Không dừng ở khẩu hiệu, Trường THCS Nguyễn Du (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) đang biến phòng, chống tác hại của thuốc lá thành một “kỷ luật mềm” nhưng bền bỉ, lan tỏa từ lớp học đến gia đình.
“Siết”… từ nhận thức
Ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm học 2025-2026, câu chuyện thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử đã không còn là “chuyện ngoài lề”. Các phụ huynh Trường THCS Nguyễn Du (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) được giáo viên chủ nhiệm phân tích cụ thể về những nguy cơ âm thầm nhưng nguy hiểm mà thuốc lá điện tử đang len lỏi vào học đường.
Không né tránh, giáo viên thẳng thắn đề nghị phụ huynh phải sát sao nhưng khéo léo với con em mình. Bởi thực tế, lứa tuổi học sinh THCS đang ở giai đoạn tò mò, dễ bị lôi kéo bởi trào lưu, trong khi thuốc lá điện tử lại được “ngụy trang” tinh vi với nhiều hình thức bắt mắt.
Từ lớp học, thông điệp được nối dài về từng gia đình. Nhà trường không đứng một mình mà kéo phụ huynh vào cuộc, hình thành “vòng kiểm soát” hai chiều: ở trường có thầy cô, về nhà có cha mẹ. Nếu phát hiện học sinh vi phạm, không dừng ở nhắc nhở, các em phải viết tường trình, ký cam kết và phụ huynh được mời phối hợp quản lý.
Cô Nguyễn Thị Thương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, công tác phòng, chống thuốc lá không phải phong trào ngắn hạn mà đã được “đóng khung” thành tiêu chí thi đua. Từ ban giám hiệu đến giáo viên, đoàn thể đều tham gia Ban phòng chống thuốc lá, với yêu cầu cao nhất là sự gương mẫu. “Thầy cô không hút thuốc, học sinh mới có lý do để nói không”, cô Thương chia sẻ.
Ở góc độ quản lý, đây là cách làm không mới nhưng hiệu quả: Lấy người lớn làm chuẩn mực, lấy gia đình làm điểm tựa, và lấy giáo dục làm nền tảng lâu dài.
Phủ kín bằng hành động
Nếu chỉ tuyên truyền suông, học sinh có thể nghe rồi… để đó. Nhưng tại Trường THCS Nguyễn Du, mọi hoạt động đều được “cài” yếu tố phòng, chống thuốc lá một cách tự nhiên.
Từ hệ thống phát thanh nội bộ, bảng tin, đến các buổi sinh hoạt dưới cờ, nội dung về tác hại của thuốc lá được lặp lại với nhiều hình thức khác nhau, tránh sự nhàm chán. Trong lớp học, giáo viên lồng ghép kiến thức vào môn Sinh học, Giáo dục công dân, nơi các em không chỉ hiểu mà còn biết cách tự bảo vệ mình.
Ngoài giờ học, học sinh được tham gia vào các hoạt động lành mạnh như câu lạc bộ, sinh hoạt đội, đặc biệt là các giải bóng đá giữa các lớp. Nghe thì đơn giản, nhưng lại là cách khá hiệu quả: khi học sinh bận rộn với vận động, tinh thần đồng đội và niềm vui thi đấu, những cám dỗ bên ngoài sẽ tự động giảm đi.
Với gần 1.500 học sinh, việc giữ môi trường không khói thuốc là thách thức không nhỏ đối với Trường THCS Nguyễn Du. Nhưng nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường - gia đình - đoàn thể địa phương, đến thời điểm hiện tại, 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên không hút thuốc; đặc biệt, không ghi nhận học sinh hút thuốc trong trường.
Kết quả này không chỉ là con số, mà là minh chứng cho một cách làm bài bản. Đoàn kiểm tra của Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) và Sở Y tế đã đánh giá cao nỗ lực của nhà trường.
Giữa bối cảnh thuốc lá điện tử đang len lỏi ngày càng tinh vi vào học đường, câu chuyện ở THCS Nguyễn Du cho thấy: muốn chặn từ gốc không thể chỉ cấm đoán mà cần một hệ sinh thái giáo dục - nơi mỗi thầy cô là tấm gương, mỗi phụ huynh là người đồng hành và mỗi học sinh hiểu rõ để tự nói không.
