Quảng Ninh tăng cường rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học

GD&TĐ - Rèn luyện kỹ năng giao tiếp đang trở thành ưu tiên trong giáo dục tiểu học ở Quảng Ninh, góp phần giúp học sinh tự tin và phát triển toàn diện.



Nhà trường đổi mới, học sinh tự tin hơn trong giao tiếp

Những năm gần đây, ngành giáo dục Quảng Ninh chú trọng phát triển kỹ năng mềm, đặc biệt là năng lực giao tiếp cho học sinh tiểu học. Nếu như trước đây việc dạy học chủ yếu tập trung vào kiến thức sách vở, thì nay nhiều trường đã chủ động lồng ghép các hoạt động rèn luyện giao tiếp vào giờ học và sinh hoạt ngoại khóa.

Tại các trường tiểu học ở Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, học sinh được tham gia thuyết trình nhóm, đóng vai tình huống, kể chuyện sáng tạo hay tranh biện đơn giản. Không chỉ giúp các em mạnh dạn hơn, những hoạt động này còn rèn khả năng diễn đạt, lắng nghe và phản hồi. Qua đó, học sinh từng bước hình thành tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm – những kỹ năng quan trọng trong học tập hiện đại.

Cô Lê Quỳnh Anh, giáo viên Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Hồng Gai), cho biết: “Trước đây nhiều em rất rụt rè, ngại nói trước lớp. Khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực, tạo cơ hội cho các em trình bày ý kiến, chúng tôi nhận thấy sự thay đổi rõ rệt. Các em tự tin hơn, biết diễn đạt suy nghĩ và tôn trọng ý kiến của bạn bè”.

Bên cạnh đó, mô hình “lớp học hạnh phúc” cũng góp phần tạo môi trường giao tiếp cởi mở. Học sinh được khuyến khích bày tỏ cảm xúc, chia sẻ suy nghĩ và học cách giải quyết mâu thuẫn một cách văn minh. Đây cũng là nền tảng giúp các em hình thành kỹ năng giao tiếp tích cực, biết kiểm soát cảm xúc và ứng xử phù hợp trong các tình huống đời sống.



Tuy vậy, việc triển khai chưa đồng đều. Ở một số khu vực vùng sâu, vùng xa, điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, sĩ số lớp đông khiến việc tổ chức hoạt động tương tác gặp khó khăn. Điều này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ và hỗ trợ từ nhiều phía, đặc biệt là trong việc thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.

Gia đình là “mắt xích” quan trọng trong rèn luyện kỹ năng giao tiếp

Nếu nhà trường là nơi hình thành nền tảng, thì gia đình chính là môi trường duy trì và phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Thực tế cho thấy, học sinh nhận được sự quan tâm, định hướng từ cha mẹ thường có khả năng giao tiếp tốt hơn.

Chị Nguyễn Thu Hà, phụ huynh có con học lớp 3 tại Cẩm Phả, chia sẻ: “Trước đây tôi chủ yếu quan tâm đến điểm số. Sau khi được giáo viên trao đổi, tôi nhận ra kỹ năng giao tiếp cũng rất quan trọng. Giờ đây, tôi thường xuyên trò chuyện, khuyến khích con kể về một ngày ở trường và lắng nghe con nhiều hơn”.

Việc cha mẹ dành thời gian trò chuyện, đặt câu hỏi mở và tạo cơ hội để trẻ bày tỏ ý kiến là cách đơn giản nhưng hiệu quả để rèn kỹ năng giao tiếp. Đồng thời, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử giúp trẻ có thêm thời gian tương tác trực tiếp, tránh lệ thuộc vào môi trường giao tiếp ảo.

Nhiều gia đình tại Quảng Ninh cũng chủ động cho con tham gia các câu lạc bộ kỹ năng sống, lớp học thuyết trình, diễn kịch hoặc hoạt động cộng đồng. Đây là môi trường giúp trẻ rèn luyện khả năng giao tiếp trong nhiều tình huống khác nhau, từ đó nâng cao sự tự tin và khả năng thích ứng.

Theo cô Phạm Thị Linh, giáo viên Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hạ Long): “Phát triển kỹ năng giao tiếp cho học sinh không thể chỉ dựa vào nhà trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh. Khi cùng đồng hành, trẻ sẽ có nhiều cơ hội thực hành và tiến bộ nhanh hơn”.

Để nâng cao hiệu quả lâu dài, ngành giáo dục cần tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường hoạt động trải nghiệm, thực hành. Đồng thời, chú trọng bồi dưỡng giáo viên về kỹ năng tổ chức hoạt động giao tiếp, cũng như xây dựng các tài liệu hướng dẫn phù hợp với từng độ tuổi học sinh.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của phụ huynh về vai trò của kỹ năng giao tiếp cũng rất cần thiết. Khi gia đình và nhà trường cùng thống nhất cách giáo dục, quá trình rèn luyện của học sinh sẽ trở nên liên tục và hiệu quả hơn.

Phát triển kỹ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp của nhà trường, gia đình và xã hội. Những chuyển biến tích cực tại Quảng Ninh cho thấy hướng đi đúng đắn của ngành giáo dục địa phương.

Khi kỹ năng giao tiếp được chú trọng và phát triển toàn diện, học sinh không chỉ học tốt hơn mà còn tự tin hội nhập, trở thành những công dân năng động, sáng tạo, có trách nhiệm.



Nhà trường đổi mới, học sinh tự tin hơn trong giao tiếp

Những năm gần đây, ngành giáo dục Quảng Ninh chú trọng phát triển kỹ năng mềm, đặc biệt là năng lực giao tiếp cho học sinh tiểu học. Nếu như trước đây việc dạy học chủ yếu tập trung vào kiến thức sách vở, thì nay nhiều trường đã chủ động lồng ghép các hoạt động rèn luyện giao tiếp vào giờ học và sinh hoạt ngoại khóa.

Tại các trường tiểu học ở Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, học sinh được tham gia thuyết trình nhóm, đóng vai tình huống, kể chuyện sáng tạo hay tranh biện đơn giản. Không chỉ giúp các em mạnh dạn hơn, những hoạt động này còn rèn khả năng diễn đạt, lắng nghe và phản hồi. Qua đó, học sinh từng bước hình thành tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm – những kỹ năng quan trọng trong học tập hiện đại.

Cô Lê Quỳnh Anh, giáo viên Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Hồng Gai), cho biết: “Trước đây nhiều em rất rụt rè, ngại nói trước lớp. Khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực, tạo cơ hội cho các em trình bày ý kiến, chúng tôi nhận thấy sự thay đổi rõ rệt. Các em tự tin hơn, biết diễn đạt suy nghĩ và tôn trọng ý kiến của bạn bè”.

Bên cạnh đó, mô hình “lớp học hạnh phúc” cũng góp phần tạo môi trường giao tiếp cởi mở. Học sinh được khuyến khích bày tỏ cảm xúc, chia sẻ suy nghĩ và học cách giải quyết mâu thuẫn một cách văn minh. Đây cũng là nền tảng giúp các em hình thành kỹ năng giao tiếp tích cực, biết kiểm soát cảm xúc và ứng xử phù hợp trong các tình huống đời sống.



Tuy vậy, việc triển khai chưa đồng đều. Ở một số khu vực vùng sâu, vùng xa, điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, sĩ số lớp đông khiến việc tổ chức hoạt động tương tác gặp khó khăn. Điều này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ và hỗ trợ từ nhiều phía, đặc biệt là trong việc thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.

Gia đình là “mắt xích” quan trọng trong rèn luyện kỹ năng giao tiếp

Nếu nhà trường là nơi hình thành nền tảng, thì gia đình chính là môi trường duy trì và phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Thực tế cho thấy, học sinh nhận được sự quan tâm, định hướng từ cha mẹ thường có khả năng giao tiếp tốt hơn.

Chị Nguyễn Thu Hà, phụ huynh có con học lớp 3 tại Cẩm Phả, chia sẻ: “Trước đây tôi chủ yếu quan tâm đến điểm số. Sau khi được giáo viên trao đổi, tôi nhận ra kỹ năng giao tiếp cũng rất quan trọng. Giờ đây, tôi thường xuyên trò chuyện, khuyến khích con kể về một ngày ở trường và lắng nghe con nhiều hơn”.

Việc cha mẹ dành thời gian trò chuyện, đặt câu hỏi mở và tạo cơ hội để trẻ bày tỏ ý kiến là cách đơn giản nhưng hiệu quả để rèn kỹ năng giao tiếp. Đồng thời, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử giúp trẻ có thêm thời gian tương tác trực tiếp, tránh lệ thuộc vào môi trường giao tiếp ảo.

Nhiều gia đình tại Quảng Ninh cũng chủ động cho con tham gia các câu lạc bộ kỹ năng sống, lớp học thuyết trình, diễn kịch hoặc hoạt động cộng đồng. Đây là môi trường giúp trẻ rèn luyện khả năng giao tiếp trong nhiều tình huống khác nhau, từ đó nâng cao sự tự tin và khả năng thích ứng.

Theo cô Phạm Thị Linh, giáo viên Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hạ Long): “Phát triển kỹ năng giao tiếp cho học sinh không thể chỉ dựa vào nhà trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh. Khi cùng đồng hành, trẻ sẽ có nhiều cơ hội thực hành và tiến bộ nhanh hơn”.

Để nâng cao hiệu quả lâu dài, ngành giáo dục cần tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường hoạt động trải nghiệm, thực hành. Đồng thời, chú trọng bồi dưỡng giáo viên về kỹ năng tổ chức hoạt động giao tiếp, cũng như xây dựng các tài liệu hướng dẫn phù hợp với từng độ tuổi học sinh.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của phụ huynh về vai trò của kỹ năng giao tiếp cũng rất cần thiết. Khi gia đình và nhà trường cùng thống nhất cách giáo dục, quá trình rèn luyện của học sinh sẽ trở nên liên tục và hiệu quả hơn.

Phát triển kỹ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp của nhà trường, gia đình và xã hội. Những chuyển biến tích cực tại Quảng Ninh cho thấy hướng đi đúng đắn của ngành giáo dục địa phương.

Khi kỹ năng giao tiếp được chú trọng và phát triển toàn diện, học sinh không chỉ học tốt hơn mà còn tự tin hội nhập, trở thành những công dân năng động, sáng tạo, có trách nhiệm.