Ứng dụng AI sáng tạo giúp trò vùng cao hứng thú học Tiếng Anh

AI - công cụ đột phá cho giáo dục vùng núi

Trong bối cảnh giáo dục ngày càng phát triển mạnh mẽ, sự đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố then chốt quyết định chất lượng giảng dạy. Đặc biệt tại các khu vực vùng núi, nơi điều kiện học tập còn khó khăn, việc áp dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy đã tạo ra những bước tiến mới, mở ra cơ hội học tập công bằng cho học sinh.

Cô Phạm Thị Liên - Tổ trưởng chuyên môn, giáo viên Tiếng Anh, Trường THPT Vị Xuyên (Tuyên Quang) là tác giả Dự án “Ứng dụng AI sáng tạo trong giảng dạy và học tập Tiếng Anh cấp THPT tại Tuyên Quang” và lọt 50 Giải thưởng tiên phong ứng dụng AI trong Giáo dục Việt Nam 2025 tại "Ngày hội Nhà giáo sáng tạo với công nghệ số và trí tuệ nhân tạo năm 2025" vừa được tổ chức tại Trường Đại học RMIT Việt Nam, TPHCM.

Bằng việc sử dụng các công cụ hiện đại như ChatGPT, Canva, Quillbot, Heyzine, Heygen, học sinh đã được hướng dẫn tạo ra những sản phẩm học tập đa dạng như video, ebook, và poster, giúp các em tự tin thể hiện bản thân và câu chuyện về các chủ đề sống xanh, bảo tồn di sản thiên nhiên địa phương, âm nhạc truyền thống Việt Nam, AI trong cuộc sống.

Dự án không chỉ dừng lại ở việc học kiến thức mà còn mở rộng khả năng sáng tạo của học sinh, tạo cơ hội để các em bước ra thế giới và chia sẻ văn hóa quê hương qua công nghệ.

Các em học sinh Trường THPT Vị Xuyên, Tuyên Quang trong một giờ học Tiếng Anh trên lớp.

Ngoài ra, cô Liên cũng sử dụng các công cụ tiên tiến như Wayground, NotebookLM và Gemini Nano Banana để thiết kế các bài tập ôn tập hiệu quả, mang tính tương tác cao. Các phần mềm này hỗ trợ cô tạo ra những bài học sinh động, kiểm tra kiến thức thông qua các sản phẩm học liệu số như infographic, slide trình chiếu, và sơ đồ tư duy số, giúp trực quan hóa thông tin và tăng cường khả năng tiếp thu của học sinh.

Thay vì chỉ đọc văn bản dài, các em được khuyến khích tham gia chủ động vào quá trình học tập, từ đó nâng cao khả năng tư duy phản biện và sáng tạo. Nhờ sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ, học sinh không chỉ ôn tập kiến thức mà còn có thể làm chủ và hiểu sâu hơn về các vấn đề, tạo nền tảng cho việc học bền vững và hiệu quả.

Mô hình 5 bước với kết quả khả quan

Mô hình của cô Phạm Thị Liên được triển khai qua 5 bước cụ thể và chi tiết, mỗi bước đều hướng đến việc phát triển kỹ năng học tập và sáng tạo của học sinh bao gồm:

Khảo sát và xác định nhu cầu học sinh: Đánh giá mức độ hứng thú và những thách thức học sinh gặp phải trong việc học Tiếng Anh.

Thiết kế bài giảng với sự hỗ trợ của AI: Sử dụng công nghệ như ChatGPT, Canva, Suno, NotebookLM, Gemini Nano Banana… để thiết kế bài giảng sinh động, hấp dẫn và dễ tiếp cận.

Học sinh tạo sản phẩm số: Khuyến khích học sinh sáng tạo các sản phẩm học tập như video, ebook, poster, giúp các em tự tin thể hiện khả năng sáng tạo và giao tiếp của mình.

Đánh giá và chỉnh sửa với AI: Học sinh được AI hỗ trợ phản hồi và chỉnh sửa bài học, phát triển kỹ năng tư duy phản biện. Giáo viên là người hỗ trợ nhận xét, chỉnh sửa để học sinh hoàn thiện sản phẩm.

Chia sẻ sản phẩm: Học sinh chia sẻ các sản phẩm của mình lên các nền tảng trực tuyến, giúp các em tự tin hơn khi trình bày và giao tiếp bằng Tiếng Anh.

Kết quả từ việc áp dụng mô hình AI này là rất ấn tượng. Hứng thú học tập của học sinh tăng mạnh từ 16,6% lên 59,6%, và tự tin thuyết trình tăng từ 12,8% lên 35,9%.

Điều này không chỉ là con số mà còn là minh chứng cho một sự thay đổi lớn trong nhận thức của học sinh, từ thụ động sang chủ động, từ sợ học Tiếng Anh thành yêu thích và sáng tạo. Những sản phẩm học sinh tạo ra không chỉ đẹp về mặt hình thức mà còn thể hiện sự tự tin và tâm huyết của các em.

Một học sinh đã chia sẻ: “Lần đầu tiên em cảm thấy mình đủ giỏi để kể về nơi em sinh ra.” Đây chính là chiến thắng của giáo dục vùng miền, khi các em học sinh, dù là ở vùng núi, cũng có thể tự tin thể hiện bản thân và văn hóa của quê hương qua công nghệ.

Lan tỏa giá trị nhân văn qua công nghệ

Cô Phạm Thị Liên luôn có nhiều giải pháp sáng tạo trong giảng dạy Tiếng Anh và muốn lan tỏa tới cộng đồng.

Dự án của cô Liên không chỉ dừng lại trong một lớp học hay một trường học mà đã lan tỏa rộng rãi qua các cộng đồng giáo viên, đặc biệt là cộng đồng Thầy cô không ngừng học (TNSL) do cô Phạm Thị Liên và cô Hà Ánh Phượng đồng sáng lập, cùng nhóm Wayground ELT Connect do cô Liên điều phối.

Với các buổi chia sẻ miễn phí từ các chuyên gia khách mời và đội ngũ cốt cán trong cộng đồng, từ tháng 9 năm 2024 đến nay, cô Liên đã cùng hơn 2.000 giáo viên từ khắp các tỉnh thành tiếp cận và ứng dụng AI vào giảng dạy.

Nhờ đó, mô hình này đã được nhân rộng, mang lại lợi ích không chỉ cho giáo viên mà còn cho hàng nghìn học sinh trên cả nước. Đây chính là giá trị nhân văn sâu sắc mà dự án mang lại - không chỉ giúp học sinh vượt lên chính mình mà còn hỗ trợ giáo viên sáng tạo hơn trong việc thiết kế bài giảng và nâng cao hiệu quả dạy học.

Dự án “Ứng dụng AI sáng tạo trong giảng dạy và học tập Tiếng Anh cấp THPT tại Tuyên Quang” đã lọt vào Top 50 sản phẩm xuất sắc nhất của Giải thưởng Tiên phong Ứng dụng AI trong Giáo dục Việt Nam 2025 trong số 7.750 sản phẩm dự thi trên toàn quốc. Đây là một giải thưởng uy tín do Bộ GD&ĐT phối hợp cùng Trường Đại học RMIT Việt Nam tổ chức, nhằm tôn vinh những sáng kiến đột phá và có tính ứng dụng cao trong việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao chất lượng giáo dục tại Việt Nam.

"Dự án này là một hành trình không dừng lại. AI không thay thế con người, mà là người bạn đồng hành giúp giáo viên và học sinh vượt qua giới hạn bản thân và khám phá những cơ hội mới. Việc ứng dụng AI trong giáo dục không chỉ giúp học sinh có thể học tốt hơn, mà còn giúp các em dẫn dắt tương lai, giữ vững bản sắc văn hóa quê hương trong thời đại số" - cô Phạm Thị Liên nói.