Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 25.000 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, cao hơn 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Trong bối cảnh dịch lan nhanh, bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc chủ động phòng bệnh đóng vai trò then chốt.
Riêng khu vực phía Nam chiếm 71,9% số mắc cả nước, ghi nhận hơn 18.000 trường hợp. Các ca bệnh chủ yếu ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,3%), trong đó hay gặp ở nhóm từ 1 - 5 tuổi, tuổi trẻ đi nhà trẻ và mẫu giáo chiếm 92,7%.
Chuyên gia dịch tễ nhận định, số ca mắc đang tăng, vượt mức trung bình nhiều năm và có nguy cơ tiếp tục leo thang trong thời gian tới. Đặc biệt, sự bùng phát của virus EV71 - tác nhân nguy hiểm nhất trong các chủng gây tay chân miệng ở trẻ nhỏ, từng gây nhiều ca trở nặng và tử vong - cũng là vấn đề đáng lo ngại.
Ông Châu Thanh Tú - Dược sĩ trưởng Hội đồng chuyên môn dược, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu cho biết, tay chân miệng là bệnh thường gặp ở trẻ em Việt Nam, lây truyền qua đường hô hấp, tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp với vật nhiễm virus.
Trẻ mắc tay chân miệng thường có biểu hiện nổi phỏng nước ở miệng, lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc gối; kèm theo loét miệng gây đau khiến trẻ bỏ ăn, quấy khóc. Đáng lưu ý, nếu không được theo dõi, điều trị kịp thời, bệnh diễn tiến nhanh và dễ biến chứng nặng như: viêm não, viêm màng não, suy hô hấp, suy tuần hoàn…
Các chuyên gia cảnh báo, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các biểu hiện: sốt từ 39°C trở lên khó hạ, giật mình nhiều, quấy khóc bất thường, co giật hoặc li bì, mạch nhanh, vã mồ hôi, tay chân lạnh, nôn nhiều hoặc bỏ ăn.
Tay chân miệng lưu hành quanh năm, thường gia tăng vào khoảng thời gian từ tháng 3 - 5 và tháng 9 - 10 hàng năm và dễ bùng phát tại những nơi tập trung đông người như: nhà trẻ, trường mầm non, trường học và khu dân cư đông đúc…
DS. Thanh Tú khuyến cáo, trước tình hình dịch diễn biến phức tạp, việc chủ động phòng bệnh cho trẻ, chú ý trong sinh hoạt hàng ngày vô cùng quan trọng. Phụ huynh có thể thực hiện theo 5 nguyên tắc sau:
Thứ nhất, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước cho cả người chăm sóc và trẻ, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã (nếu có).
Thứ hai, cần làm sạch, khử trùng bề mặt thường xuyên tiếp xúc (sàn nhà, tay vịn cầu thang, tay nắm cửa...) và đồ vật bẩn bao gồm cả đồ chơi của trẻ.
Thứ ba, các gia đình cần trông giữ trẻ, tránh tiếp xúc gần, không dùng chung đồ ăn uống hoặc cốc ly uống nước với người bị bệnh tay chân miệng.
Thứ tư, nên cách ly trẻ chưa mắc bệnh với trẻ bị bệnh ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi phát, để tránh lây lan.
Thứ năm, thường xuyên theo dõi tình trạng sức khoẻ, đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu có biểu hiện bệnh tay chân miệng.
Mới đây, Bộ Y tế đã phê duyệt vắc xin phòng tay chân miệng, phòng ngừa các biến chứng nặng do virus EV71. Động thái này được kỳ vọng mở ra cơ hội phòng bệnh chủ động, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và tránh quá tải y tế khi cao điểm dịch. Hiện đơn vị tiêm chủng đang chuẩn bị, đẩy nhanh các bước triển khai nhằm sớm đưa vắc xin về phục vụ người dân Việt Nam.
