'Giải cơn khát' cơ sở vật chất cho ngôi trường nội trú vùng cao xứ Nghệ

Hành trình 12 năm "ở nhờ, học nhờ"

Thành lập từ năm 2013, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (DTNT) THCS Con Cuông (xã Con Cuông, Nghệ An) mang theo kỳ vọng là cái nôi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho con em đồng bào Thái, Đan Lai... trên địa bàn.

Tuy nhiên, nghịch lý là ngay từ khi khai sinh, ngôi trường này đã không có trụ sở, thầy trò phải đi ở nhờ suốt hơn một thập kỷ.

Gắn bó và chứng kiến bao thăng trầm của ngôi trường, ông Lô Văn Thiệp, Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông không giấu được sự trăn trở khi nhắc lại chặng đường đã qua.

Những ngày đầu thành lập, trường phải mượn cơ sở cũ của Trường THCS Bồng Khê. Đó là những dãy nhà cấp 4 cũ kỹ, xuống cấp, vốn dĩ đã hoàn thành sứ mệnh khi trường Bồng Khê sáp nhập về thị trấn Con Cuông (cũ). Thầy và trò trường nội trú đã phải thổi lửa phong trào học tập trên nền tảng vật chất chắp vá ấy trong nhiều năm ròng.

Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông mượn phòng của Trường Trung cấp nghề DTNT để dạy học.

Năm 2016, UBND tỉnh Nghệ An có quyết định phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông. Dự án gồm các hạng mục, như dãy nhà học, nhà ở nội trú, nhà ăn, nhà thi đấu, nhà hiệu bộ…

Tưởng chừng khó khăn sẽ chấm dứt, nhưng vì nhiều lý do, dự án xây dựng trường không được triển khai như dự kiến. Đến năm học 2023-2024, câu chuyện học nhờ lại tiếp diễn khi nhà trường phải làm hồ sơ xin gia hạn mượn cơ sở vật chất của Trường Trung cấp nghề DTNT Nghệ An.

Một ngôi trường cấp 2 đặc thù, với nhu cầu quản lý học sinh ăn ở tập trung, lại phải hoạt động lồng ghép trong khuôn viên của một trường nghề nảy sinh vô vàn bất cập trong công tác quản lý và tổ chức hoạt động sư phạm.

"Để duy trì hoạt động cho 12 lớp với 388 học sinh, chúng tôi đang phải xé lẻ lực lượng, mượn địa điểm ở 3 nơi khác nhau. Một phần ở Trung tâm Chính trị của huyện cũ, một phần ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên và năm nay phải mượn thêm một điểm nữa để giảm tải", ông Thiệp chia sẻ về thực trạng hiện tại.

Cảnh tượng thầy cô giáo mỗi buổi lên lớp phải di chuyển con thoi giữa các điểm trường, học sinh thiếu sân chơi bãi tập là điều diễn ra hàng ngày. Tại địa điểm chính đang mượn, nhà trường chỉ có vỏn vẹn 1 dãy nhà vừa đủ cho các lớp học.

Không có phòng bộ môn, không có thư viện đúng chuẩn, các phòng học phải gồng mình kiêm nhiệm nhiều chức năng: vừa là nơi học, vừa là nơi sinh hoạt chung.

Mặc dù sự thiếu thốn ấy không làm giảm đi nhiệt huyết của các thầy cô, nhưng trở thành rào cản lớn khiến chất lượng giáo dục khó có thể bứt phá mạnh mẽ như kỳ vọng.

Phòng nội trú của Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông chật chội, xuống cấp.

Diện mạo ngôi trường bên dòng sông Lam

Trước tình hình cấp bách đó, UBND tỉnh Nghệ An quyết liệt chỉ đạo, thông qua Ban Dân tộc tỉnh (nay là Sở Dân tộc và Tôn giáo) phân bổ nguồn vốn thuộc Tiểu dự án 1 - Dự án 5 (Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030) với tổng mức đầu tư hơn 83,7 tỷ đồng để xây dựng ngôi trường mới.

Khác hẳn với cảnh chật chội, tạm bợ hiện tại, trường mới được quy hoạch trên khu đất rộng lớn lên tới gần 5ha, nằm ở vị trí rộng rãi, thoáng đãng bên dòng sông Lam. Theo thiết kế, đây sẽ là một cơ sở giáo dục đồng bộ và hiện đại.

Công trình bao gồm 2 dãy nhà lớp học 3 tầng kiên cố, đảm bảo đủ phòng học tiêu chuẩn và các phòng chức năng, bộ môn. Quan trọng hơn, với đặc thù là trường nội trú, dự án đầu tư 2 dãy nhà ký túc xá 3 tầng, đảm bảo không gian sinh hoạt, nghỉ ngơi khép kín, an toàn và tiện nghi cho gần 400 học sinh.

Ngôi trường đang được hoàn thiện để sớm đưa vào sử dụng.

Bên cạnh đó là hệ thống nhà ăn tập thể, nhà đa năng, nhà hiệu bộ cho cán bộ giáo viên và các công trình phụ trợ như sân bóng đá, khu thể dục thể thao ngoài trời...

Đến nay, sau gần 2 năm thi công, nhà thầu đang tập trung nhân lực, vật lực cho giai đoạn hoàn thiện cuối cùng. Những dãy nhà cao tầng đã thành hình, sơn mới, nổi bật giữa núi rừng, hứa hẹn một diện mạo hoàn toàn mới cho giáo dục địa phương.

Cuối tháng 12 vừa qua, Đoàn công tác của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An cùng lãnh đạo xã Con Cuông đánh giá cao nỗ lực thi công và thống nhất cam kết sẽ bàn giao công trình trong Quý I/2026.

Các hạng mục bên trong Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông đang được hoàn thiện.

"Sắp tới, trường được đưa vào sử dụng là nguyện vọng của chính quyền địa phương, nhà trường, phụ huynh và học sinh trên địa bàn. Việc đưa vào sử dụng sớm sẽ đáp ứng được công tác dạy học, quản lý, chăm sóc học sinh nội trú. Cơ sở vật chất mới sẽ đáp ứng được điều kiện sinh hoạt tốt hơn cho giáo viên và học sinh", ông Lô Văn Thiệp vui mừng bày tỏ.

Việc hoàn thành và đưa vào sử dụng ngôi trường trị giá gần 84 tỷ đồng là minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đây sẽ là cú hích hạ tầng quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ để thầy trò Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông thi đua dạy tốt - học tốt. Từ đây, khoảng cách giáo dục giữa miền xuôi và miền ngược sẽ dần được thu hẹp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bền vững cho địa phương.

Học sinh Trường Phổ thông DTNT THCS Con Cuông trong giờ ngoại khóa. (Ảnh: CSCC)

Hành trình 12 năm "ở nhờ, học nhờ"

Tuy nhiên, nghịch lý là ngay từ khi khai sinh, ngôi trường này đã không có trụ sở, thầy trò phải đi ở nhờ suốt hơn một thập kỷ.

Không có phòng bộ môn, không có thư viện đúng chuẩn, các phòng học phải gồng mình kiêm nhiệm nhiều chức năng: vừa là nơi học, vừa là nơi sinh hoạt chung.