiêm Trưởng Khoa Dự bị Đại học, Tiếng Anh & Học tập trọn đời (BUV), thành công không được quyết định bởi tốc độ triển khai, mà bởi mức độ chuẩn bị đội ngũ giáo viên và sự phân hóa hợp lý theo điều kiện từng địa bàn.
Đối với Thanh Hóa, bà Loan gợi mở, bài học quan trọng nhất là: chuẩn bị kỹ đội ngũ giáo viên và xây dựng cơ chế giám sát, điều chỉnh thực chất trong suốt quá trình thực hiện, thay vì chạy theo tiến độ.
Từ kinh nghiệm quốc tế triển khai dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai, bà Loan chia sẻ 10 bài học kinh nghiệm:
Cũng từ kinh nghiệm quốc tế, TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh – Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) dẫn chứng mô hình triển khai tại Singapore, Hà Lan, Tây Ban Nha và Đài Loan (Trung Quốc). Đây đều là những quốc gia và vùng lãnh thổ đã đạt nhiều kết quả trong việc đưa tiếng Anh trở thành công cụ học tập và giao tiếp trong nhà trường.
TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh tham luận tại hội thảo.
Theo TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, điểm chung của các mô hình này là chất lượng dạy và học tiếng Anh không được quyết định bởi một yếu tố riêng lẻ như: giáo viên hay chương trình đào tạo, mà là kết quả của một hệ sinh thái hợp tác giữa cơ quan quản lý, nhà trường và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu.
Đáng chú ý, tại các quốc gia này, trường đại học và các viện nghiên cứu không đứng ngoài quá trình triển khai mà đóng vai trò đối tác học thuật lâu dài, đồng hành cùng các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ quan quản lý trong xây dựng chương trình, bồi dưỡng giáo viên, nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện mô hình dạy học tiếng Anh theo định hướng ngôn ngữ thứ hai.
TS Bùi Hồng Vân - Chủ nhiệm bộ môn Lý thuyết tiếng, Khoa Ngoại ngữ, Học viện Quản lý giáo dục tham luận tại hội thảo.
GS.TS Trần Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Khoa học và Công nghệ Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Thư ký Hội đồng Giáo sư ngành Khoa học giáo dục trao đổi tại hội thảo.
GS.TS Nguyễn Danh Nam - Trưởng ban Đào tạo và quản lý người học, Đại học Thái Nguyên trao đổi tại hội thảo.
Theo TS Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, đây cũng là kinh nghiệm quan trọng để Việt Nam tham khảo trong quá trình đổi mới dạy học tiếng Anh, hướng tới xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh một cách tự nhiên, bền vững trong nhà trường, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đưa Nghị quyết 80-NQ/TW vào cuộc sống: Để di sản sống cùng thế hệ trẻ
GD&TĐ - Đưa di sản đến gần thế hệ trẻ thông qua trải nghiệm, thực hành và sáng tạo là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
2026-10-15 09:03
4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục TPHCM trong năm học 2026-2027
GD&TĐ - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Tấn Phát yêu cầu thực hiện tốt 4 nhóm nhiệm vụ trong năm học 2026-2027.
2026-10-15 09:03
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc
GD&TĐ - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia.
2026-10-15 09:02
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội
GD&TĐ - Sáng 15/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
2026-10-15 09:02
Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.
2026-10-15 09:01
Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung phát triển ngành công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:51
Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.
2026-10-15 08:50
Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.
2026-10-15 08:50
Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.
2026-10-15 08:49
Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.