4 loại thực phẩm ‘quen mặt’, càng ăn càng hại thận
2026/01/12 17:26
GD&TĐ - Thận được xem là "bộ lọc" kỳ diệu làm việc không ngừng suốt ngày đêm, âm thầm loại bỏ độc tố và chất thải trong cơ thể.
Nhưng nhiều người không biết một số thực phẩm họ ăn hàng ngày đang âm thầm gây hại thận.
Gần đây, một bác sĩ kỳ cựu chuyên khoa thận đã công bố danh sách gây sốc, liệt kê một số loại thực phẩm phổ biến dễ gây hại cho thận nhất.
Thực phẩm nhiều muối
Muối là gia vị không thể thiếu trong chế độ ăn hàng ngày của chúng ta, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều muối lại gây tổn hại lớn đến thận. Nhiều người không biết rằng lượng muối họ tiêu thụ hàng ngày vượt xa so với nhu cầu của cơ thể.
Thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, mì ăn liền… đều chứa lượng muối ẩn rất lớn. Chế độ ăn nhiều muối sẽ làm tăng huyết áp, gây gánh nặng cho thận. Nếu kéo dài, có thể dẫn đến xơ hóa cầu thận, thậm chí gây suy thận.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 5 gram muối mỗi ngày.
Để giảm lượng muối tiêu thụ, có thể thực hiện những cách sau: Hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn mang về, ăn nhiều rau và trái cây tươi; trong nấu ăn nên dùng muối vừa phải, có thể dùng các loại thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn; hình thành thói quen đọc nhãn thực phẩm và chú ý tới hàm lượng natri ẩn.
Thực phẩm nấu quá chín
Các phương pháp nấu ở nhiệt độ cao như nướng, chiên, xào tuy có thể làm tăng hương vị của thực phẩm, nhưng đồng thời cũng tạo ra những chất có hại.
Những chất này kích thích phản ứng viêm, làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận. Nghiên cứu cho thấy, việc tiêu thụ lâu dài mức độ cao các chất AGE làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Đối với những người đã mắc bệnh thận, những chất này càng là "đổ thêm dầu vào lửa", thúc đẩy tình trạng bệnh xấu đi nhanh hơn.
Để giảm lượng chất có hại này, nên áp dụng các phương pháp nấu ăn ở nhiệt độ thấp như hấp, luộc, hầm. Nếu thực sự muốn ăn đồ nướng hoặc chiên, hãy chọn cách nấu nhanh trong thời gian ngắn và kết hợp với rau tươi để trung hòa một phần các chất có hại.
Quá nhiều protein
Uống từ 2000-2500 ml nước mỗi ngày giúp thận loại bỏ chất thải và độc tố. (Ảnh: ITN)
Protein là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều có thể gây hại cho thận. Nhiều người để tăng cơ hoặc giảm cân, sẽ tiêu thụ lượng lớn bột protein hoặc thực phẩm giàu protein. Tuy nhiên, tiêu thụ protein quá mức sẽ làm tăng gánh nặng trao đổi chất cho thận, dẫn đến giảm tốc độ lọc cầu thận và làm suy giảm chức năng thận nhanh hơn.
Một nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn giàu protein lâu dài có thể làm tăng 23% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Đối với những người đã có vấn đề về chức năng thận, chế độ ăn giàu protein còn nguy hại hơn.
Các chuyên gia khuyên rằng, người lớn khỏe mạnh nên kiểm soát lượng protein hàng ngày ở mức 0,8-1,2 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Đối với vận động viên hoặc những nhóm người đặc thù, có thể tăng lên một cách hợp lý, nhưng không nên vượt quá 1,6 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Nguồn protein nên đa dạng, bao gồm thịt nạc, cá, trứng, các sản phẩm từ đậu, v.v.
Carbohydrate tinh chế
Các thực phẩm carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, gạo trắng, mì tinh chế, mặc dù hương vị ngon nhưng giá trị dinh dưỡng thấp và có thể gây hại thận.
Những thực phẩm này sẽ làm tăng nhanh lượng đường trong máu, tăng tiết insulin, lâu dài có thể dẫn đến kháng insulin, tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2. Trong khi đó, tiểu đường là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh thận.
Ngoài ra, thực phẩm chứa carbohydrate tinh chế thường thiếu chất xơ và các dưỡng chất khác, việc tiêu thụ lâu dài dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe thận.
Nên chọn các loại thực phẩm carbohydrate phức hợp như ngũ cốc nguyên hạt, khoai củ, đậu thay cho carbohydrate tinh chế. Những thực phẩm này không chỉ cung cấp năng lượng bền vững mà còn giàu chất xơ và vi chất, giúp duy trì ổn định đường huyết và sức khỏe đường ruột.
Nắm được những "thực phẩm hại thận", nhiều người có thể cảm thấy lo lắng: Liệu những món ăn yêu thích hàng ngày không thể ăn được nữa hay sao? Thực ra, không cần phải quá căng thẳng. Chìa khóa nằm ở sự cân bằng và vừa phải. Thỉnh thoảng ăn những thực phẩm này sẽ không ngay lập tức gây tổn thương thận, mối nguy thực sự đến từ việc tiêu thụ lâu dài và với lượng lớn.
Để bảo vệ sức khỏe thận, ngoài việc chú ý đến chế độ ăn một cách hợp lý, chúng ta nên hình thành những thói quen sống tốt:
Duy trì đủ lượng nước uống: Uống từ 2000-2500 ml nước mỗi ngày giúp thận loại bỏ chất thải và độc tố.
Vận động vừa phải: Thực hiện 150 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa mỗi tuần, như đi nhanh, bơi lội, v.v., giúp cải thiện tuần hoàn máu và thúc đẩy trao đổi chất.
Duy trì cân nặng hợp lý: Béo phì sẽ làm tăng nguy cơ bệnh thận, nên kiểm soát cân nặng thông qua chế độ ăn hợp lý và vận động thường xuyên.
Các phương pháp nấu ở nhiệt độ cao tạo ra những chất có hại. (Ảnh: ITN)
Nhưng nhiều người không biết một số thực phẩm họ ăn hàng ngày đang âm thầm gây hại thận.
Gần đây, một bác sĩ kỳ cựu chuyên khoa thận đã công bố danh sách gây sốc, liệt kê một số loại thực phẩm phổ biến dễ gây hại cho thận nhất.
Thực phẩm nhiều muối
Muối là gia vị không thể thiếu trong chế độ ăn hàng ngày của chúng ta, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều muối lại gây tổn hại lớn đến thận. Nhiều người không biết rằng lượng muối họ tiêu thụ hàng ngày vượt xa so với nhu cầu của cơ thể.
Thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, mì ăn liền… đều chứa lượng muối ẩn rất lớn. Chế độ ăn nhiều muối sẽ làm tăng huyết áp, gây gánh nặng cho thận. Nếu kéo dài, có thể dẫn đến xơ hóa cầu thận, thậm chí gây suy thận.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 5 gram muối mỗi ngày.
Để giảm lượng muối tiêu thụ, có thể thực hiện những cách sau: Hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn mang về, ăn nhiều rau và trái cây tươi; trong nấu ăn nên dùng muối vừa phải, có thể dùng các loại thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn; hình thành thói quen đọc nhãn thực phẩm và chú ý tới hàm lượng natri ẩn.
Thực phẩm nấu quá chín
Các phương pháp nấu ở nhiệt độ cao như nướng, chiên, xào tuy có thể làm tăng hương vị của thực phẩm, nhưng đồng thời cũng tạo ra những chất có hại.
Những chất này kích thích phản ứng viêm, làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận. Nghiên cứu cho thấy, việc tiêu thụ lâu dài mức độ cao các chất AGE làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Đối với những người đã mắc bệnh thận, những chất này càng là "đổ thêm dầu vào lửa", thúc đẩy tình trạng bệnh xấu đi nhanh hơn.
Để giảm lượng chất có hại này, nên áp dụng các phương pháp nấu ăn ở nhiệt độ thấp như hấp, luộc, hầm. Nếu thực sự muốn ăn đồ nướng hoặc chiên, hãy chọn cách nấu nhanh trong thời gian ngắn và kết hợp với rau tươi để trung hòa một phần các chất có hại.
Quá nhiều protein
Uống từ 2000-2500 ml nước mỗi ngày giúp thận loại bỏ chất thải và độc tố. (Ảnh: ITN)
Protein là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều có thể gây hại cho thận. Nhiều người để tăng cơ hoặc giảm cân, sẽ tiêu thụ lượng lớn bột protein hoặc thực phẩm giàu protein. Tuy nhiên, tiêu thụ protein quá mức sẽ làm tăng gánh nặng trao đổi chất cho thận, dẫn đến giảm tốc độ lọc cầu thận và làm suy giảm chức năng thận nhanh hơn.
Một nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn giàu protein lâu dài có thể làm tăng 23% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Đối với những người đã có vấn đề về chức năng thận, chế độ ăn giàu protein còn nguy hại hơn.
Các chuyên gia khuyên rằng, người lớn khỏe mạnh nên kiểm soát lượng protein hàng ngày ở mức 0,8-1,2 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Đối với vận động viên hoặc những nhóm người đặc thù, có thể tăng lên một cách hợp lý, nhưng không nên vượt quá 1,6 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Nguồn protein nên đa dạng, bao gồm thịt nạc, cá, trứng, các sản phẩm từ đậu, v.v.
Carbohydrate tinh chế
Các thực phẩm carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, gạo trắng, mì tinh chế, mặc dù hương vị ngon nhưng giá trị dinh dưỡng thấp và có thể gây hại thận.
Những thực phẩm này sẽ làm tăng nhanh lượng đường trong máu, tăng tiết insulin, lâu dài có thể dẫn đến kháng insulin, tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2. Trong khi đó, tiểu đường là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh thận.
Ngoài ra, thực phẩm chứa carbohydrate tinh chế thường thiếu chất xơ và các dưỡng chất khác, việc tiêu thụ lâu dài dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe thận.
Nên chọn các loại thực phẩm carbohydrate phức hợp như ngũ cốc nguyên hạt, khoai củ, đậu thay cho carbohydrate tinh chế. Những thực phẩm này không chỉ cung cấp năng lượng bền vững mà còn giàu chất xơ và vi chất, giúp duy trì ổn định đường huyết và sức khỏe đường ruột.
Nắm được những "thực phẩm hại thận", nhiều người có thể cảm thấy lo lắng: Liệu những món ăn yêu thích hàng ngày không thể ăn được nữa hay sao? Thực ra, không cần phải quá căng thẳng. Chìa khóa nằm ở sự cân bằng và vừa phải. Thỉnh thoảng ăn những thực phẩm này sẽ không ngay lập tức gây tổn thương thận, mối nguy thực sự đến từ việc tiêu thụ lâu dài và với lượng lớn.
Để bảo vệ sức khỏe thận, ngoài việc chú ý đến chế độ ăn một cách hợp lý, chúng ta nên hình thành những thói quen sống tốt:
Duy trì đủ lượng nước uống: Uống từ 2000-2500 ml nước mỗi ngày giúp thận loại bỏ chất thải và độc tố.
Vận động vừa phải: Thực hiện 150 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa mỗi tuần, như đi nhanh, bơi lội, v.v., giúp cải thiện tuần hoàn máu và thúc đẩy trao đổi chất.
Duy trì cân nặng hợp lý: Béo phì sẽ làm tăng nguy cơ bệnh thận, nên kiểm soát cân nặng thông qua chế độ ăn hợp lý và vận động thường xuyên.
Định hướng nghề cho học sinh THCS 'sâu rễ, bền gốc'
GD&TĐ - Trong thời đại công nghệ số, việc chọn ngành, chọn nghề trong tương lai cho học sinh là điều mà nhiều cha mẹ, thầy cô quan tâm định hướng sớm.
2026-10-16 08:11
Hưng Yên tổ chức tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân
GD&TĐ - Lễ tưởng niệm dự kiến được tổ chức vào ngày 21/10 tại Di tích lịch sử quốc gia Khu tưởng niệm 21/10 (xã Tây Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên).
2026-10-16 08:10
Thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững
GD&TĐ - Ngày 15/10/2026, thay mặt BCH Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.
2026-10-16 03:50
Đắk Lắk phê duyệt kết quả xét thăng hạng cho hơn 3.200 viên chức giáo dục
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Đắk Lắk vừa phê duyệt kết quả xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp, đồng thời yêu cầu rà soát tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.
2026-10-16 03:50
Mở cửa tri thức từ những ngôi trường nội trú liên cấp biên giới Lai Châu
GD&TĐ - Năm học 2026–2027 đánh dấu bước chuyển mới của giáo dục vùng biên Lai Châu khi 5 trường PTNT liên cấp TH&THCS được khánh thành, đưa vào sử dụng.
2026-10-16 03:49
Giữ tiếng Mông từ giảng đường đại học
GD&TĐ - Đào tạo ngành Sư phạm tiếng Mông mở ra hướng đi mới trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục vùng cao, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.
2026-10-16 03:49
Giáo dục STEM trao cơ hội cho học sinh tự kiến tạo tương lai
GD&TĐ - Để triển khai giáo dục STEM hiệu quả cần có sự đồng bộ giữa chương trình giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và phương pháp đánh giá.
2026-10-16 03:48
Coi trọng giá trị hợp tác quốc tế trong nhiệm vụ khoa học song phương
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo quy định quản lý nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo hình thức hợp tác song phương.
2026-10-16 03:48
Đại học phải trở thành động lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
GD&TĐ - Các chuyên gia kiến nghị giải pháp để trường đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.
2026-10-16 03:48
Ra mắt mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” ở Hưng Yên
GD&TĐ - Mô hình nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn.