(CLO) “Thất bại không xấu, thất bại là cách để con trưởng thành. Nếu cha mẹ không chấp nhận thất bại của con, không dạy con cách đối mặt thất bại thì tức là đang tước đi sự trưởng thành của con”, chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lanh nói.
Khi cha mẹ sợ con mắc sai lầm, gặp thất bại
Kỳ vọng con thành công, suôn sẻ trong mọi việc là mong muốn chính đáng của các bậc cha mẹ. Tuy nhiên, trên hành trình trưởng thành của mỗi đứa trẻ, thất bại là điều luôn xảy ra dù ít hay nhiều. Do đó, việc cha mẹ để con mắc sai lầm, dạy con học cách vượt qua thất bại cũng quan trọng không kém việc khuyến khích con cố gắng để đạt được thành công.
Theo Thạc sĩ Khoa học Giáo dục, chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lanh (Học viện Minh Trí Thành), nhiều ông bố bà mẹ thường sợ con mắc sai lầm, gặp thất bại dẫn đến bao bọc con quá mức. Ngày con còn bé chập chững tập đi, bố mẹ thường “dọn đường” để con không bị vấp, hoặc nếu chẳng may con ngã thì liền đổ lỗi tại cái ghế, cái bàn… Con lớn hơn, gặp khó khăn gì là cha mẹ lại làm giúp, thậm chí vạch sẵn đường hướng học hành, sự nghiệp rồi áp đặt con phải nghe theo.
“Một đứa trẻ sẽ không thể biết đi nếu cha mẹ cứ sợ con ngã mà không cho con tập bước. Con sẽ không có khả năng lựa chọn, tự ra quyết định trước các ngã rẽ quan trọng của cuộc đời vì việc gì cũng đã có bố mẹ quyết thay, chọn hộ. Cha mẹ tước đi những trải nghiệm của con đồng nghĩa với việc tước đi sự trưởng thành của con”, cô Lanh nói.
Bên cạnh những cha mẹ sợ con thất bại là những cha mẹ không cho phép con sai lầm, không chấp nhận thất bại của con. Điều này được thể hiện rõ ở những kỳ thi quan trọng như thi vào lớp 10, thi đại học. Không ít cha mẹ đã trách móc, đổ lỗi, chì chiết khi con không đạt thành tích cao hoặc thi trượt. Cha mẹ đã quên mất một điều quan trọng rằng sai lầm, thất bại là cơ hội để con trưởng thành.
Nữ chuyên gia cho biết, chẳng có thành công nào không đi qua thất bại. Hầu hết thành tựu của cuộc đời là thất bại mang lại chứ không phải thành công.
Do đó, cha mẹ cần có tư duy đúng đắn trong việc dạy con về thất bại. Thất bại không xấu, trong hành trình lớn lên ai cũng phải trải qua khó khăn, mắc sai lầm và gặp thất bại. Những trải nghiệm tốt giúp chúng ta mạnh mẽ. Những trải nghiệm xấu giúp chúng ta mạnh mẽ hơn.
Thất bại là nguồn lực, bài học lớn lao để ta hoàn thiện bản thân. Cha mẹ để trẻ được thất bại, dạy trẻ về sự thất bại chính là hướng dẫn trẻ cách vượt qua khó khăn để vươn tới thành công.
Giúp con biến thất bại thành động lực
Theo cô Lanh, khi con mắc sai lầm hay gặp thất bại, cha mẹ cần giúp con rèn luyện bản lĩnh để đối mặt. Hãy phân tích cho con hiểu rằng các vấn đề sẽ luôn xuất hiện trong cuộc sống, bé thì có vấn đề bé, lớn thì có vấn đề lớn. Con không thể né tránh, sợ hãi hay đổ lỗi mà cần sẵn sàng đón nhận, học bài học từ vấn đề đó.
Theo cô Lanh, cha mẹ nên là chỗ dựa tinh thần, giúp con rèn luyện bản lĩnh để đối mặt thất bại, không từ bỏ mục tiêu. (Ảnh: VV)
Tình huống đã xảy ra rồi nên không thể thay đổi được. Điều duy nhất con có thể thay đổi chính là thái độ của bản thân về tình huống đó. Con chỉ nên tập trung 20% vào vấn đề, 80% còn lại cần tập trung vào giải pháp. Cần tìm ra những nguyên nhân đã khiến thất bại đó xảy ra, rồi tháo gỡ, khắc phục. Đồng thời, rút ra cho bản thân những bài học kinh nghiệm để lần sau làm mọi thứ tốt hơn, không lặp lại sai lầm cũ.
Tiếp đó, cha mẹ cần khuyến khích con nỗ lực theo đuổi mục tiêu. Cuộc đời này chỉ có hai cái sai, một là chưa bao giờ bắt đầu và hai là bỏ cuộc. Chỉ cần con không bỏ cuộc tức là con chỉ đang thử sai. Mỗn lần thất bại chỉ là một phần của hành trình, là một lần con phải “trả học phí” chứ không phải là điểm kết thúc. Hôm nay làm sai thì mai sẽ làm đúng. Hôm nay thất bại nhưng mai sau ắt sẽ có thành công nếu con kiên định với mục tiêu của mình.
Đồng thời, khi con đối mặt thất bại, cha mẹ cần là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho con. Hiện nay, không ít bậc cha mẹ đánh mất vai trò này vì hay chỉ trích, áp đặt khiến con không coi cha mẹ là nơi an toàn, tin cậy để chia sẻ, hỏi ý kiến khi con mắc sai lầm, thất bại. Thay vào đó, con loay hoay tự giải quyết hoặc bế tắc nhưng không dám nói với cha mẹ. Nếu muốn thay đổi điều này, cha mẹ cần cảm thông, động viên khi con làm sai, cùng con tìm hướng giải quyết, tin tưởng con có thể vượt qua thất bại. Từ đó, con sẽ tìm về với cha mẹ để chia sẻ khi gặp khó khăn.
Cô Lanh nhấn mạnh, thành công của cha mẹ trong việc dạy con đối mặt, vượt qua thất bại không phải là con có ngay thành tựu mà là giúp con bình an khi mắc sai lầm, học được bài học từ thất bại và không bao giờ từ bỏ mục tiêu.
Khi cha mẹ sợ con mắc sai lầm, gặp thất bại
Kỳ vọng con thành công, suôn sẻ trong mọi việc là mong muốn chính đáng của các bậc cha mẹ. Tuy nhiên, trên hành trình trưởng thành của mỗi đứa trẻ, thất bại là điều luôn xảy ra dù ít hay nhiều. Do đó, việc cha mẹ để con mắc sai lầm, dạy con học cách vượt qua thất bại cũng quan trọng không kém việc khuyến khích con cố gắng để đạt được thành công.
Theo Thạc sĩ Khoa học Giáo dục, chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lanh (Học viện Minh Trí Thành), nhiều ông bố bà mẹ thường sợ con mắc sai lầm, gặp thất bại dẫn đến bao bọc con quá mức. Ngày con còn bé chập chững tập đi, bố mẹ thường “dọn đường” để con không bị vấp, hoặc nếu chẳng may con ngã thì liền đổ lỗi tại cái ghế, cái bàn… Con lớn hơn, gặp khó khăn gì là cha mẹ lại làm giúp, thậm chí vạch sẵn đường hướng học hành, sự nghiệp rồi áp đặt con phải nghe theo.
“Một đứa trẻ sẽ không thể biết đi nếu cha mẹ cứ sợ con ngã mà không cho con tập bước. Con sẽ không có khả năng lựa chọn, tự ra quyết định trước các ngã rẽ quan trọng của cuộc đời vì việc gì cũng đã có bố mẹ quyết thay, chọn hộ. Cha mẹ tước đi những trải nghiệm của con đồng nghĩa với việc tước đi sự trưởng thành của con”, cô Lanh nói.
Cha mẹ không nên trách móc, mắng mỏ khi con mắc sai lầm, gặp thất bại (Ảnh minh họa)
Bên cạnh những cha mẹ sợ con thất bại là những cha mẹ không cho phép con sai lầm, không chấp nhận thất bại của con. Điều này được thể hiện rõ ở những kỳ thi quan trọng như thi vào lớp 10, thi đại học. Không ít cha mẹ đã trách móc, đổ lỗi, chì chiết khi con không đạt thành tích cao hoặc thi trượt. Cha mẹ đã quên mất một điều quan trọng rằng sai lầm, thất bại là cơ hội để con trưởng thành.
Nữ chuyên gia cho biết, chẳng có thành công nào không đi qua thất bại. Hầu hết thành tựu của cuộc đời là thất bại mang lại chứ không phải thành công.
Do đó, cha mẹ cần có tư duy đúng đắn trong việc dạy con về thất bại. Thất bại không xấu, trong hành trình lớn lên ai cũng phải trải qua khó khăn, mắc sai lầm và gặp thất bại. Những trải nghiệm tốt giúp chúng ta mạnh mẽ. Những trải nghiệm xấu giúp chúng ta mạnh mẽ hơn.
Thất bại là nguồn lực, bài học lớn lao để ta hoàn thiện bản thân. Cha mẹ để trẻ được thất bại, dạy trẻ về sự thất bại chính là hướng dẫn trẻ cách vượt qua khó khăn để vươn tới thành công.
Giúp con biến thất bại thành động lực
Theo cô Lanh, khi con mắc sai lầm hay gặp thất bại, cha mẹ cần giúp con rèn luyện bản lĩnh để đối mặt. Hãy phân tích cho con hiểu rằng các vấn đề sẽ luôn xuất hiện trong cuộc sống, bé thì có vấn đề bé, lớn thì có vấn đề lớn. Con không thể né tránh, sợ hãi hay đổ lỗi mà cần sẵn sàng đón nhận, học bài học từ vấn đề đó.
Theo cô Lanh, cha mẹ nên là chỗ dựa tinh thần, giúp con rèn luyện bản lĩnh để đối mặt thất bại, không từ bỏ mục tiêu. (Ảnh: VV)
Tình huống đã xảy ra rồi nên không thể thay đổi được. Điều duy nhất con có thể thay đổi chính là thái độ của bản thân về tình huống đó. Con chỉ nên tập trung 20% vào vấn đề, 80% còn lại cần tập trung vào giải pháp. Cần tìm ra những nguyên nhân đã khiến thất bại đó xảy ra, rồi tháo gỡ, khắc phục. Đồng thời, rút ra cho bản thân những bài học kinh nghiệm để lần sau làm mọi thứ tốt hơn, không lặp lại sai lầm cũ.
Tiếp đó, cha mẹ cần khuyến khích con nỗ lực theo đuổi mục tiêu. Cuộc đời này chỉ có hai cái sai, một là chưa bao giờ bắt đầu và hai là bỏ cuộc. Chỉ cần con không bỏ cuộc tức là con chỉ đang thử sai. Mỗn lần thất bại chỉ là một phần của hành trình, là một lần con phải “trả học phí” chứ không phải là điểm kết thúc. Hôm nay làm sai thì mai sẽ làm đúng. Hôm nay thất bại nhưng mai sau ắt sẽ có thành công nếu con kiên định với mục tiêu của mình.
Đồng thời, khi con đối mặt thất bại, cha mẹ cần là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho con. Hiện nay, không ít bậc cha mẹ đánh mất vai trò này vì hay chỉ trích, áp đặt khiến con không coi cha mẹ là nơi an toàn, tin cậy để chia sẻ, hỏi ý kiến khi con mắc sai lầm, thất bại. Thay vào đó, con loay hoay tự giải quyết hoặc bế tắc nhưng không dám nói với cha mẹ. Nếu muốn thay đổi điều này, cha mẹ cần cảm thông, động viên khi con làm sai, cùng con tìm hướng giải quyết, tin tưởng con có thể vượt qua thất bại. Từ đó, con sẽ tìm về với cha mẹ để chia sẻ khi gặp khó khăn.
Cô Lanh nhấn mạnh, thành công của cha mẹ trong việc dạy con đối mặt, vượt qua thất bại không phải là con có ngay thành tựu mà là giúp con bình an khi mắc sai lầm, học được bài học từ thất bại và không bao giờ từ bỏ mục tiêu.
Đưa Nghị quyết 80-NQ/TW vào cuộc sống: Để di sản sống cùng thế hệ trẻ
GD&TĐ - Đưa di sản đến gần thế hệ trẻ thông qua trải nghiệm, thực hành và sáng tạo là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
2026-10-15 09:03
4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục TPHCM trong năm học 2026-2027
GD&TĐ - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Tấn Phát yêu cầu thực hiện tốt 4 nhóm nhiệm vụ trong năm học 2026-2027.
2026-10-15 09:03
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc
GD&TĐ - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia.
2026-10-15 09:02
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội
GD&TĐ - Sáng 15/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
2026-10-15 09:02
Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.
2026-10-15 09:01
Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung phát triển ngành công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:50
Nâng cao chất lượng giáo dục từ đổi mới dạy học ngoại ngữ và AI
GD&TĐ - Trường Tiểu học Thành Công phát huy năng lực đội ngũ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí AI và ngoại ngữ, nâng cao chất lượng giáo dục.
2026-10-15 08:50
Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.
2026-10-15 08:50
Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.
2026-10-15 08:49
Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.