Nâng cao vai trò tự quản của học sinh trong tuyên truyền phòng chống thuốc lá

GD&TĐ - Trong những năm qua, Trường PTDTBT TH&THCS Liên Hội (xã Điềm He, tỉnh Lạng Sơn) luôn làm mới phương thức tuyên truyền, giáo dục PCTH thuốc lá, thuốc lá điện tử.



Triển khai tuyên truyền toàn diện

Tuyên truyền, giáo dục PCTH thuốc lá, thuốc lá điện tử, đối tượng hướng đến không chỉ bao gồm học sinh, giáo viên, nhân viên, cán bộ nhà trường, mà còn mở rộng đến phụ huynh, cộng đồng dân cư sinh sống quanh khu vực trường học. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần được thực hiện dưới nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo.

Với học sinh, thầy cô đưa nội dung về thuốc lá vào các môn như Sinh học, GDCD, Hoạt động trải nghiệm, Ngữ văn. Đặc biệt, nhà trường còn mời cán bộ công an đến tuyên truyền. Qua đó, học sinh tiếp cận các kiến thức về thuốc lá qua nhiều góc độ, từ khoa học đến pháp luật, không còn chủ quan trước tác hại của khói thuốc.

Ngoài ra, nhà trường nhận thấy cần tận dụng các phương tiện tuyên truyền trực quan như băng rôn, biển báo, hệ thống loa truyền thanh trong khuôn viên nhà trường để lan tỏa thông điệp “Nói không với thuốc lá”.

Bên cạnh đó, cán bộ giáo viên, nhân viên nội bộ tuân thủ quy định tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên trường học, xây dựng lối sống lành mạnh để làm gương cho học sinh. Khi phát hiện trường hợp hút thuốc, nhà trường tiến hành trao đổi và tăng cường động viên, loại bỏ dần việc hút thuốc lá.

Với gia đình, nhà trường thường xuyên trao đổi, phản ánh tình hình con em để phụ huynh quan tâm, phối hợp giám sát. Đồng thời, nhà trường yêu cầu các hàng quán quanh cổng trường cam kết không bán thuốc lá cho học sinh.

“Sự phối hợp giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội có vai trò như “kiềng ba chân” quyết định hiệu quả công tác phòng chống tác hại thuốc lá. Khi cả ba nhà chung tay sẽ tạo ra một môi trường “bao vây” tích cực, giúp học sinh hiểu rằng việc không hút thuốc là chuẩn mực đạo đức và lối sống lành mạnh ở mọi nơi, từ đó chủ động phòng chống”, cô giáo Hoàng Thị Đẹp - Bí thư Chi Đoàn Trường PTDTBT TH&THCS Liên Hội nhận định.



Mỗi học sinh là một tuyên truyền viên

Theo kinh nghiệm quản lý học sinh bán trú, cô Hoàng Thị Đẹp chỉ ra giờ nghỉ trưa là khoảng thời gian nhạy cảm khi học sinh dễ tụ tập.

Nắm bắt được thực tế ấy, trong những năm qua, thầy cô trực bán trú luôn thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ giám sát, không để xảy ra trường hợp học sinh hút thuốc.

Mặt khác, tận dụng ưu thế “ít học sinh”, thầy cô sát sao từng em, thường xuyên tổ chức các buổi trò chuyện nhóm nhỏ giữa thầy và trò, khuyến khích học sinh nêu thắc mắc để kịp thời giải đáp.

Về biện pháp giáo dục khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá, cô Hoàng Thị Đẹp nhấn mạnh: “Quan điểm của nhà trường là ưu tiên tính giáo dục và nhân văn hơn là kỷ luật cực đoan”.

Cụ thể, nhà trường tiến hành gặp gỡ riêng, tìm hiểu nguyên nhân, tâm tư của học sinh để có hướng hỗ trợ. Đồng thời thông báo cho gia đình để cùng phối hợp động viên, nhắc nhở thay vì đánh mắng.

Đặc biệt, nhà trường đã có biện pháp giáo dục sáng tạo là giao nhiệm vụ cho học sinh vi phạm tham gia vào các đội cờ đỏ. Từ chỗ vi phạm, các em cơ hội trở thành những tuyên truyền viên nhắc nhở các bạn đồng trang lứa, qua đó tự giác nâng cao nhận thức và trách nhiệm thay đổi hành vi sao cho lành mạnh hơn.

Nhờ triển khai tuyên truyền, giáo dục và quản lý liên tục, đồng bộ, nhà trường đã thúc đẩy học sinh thay đổi nhận thức, hành vi về thuốc lá, thuốc lá điện tử theo hướng tích cực.

Cụ thể, các em chuyển từ nhận thức mơ hồ sang hiểu rõ các chất độc có trong thuốc lá.

Đặc biệt, học sinh được trang bị kỹ năng nhận biết, không dễ bị đánh lừa bởi lớp ngụy trang tinh vi về mùi vị, thiết kế của các loại hình thuốc lá thế hệ mới. Đồng thời, kiên quyết nói “không” khi bị rủ rê, thoát khỏi tâm lý sợ cô lập nếu không “thử” cùng nhóm bạn.

Hơn hết, các em còn tuyên truyền, trực tiếp vận động người thân không hút thuốc, bảo vệ sức khỏe của cả nhà.

“Khung cảnh các đội cờ đỏ hay nhóm bạn tốt vui chơi lành mạnh, thường xuyên nhắc nhở nhau ngay trong khu vực sinh hoạt bán trú, giờ ra chơi, giải lao đã trở thành hình ảnh đẹp, truyền cảm hứng của nhà trường. Thầy và trò nhà trường luôn lấy đó là động lực để tiếp tục xây dựng, giữ gìn môi trường sạch khói thuốc vì sự phát triển toàn diện của học sinh”, cô Hoàng Thị Đẹp khẳng định.



Triển khai tuyên truyền toàn diện

Tuyên truyền, giáo dục PCTH thuốc lá, thuốc lá điện tử, đối tượng hướng đến không chỉ bao gồm học sinh, giáo viên, nhân viên, cán bộ nhà trường, mà còn mở rộng đến phụ huynh, cộng đồng dân cư sinh sống quanh khu vực trường học. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần được thực hiện dưới nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo.

Với học sinh, thầy cô đưa nội dung về thuốc lá vào các môn như Sinh học, GDCD, Hoạt động trải nghiệm, Ngữ văn. Đặc biệt, nhà trường còn mời cán bộ công an đến tuyên truyền. Qua đó, học sinh tiếp cận các kiến thức về thuốc lá qua nhiều góc độ, từ khoa học đến pháp luật, không còn chủ quan trước tác hại của khói thuốc.

Ngoài ra, nhà trường nhận thấy cần tận dụng các phương tiện tuyên truyền trực quan như băng rôn, biển báo, hệ thống loa truyền thanh trong khuôn viên nhà trường để lan tỏa thông điệp “Nói không với thuốc lá”.

Bên cạnh đó, cán bộ giáo viên, nhân viên nội bộ tuân thủ quy định tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên trường học, xây dựng lối sống lành mạnh để làm gương cho học sinh. Khi phát hiện trường hợp hút thuốc, nhà trường tiến hành trao đổi và tăng cường động viên, loại bỏ dần việc hút thuốc lá.

Với gia đình, nhà trường thường xuyên trao đổi, phản ánh tình hình con em để phụ huynh quan tâm, phối hợp giám sát. Đồng thời, nhà trường yêu cầu các hàng quán quanh cổng trường cam kết không bán thuốc lá cho học sinh.

“Sự phối hợp giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội có vai trò như “kiềng ba chân” quyết định hiệu quả công tác phòng chống tác hại thuốc lá. Khi cả ba nhà chung tay sẽ tạo ra một môi trường “bao vây” tích cực, giúp học sinh hiểu rằng việc không hút thuốc là chuẩn mực đạo đức và lối sống lành mạnh ở mọi nơi, từ đó chủ động phòng chống”, cô giáo Hoàng Thị Đẹp - Bí thư Chi Đoàn Trường PTDTBT TH&THCS Liên Hội nhận định.



Mỗi học sinh là một tuyên truyền viên

Theo kinh nghiệm quản lý học sinh bán trú, cô Hoàng Thị Đẹp chỉ ra giờ nghỉ trưa là khoảng thời gian nhạy cảm khi học sinh dễ tụ tập.

Nắm bắt được thực tế ấy, trong những năm qua, thầy cô trực bán trú luôn thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ giám sát, không để xảy ra trường hợp học sinh hút thuốc.

Mặt khác, tận dụng ưu thế “ít học sinh”, thầy cô sát sao từng em, thường xuyên tổ chức các buổi trò chuyện nhóm nhỏ giữa thầy và trò, khuyến khích học sinh nêu thắc mắc để kịp thời giải đáp.

Về biện pháp giáo dục khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá, cô Hoàng Thị Đẹp nhấn mạnh: “Quan điểm của nhà trường là ưu tiên tính giáo dục và nhân văn hơn là kỷ luật cực đoan”.

Cụ thể, nhà trường tiến hành gặp gỡ riêng, tìm hiểu nguyên nhân, tâm tư của học sinh để có hướng hỗ trợ. Đồng thời thông báo cho gia đình để cùng phối hợp động viên, nhắc nhở thay vì đánh mắng.

Đặc biệt, nhà trường đã có biện pháp giáo dục sáng tạo là giao nhiệm vụ cho học sinh vi phạm tham gia vào các đội cờ đỏ. Từ chỗ vi phạm, các em cơ hội trở thành những tuyên truyền viên nhắc nhở các bạn đồng trang lứa, qua đó tự giác nâng cao nhận thức và trách nhiệm thay đổi hành vi sao cho lành mạnh hơn.

Nhờ triển khai tuyên truyền, giáo dục và quản lý liên tục, đồng bộ, nhà trường đã thúc đẩy học sinh thay đổi nhận thức, hành vi về thuốc lá, thuốc lá điện tử theo hướng tích cực.

Cụ thể, các em chuyển từ nhận thức mơ hồ sang hiểu rõ các chất độc có trong thuốc lá.

Đặc biệt, học sinh được trang bị kỹ năng nhận biết, không dễ bị đánh lừa bởi lớp ngụy trang tinh vi về mùi vị, thiết kế của các loại hình thuốc lá thế hệ mới. Đồng thời, kiên quyết nói “không” khi bị rủ rê, thoát khỏi tâm lý sợ cô lập nếu không “thử” cùng nhóm bạn.

Hơn hết, các em còn tuyên truyền, trực tiếp vận động người thân không hút thuốc, bảo vệ sức khỏe của cả nhà.

“Khung cảnh các đội cờ đỏ hay nhóm bạn tốt vui chơi lành mạnh, thường xuyên nhắc nhở nhau ngay trong khu vực sinh hoạt bán trú, giờ ra chơi, giải lao đã trở thành hình ảnh đẹp, truyền cảm hứng của nhà trường. Thầy và trò nhà trường luôn lấy đó là động lực để tiếp tục xây dựng, giữ gìn môi trường sạch khói thuốc vì sự phát triển toàn diện của học sinh”, cô Hoàng Thị Đẹp khẳng định.