GD&TĐ - Theo quan điểm của các chuyên gia y tế, nằm giúp thư giãn cơ thể và tinh thần, nhưng nằm lâu và không đúng cách có thể gây hại cho sức khỏe.
Nằm sai tư thế làm tổn thương cơ thể
Trong xã hội hiện đại, một chiếc ghế sofa thoải mái có thể ngồi hoặc nằm là món đồ nội thất không thể thiếu trong mỗi gia đình.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, khi nằm thẳng, tải trọng lên cột sống khoảng 25% trọng lượng cơ thể, đây là tư thế thoải mái giúp phục hồi sức lực nhanh chóng. Trái lại, nhiều người nằm sai tư thế và không đúng lúc, gây lãng phí thời gian nằm quý giá.
Nhiều nhân viên văn phòng ngã gục trên ghế sofa ngay khi về nhà, hoặc cuộn tròn trên ghế sofa; nằm trên giường chơi điện thoại di động trước khi đi ngủ, cột sống thắt lưng không đủ sức nâng đỡ, áp lực lên đĩa đệm tăng lên.
Một số người hiểu lầm rằng “bị bệnh thì phải nằm trên giường”. Ví dụ, một người đàn ông bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, bác sĩ yêu cầu anh ta nằm trên giường hai hoặc ba tuần, đồng thời cảnh báo anh không được nằm liên tục.
Kết quả, anh ta nằm trên giường hai đến ba tháng. Mặc dù tình trạng đau lưng đã cải thiện, nhưng anh ta lại gặp nhiều vấn đề hơn như chân tay yếu và khó thở khi di chuyển. Những trường hợp như vậy rất phổ biến trong thực hành lâm sàng, gây ra các bệnh như đau đầu do thoái hóa đốt sống cổ.
Hai nguyên tắc cho tư thế nằm khỏe mạnh
Để nằm thoải mái mà không gây tổn thương cho cơ thể, các chuyên gia đưa ra hai nguyên tắc: Thứ nhất, tư thế phải đúng. Khi ngủ, cố gắng nằm thẳng, hơi nghiêng một bên, giữ cho cột sống thẳng tự nhiên, cong nhẹ chân lên và dùng gối thấp nâng chân lên một góc 15 độ so với mặt giường.
Người béo không nên nằm ngửa mà có thể nằm nghiêng về bên phải, đầu gối phải cong và chân trái đặt lên chân phải, giống như dáng “Phật nằm”. Không nên nằm sấp để tránh chèn ép khoang ngực, cũng không nên nằm nghiêng về bên trái. Nệm phải có độ cứng nhất định và không nên quá mềm. Tốt nhất là ngủ với gối thấp.
Thứ hai, thay đổi tư thế thường xuyên. Bạn có thể nằm hoặc ngồi khi nghỉ ngơi, nhưng hãy thay đổi tư thế sau mỗi 10 đến 15 phút.
Nếu không tuân thủ hai nguyên tắc này, bạn sẽ dễ bị bệnh. Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một người bình thường cần thêm bảy ngày để phục hồi trạng thái suy yếu do bảy ngày nằm trên giường gây ra.
Nằm bất động hoặc nằm trên giường trong thời gian dài sẽ dẫn đến suy giảm chức năng của tim và phổi, sức đề kháng yếu, dễ bị nhiễm trùng hệ hô hấp và tiết niệu; nó cũng dễ gây ra huyết khối tĩnh mạch sâu, loãng xương, loét do nằm lâu, v.v.
Shi Ming, phó giám đốc Trung tâm hợp tác y tế mất ngủ y học cổ truyền Thượng Hải, nhấn mạnh rằng năm hệ thống sau đây là nạn nhân lớn nhất của tư thế nằm không lành mạnh.
Cột sống
Cho dù nằm sấp hay nằm nghiêng bên trái, đều sẽ gây chèn ép lên tim và phổi. (Ảnh: ITN)
Nếu bạn sử dụng các tư thế xấu như nghiêng hoặc nửa nằm nửa ngồi khi nghỉ ngơi, cơ thể bạn sẽ uốn cong không tự nhiên.
Đặc biệt là khi nửa nằm, cột sống thắt lưng không đủ hỗ trợ và lực tác động lên đĩa đệm tăng lên, dễ gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng căng cơ, vẹo cột sống, thoái hóa đốt sống cổ, đau lưng dưới và thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Hệ hô hấp
Các bác sĩ ủng hộ việc nằm ngửa khi ngủ, nhưng họ không khuyến khích người béo nằm ngửa trong thời gian dài. Khi nằm ngửa, lưỡi tự nhiên sẽ rủ xuống phía sau miệng do trọng lực, thu hẹp đường thở.
Trong cuộc sống, không khó để thấy rằng nhiều người ngáy to khi nằm ngửa, nhưng tiếng ngáy trở nên nhỏ hơn sau khi trở mình và nằm nghiêng, điều này đặc biệt rõ ràng đối với người béo.
Ngáy ngủ nghiêm trọng có thể dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, sức mạnh thể chất và năng lượng vào ban ngày, gây tổn hại đến sức khỏe tổng thể.
Tim và phổi
Cho dù nằm sấp hay nằm nghiêng bên trái, đều sẽ gây chèn ép lên tim và phổi. Ngủ như vậy trong một đêm sẽ ảnh hưởng đến sự lưu thông khí huyết khắp cơ thể, gây khó chịu cho tim, khó thở, v.v.
Cánh tay trên
Nhiều người thích dùng cánh tay làm gối, điều này sẽ gây chèn ép đến dây thần kinh quay ở cánh tay trên, dẫn đến liệt cẳng tay, cổ tay và ngón tay.
Cơ bắp trên khắp cơ thể
Bệnh nằm liệt giường kéo dài sẽ khiến cơ, dây chằng, v.v. trở nên lỏng lẻo và yếu đi, gây ra các vấn đề như cứng khớp, đau nhức và teo cơ.
Nhiều người nằm sai tư thế và không đúng lúc, gây lãng phí thời gian nằm quý giá. (Ảnh: ITN)
Nằm sai tư thế làm tổn thương cơ thể
Trong xã hội hiện đại, một chiếc ghế sofa thoải mái có thể ngồi hoặc nằm là món đồ nội thất không thể thiếu trong mỗi gia đình.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, khi nằm thẳng, tải trọng lên cột sống khoảng 25% trọng lượng cơ thể, đây là tư thế thoải mái giúp phục hồi sức lực nhanh chóng. Trái lại, nhiều người nằm sai tư thế và không đúng lúc, gây lãng phí thời gian nằm quý giá.
Nhiều nhân viên văn phòng ngã gục trên ghế sofa ngay khi về nhà, hoặc cuộn tròn trên ghế sofa; nằm trên giường chơi điện thoại di động trước khi đi ngủ, cột sống thắt lưng không đủ sức nâng đỡ, áp lực lên đĩa đệm tăng lên.
Một số người hiểu lầm rằng “bị bệnh thì phải nằm trên giường”. Ví dụ, một người đàn ông bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, bác sĩ yêu cầu anh ta nằm trên giường hai hoặc ba tuần, đồng thời cảnh báo anh không được nằm liên tục.
Kết quả, anh ta nằm trên giường hai đến ba tháng. Mặc dù tình trạng đau lưng đã cải thiện, nhưng anh ta lại gặp nhiều vấn đề hơn như chân tay yếu và khó thở khi di chuyển. Những trường hợp như vậy rất phổ biến trong thực hành lâm sàng, gây ra các bệnh như đau đầu do thoái hóa đốt sống cổ.
Hai nguyên tắc cho tư thế nằm khỏe mạnh
Để nằm thoải mái mà không gây tổn thương cho cơ thể, các chuyên gia đưa ra hai nguyên tắc: Thứ nhất, tư thế phải đúng. Khi ngủ, cố gắng nằm thẳng, hơi nghiêng một bên, giữ cho cột sống thẳng tự nhiên, cong nhẹ chân lên và dùng gối thấp nâng chân lên một góc 15 độ so với mặt giường.
Người béo không nên nằm ngửa mà có thể nằm nghiêng về bên phải, đầu gối phải cong và chân trái đặt lên chân phải, giống như dáng “Phật nằm”. Không nên nằm sấp để tránh chèn ép khoang ngực, cũng không nên nằm nghiêng về bên trái. Nệm phải có độ cứng nhất định và không nên quá mềm. Tốt nhất là ngủ với gối thấp.
Thứ hai, thay đổi tư thế thường xuyên. Bạn có thể nằm hoặc ngồi khi nghỉ ngơi, nhưng hãy thay đổi tư thế sau mỗi 10 đến 15 phút.
Nếu không tuân thủ hai nguyên tắc này, bạn sẽ dễ bị bệnh. Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một người bình thường cần thêm bảy ngày để phục hồi trạng thái suy yếu do bảy ngày nằm trên giường gây ra.
Nằm bất động hoặc nằm trên giường trong thời gian dài sẽ dẫn đến suy giảm chức năng của tim và phổi, sức đề kháng yếu, dễ bị nhiễm trùng hệ hô hấp và tiết niệu; nó cũng dễ gây ra huyết khối tĩnh mạch sâu, loãng xương, loét do nằm lâu, v.v.
Shi Ming, phó giám đốc Trung tâm hợp tác y tế mất ngủ y học cổ truyền Thượng Hải, nhấn mạnh rằng năm hệ thống sau đây là nạn nhân lớn nhất của tư thế nằm không lành mạnh.
Cột sống
Cho dù nằm sấp hay nằm nghiêng bên trái, đều sẽ gây chèn ép lên tim và phổi. (Ảnh: ITN)
Nếu bạn sử dụng các tư thế xấu như nghiêng hoặc nửa nằm nửa ngồi khi nghỉ ngơi, cơ thể bạn sẽ uốn cong không tự nhiên.
Đặc biệt là khi nửa nằm, cột sống thắt lưng không đủ hỗ trợ và lực tác động lên đĩa đệm tăng lên, dễ gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng căng cơ, vẹo cột sống, thoái hóa đốt sống cổ, đau lưng dưới và thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Hệ hô hấp
Các bác sĩ ủng hộ việc nằm ngửa khi ngủ, nhưng họ không khuyến khích người béo nằm ngửa trong thời gian dài. Khi nằm ngửa, lưỡi tự nhiên sẽ rủ xuống phía sau miệng do trọng lực, thu hẹp đường thở.
Trong cuộc sống, không khó để thấy rằng nhiều người ngáy to khi nằm ngửa, nhưng tiếng ngáy trở nên nhỏ hơn sau khi trở mình và nằm nghiêng, điều này đặc biệt rõ ràng đối với người béo.
Ngáy ngủ nghiêm trọng có thể dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, sức mạnh thể chất và năng lượng vào ban ngày, gây tổn hại đến sức khỏe tổng thể.
Tim và phổi
Cho dù nằm sấp hay nằm nghiêng bên trái, đều sẽ gây chèn ép lên tim và phổi. Ngủ như vậy trong một đêm sẽ ảnh hưởng đến sự lưu thông khí huyết khắp cơ thể, gây khó chịu cho tim, khó thở, v.v.
Cánh tay trên
Nhiều người thích dùng cánh tay làm gối, điều này sẽ gây chèn ép đến dây thần kinh quay ở cánh tay trên, dẫn đến liệt cẳng tay, cổ tay và ngón tay.
Cơ bắp trên khắp cơ thể
Bệnh nằm liệt giường kéo dài sẽ khiến cơ, dây chằng, v.v. trở nên lỏng lẻo và yếu đi, gây ra các vấn đề như cứng khớp, đau nhức và teo cơ.
Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.
2026-10-16 03:48
Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.
2026-10-16 03:48
Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên
GD&TĐ - Mô hình nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn.
2026-10-16 03:45
Ninh Bình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh
GD&TĐ - Ninh Bình triển khai lộ trình tăng cường dạy và học nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh, gắn với nhu cầu người học và phát triển nguồn nhân lực.
2026-10-16 03:44
Phú Thọ vinh danh khuyến học, khuyến tài và phát động học tập suốt đời năm 2026
GD&TĐ - Tỉnh Phú Thọ vinh danh các tập thể, cá nhân tiêu biểu và phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026.
2026-10-16 03:43
Bản đồ Equal Earth: Bài học nhìn thế giới bằng tư duy mở
GD&TĐ - Sự kiện Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết khuyến khích sử dụng phép chiếu bản đồ Equal Earth không chỉ là một bước ngoặt về bản đồ học, mà còn mở ra cơ hội lớn cho đổi mới giáo dục.
2026-10-16 03:43
Giáo dục giúp người học làm chủ AI
GD&TĐ - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, trang bị cho người học đạo đức, trách nhiệm trong sử dụng AI.
2026-10-16 03:42
Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh
GD&TĐ - Trường THPT Hoàng Long (Hà Nội) chú trọng phát triển ngoại ngữ, công nghệ, tư duy STEM, kỹ năng, hoạt động trải nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục.
2026-10-16 03:42
Đề xuất xây dựng Luật Bản quyền tác giả riêng trước sức ép từ AI
GD&TĐ - Sự phát triển của AI đặt ra thách thức đối với bảo vệ quyền tác giả, thúc đẩy yêu cầu xây dựng Luật Bản quyền tác giả riêng, phù hợp với thực tiễn.
2026-10-16 03:41
Linh hoạt triển khai Giáo dục địa phương với 6 phân môn
GD&TĐ - Việc dạy học nội dung Giáo dục địa phương với 6 phân môn gặp khó khăn về tài liệu và đội ngũ giáo viên, cần điều chỉnh để nâng cao hiệu quả.