Nỗ lực giữ nhịp học tập khi học sinh vùng lũ trở lại trường
2025/11/25 14:40
GD&TĐ - Sáng nước rút, chiều nước lên, sách vở, quần áo, đồng phục bị cuốn trôi theo dòng lũ nhưng học trò ở Gia Lai, Quảng Ngãi, Khánh Hòa vẫn bám trường, còn thầy cô và lực lượng chức năng chạy đua từng giờ để kịp mở cửa lớp học.
Những phận người chông chênh sau dòng nước dữ
Sau nhiều ngày mưa lớn liên tiếp, nước lũ dâng lên, tràn qua đường làng rồi ùa vào từng nếp nhà. Chị Rơ Ô Hbim (32 tuổi, buôn Bhă Nga, xã Ia Dre, Gia Lai) trở về nhà khi nước vừa rút nhưng niềm nhẹ nhõm sau biến cố nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi bàng hoàng.
Gian nhà nhỏ vốn gọn ghẽ nay ngổn ngang bùn đất, chăn màn, quần áo đều sũng nước. Ba bao gạo và một bao lúa, lương thực tích góp cho cả mùa của gia đình chị không còn dùng được. Hai mươi con gà cùng bốn con heo, tài sản lớn nhất của gia đình, đã bị nước cuốn trôi. Nhưng điều khiến chị Hbim xót xa nhất chính là sách vở, quần áo của hai con nhỏ cũng bị hỏng hết.
“Tài sản bao nhiêu năm tích góp theo dòng nước đi xa. Thương nhất là hai đứa nhỏ, sách vở, quần áo đều ướt hết, chẳng có cái đi học. Bão vừa qua, lũ lại tới, bà con khổ không kể xiết”, chị Hbim nghẹn giọng.
Không chỉ người lớn, những đứa trẻ cũng thấm thía sự khắc nghiệt của thiên tai. Em Hồ Thiên Long - học sinh lớp 3C Trường Tiểu học số 2 Phước Sơn (xã Tuy Phước Đông, Gia Lai), vừa phơi lại được vài quyển sách còn sót sau bão Kalmaegi thì đợt lũ mới ập đến. Quần áo, sách giáo khoa, vở ghi bài vừa được mua lại tiếp tục bị ngấm nước. Thiên Long thủ thỉ: “Sách ướt thì em xem nhờ bạn. Em chỉ mong đừng có lũ nữa để có quần áo khô mà đi học”.
Dù nhiều trường tại Gia Lai đã cố gắng mở cửa trở lại, nhưng các tuyến đường dẫn vào Trường Tiểu học số 2 Phước Sơn vẫn ngập sâu, học sinh chưa thể đến lớp. Hiệu trưởng Võ Hữu Hiếu cho biết: “229 trong tổng số 668 học sinh bị trôi hoặc hư hỏng toàn bộ sách vở, quần áo. Chúng tôi cơ bản đảm bảo sách vở cho học trò, nhưng nhiều gia đình mất sạch tài sản, không còn khả năng tự xoay xở”.
Học sinh Trường THCS Bùi Thị Xuân (Gia Lai) đi học sau trận lũ lịch sử. Ảnh: Dung Nguyễn
Tương tự, tại Trường THCS Bùi Thị Xuân (phường Quy Nhơn Tây, Gia Lai), ngày đầu tiên quay trở lại trường sau lũ lụt vắng khá nhiều. Không ít em đến lớp với bộ đồng phục lấm lem hoặc thiếu sách vở. Có lớp, vài ba học sinh phải học chung một bộ sách giáo khoa.
Thầy Khổng Văn Thắng - Hiệu trưởng nhà trường, cho hay: “Toàn trường có 407 học sinh bị ảnh hưởng, trong đó 188 em thiệt hại nặng nề. Nhiều gia đình trắng tay, sách vở bị cuốn trôi sạch. Chúng tôi phải cấp tốc phát quần áo, sách, vở cho các em để duy trì việc học”.
Trường PTDTBT TH&THCS Sơn Long phải chuyển chỗ ở bán trú cho học sinh đến nơi an toàn vì tường sập. Ảnh: Dung Nguyễn
Tại Trường THCS Nhơn Bình (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai), dù 1.429 học sinh đã trở lại trường sau những ngày cùng bộ đội dọn bùn đất, nhưng vẫn còn gần 100 em vắng mặt vì nước chưa rút và nhiều gia đình không liên lạc được do mất sóng điện thoại. Đáng nói hơn, trưa 24/11, nước lại bất ngờ dâng lên. Nhà trường buộc phải cho học sinh tạm nghỉ để bảo đảm an toàn.
Hiệu trưởng Nguyễn Văn Sơn chia sẻ: “Trường vừa dọn xong lớp học, bàn ghế còn đang khô dần thì nước lại lên. Hiện, chúng tôi cho học sinh mặc đồ tự do, miễn có quần áo khô để đến lớp, còn sách vở thiếu thì tạm thời dùng chung”.
Trường học ở Nha Trang tan hoang sau mưa lũ. Ảnh: Trang Lê
Trường học tan hoang và cuộc chạy đua khôi phục sau bão lũ
Đợt mưa lũ vừa qua không chỉ gây thiệt hại nặng nề tại Gia Lai mà nhiều trường học ở Quảng Ngãi cũng rơi vào tình trạng nguy hiểm. Tại Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Sơn Long (xã Sơn Tây) khoảng 7 giờ 30 phút ngày 18/11, khi giáo viên và học sinh vừa chuẩn bị vào tiết học đầu tiên thì bức tường rào trụ sở UBND xã Sơn Long cũ nằm sát khu nhà ở bán trú và khu công vụ giáo viên bất ngờ sạt lở. Khối đất đá lớn đổ ụp xuống phía sau khu nhà hai tầng, nơi có 5 phòng ở học sinh bán trú và 5 phòng công vụ của giáo viên.
Ngay khi sự cố xảy ra, Ban giám hiệu lập tức sơ tán toàn bộ học sinh khỏi khu vực nguy hiểm. Các em được chuyển sang ở ghép tại 8 phòng bán trú cấp 4 cũ để đảm bảo an toàn. Giáo viên cũng khẩn trương di dời đồ dùng, nhu yếu phẩm và những vật dụng thiết yếu.
Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Sơn Long (Quảng Ngãi) sạt lở nghiêm trọng sau mưa lũ. Ảnh: Dung Nguyễn
Chia sẻ của Hiệu trưởng Nguyễn Văn Hùng, đây đã là vụ sạt lở thứ hai chỉ trong ba tuần. Trước đó, ngày 29/10, đất đá sau khu nhà hai tầng của dãy phòng học cũng bị sạt xuống. Khi nghe tiếng động lớn, nhà trường huy động lực lượng tại chỗ, sơ tán khẩn cấp học sinh bán trú và giáo viên sang khu nhà hành chính. Đồng thời di dời tài sản quan trọng của khu bán trú và bếp ăn sang khu phòng học bộ môn để duy trì việc nấu ăn tạm thời.
“Sau đợt sạt lở đầu tiên, trường tận dụng 2 phòng học bộ môn và 1 phòng hồ sơ để bố trí chỗ ở, sinh hoạt tạm cho các em. Nhưng đến khi xảy ra vụ sạt lở lần hai, chúng tôi buộc phải tiếp tục xoay xở, sắp xếp thêm phòng đọc thư viện, phòng họp và cả phòng Đội để học sinh ổn định chỗ học và nơi ở tạm”, ông Hùng thông tin.
Sở GD&ĐT Gia Lai nhận những phần quà hỗ trợ cho học sinh vùng lũ.
Nhà trường hiện nỗ lực khắc phục tạm thời để duy trì dạy - học trong điều kiện thời tiết còn diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, theo Hiệu trưởng Nguyễn Văn Hùng, nếu mưa lớn tiếp diễn và nguy cơ sạt lở tái phát, trường cần được hỗ trợ gia cố khẩn cấp mái taluy phía sau khu nhà hai tầng nhằm đảm bảo an toàn lâu dài cho học sinh và giáo viên.
Còn tại Khánh Hòa, đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 15 người tử vong, hàng loạt nhà cửa, cầu đường hư hỏng nặng. Và nhiều trường học cũng không tránh khỏi thiệt hại do mưa lũ.
Tại các phường Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang, huyện Diên Khánh, xã Diên Điền…, bùn đất phủ dày trên lối đi, sân trường, hành lang. Bàn ghế nằm lẫn trong bùn, sách vở, tài liệu giáo án thành đống giấy nhão. Nhiều phòng học hư hại nặng, thiết bị điện tử bị nước lũ phá hỏng hoàn toàn.
Trường Tiểu học Vĩnh Trung (phường Tây Nha Trang) thiệt hại nặng nhất. Cả sân trường như vừa trải qua một “trận bom bùn”. Hơn 100 mét tường bao đổ sập. Cây cổ thụ bật gốc. Phòng hành chính, nơi lưu trữ tài liệu gần như bị phá hủy. Phó Hiệu trưởng nhà trường Thân Tấn Tâm cho hay: “Chưa bao giờ trường rơi vào cảnh này. Có dọn cả tuần cũng khó mà kịp”.
Trường THCS Bùi Thị Xuân kịp thời hỗ trợ quần áo, sách vở cho học sinh. Ảnh: Dung Nguyễn
Tại Trường THCS Lương Thế Vinh, 80 cán bộ, học viên Tiểu đoàn 2 (Học viện Hải quân) đã túc trực nhiều ngày hỗ trợ nhà trường. Nhưng khó khăn chồng chất, bởi toàn trường chỉ có một vòi nước yếu, lượng bùn bám vào bàn ghế thì quá dày.
Sở GD&ĐT Khánh Hòa đã ban hành văn bản yêu cầu các trường khẩn trương rà soát thiệt hại để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh và Bộ GD&ĐT. Trường nào chưa đảm bảo an toàn đều được yêu cầu cho học sinh nghỉ thêm. Đồng thời chuẩn bị dạy bù khi điều kiện cho phép. Các trường cũng được khuyến khích huy động hỗ trợ từ doanh nghiệp, nhà hảo tâm nhằm bổ sung thiết bị, sách giáo khoa, tài liệu đã bị hư hại.
Ông Đặng Văn Phụng - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Gia Lai cho biết, mấy ngày qua, mưa lớn, nước dâng nhanh gây ngập lụt nhiều trường học trên địa bàn tỉnh. Mặc dù, các trường chủ động ứng phó, tuy nhiên, mực nước lên nhanh nên nhiều nơi không kịp trở tay. Đặc biệt, nước ngập sâu khiến quần áo, sách vở của nhiều học sinh bị ướt, không thể sử dụng được.
Qua thống kê, tổng số bộ sách giáo khoa của học sinh tiểu học bị hư hỏng: 2.265 bộ; THCS 212.728 quyển; THPT hơn 100.000 quyển. Nhằm đảm bảo sách vở, quần áo… cho học sinh đến trường, Sở GD&ĐT Gia Lai huy động nhiều nguồn lực để đảm bảo quần áo, sách giáo khoa và đồ dùng học tập cho học sinh.
Hiện, Bộ Công an hỗ trợ 5.000 bộ sách giáo khoa, bên cạnh đó, nhiều nhà hảo tâm cũng đến thăm và tặng cho các trường có học sinh bị thiệt hại nặng nề sau mưa lũ. Đồng thời lực lượng quân đội cũng quan tâm hỗ trợ nhu yếu phẩm, dọn dẹp, hỗ trợ đồ dùng học tập cho học sinh.
Những ngày sau lũ, điều dễ thấy nhất là sự nỗ lực đồng lòng của toàn xã hội để bảo vệ việc học của học sinh vùng thiên tai. Từ lực lượng quân đội, công an, đến các đoàn thiện nguyện, nhà hảo tâm đều hướng về trường học. Từng bộ sách giáo khoa, từng chiếc áo trắng, đôi dép được gửi đến kịp lúc đã giúp không ít em nhỏ có thể tự tin trở lại lớp học.
Bộ đội hỗ trợ Trường Tiểu học số 2 Diêu Trì (xã Tuy Phước, Gia Lai) dọn dẹp trường sau lũ. Ảnh: Dung Nguyễn
Những phận người chông chênh sau dòng nước dữ
Sau nhiều ngày mưa lớn liên tiếp, nước lũ dâng lên, tràn qua đường làng rồi ùa vào từng nếp nhà. Chị Rơ Ô Hbim (32 tuổi, buôn Bhă Nga, xã Ia Dre, Gia Lai) trở về nhà khi nước vừa rút nhưng niềm nhẹ nhõm sau biến cố nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi bàng hoàng.
Gian nhà nhỏ vốn gọn ghẽ nay ngổn ngang bùn đất, chăn màn, quần áo đều sũng nước. Ba bao gạo và một bao lúa, lương thực tích góp cho cả mùa của gia đình chị không còn dùng được. Hai mươi con gà cùng bốn con heo, tài sản lớn nhất của gia đình, đã bị nước cuốn trôi. Nhưng điều khiến chị Hbim xót xa nhất chính là sách vở, quần áo của hai con nhỏ cũng bị hỏng hết.
“Tài sản bao nhiêu năm tích góp theo dòng nước đi xa. Thương nhất là hai đứa nhỏ, sách vở, quần áo đều ướt hết, chẳng có cái đi học. Bão vừa qua, lũ lại tới, bà con khổ không kể xiết”, chị Hbim nghẹn giọng.
Không chỉ người lớn, những đứa trẻ cũng thấm thía sự khắc nghiệt của thiên tai. Em Hồ Thiên Long - học sinh lớp 3C Trường Tiểu học số 2 Phước Sơn (xã Tuy Phước Đông, Gia Lai), vừa phơi lại được vài quyển sách còn sót sau bão Kalmaegi thì đợt lũ mới ập đến. Quần áo, sách giáo khoa, vở ghi bài vừa được mua lại tiếp tục bị ngấm nước. Thiên Long thủ thỉ: “Sách ướt thì em xem nhờ bạn. Em chỉ mong đừng có lũ nữa để có quần áo khô mà đi học”.
Dù nhiều trường tại Gia Lai đã cố gắng mở cửa trở lại, nhưng các tuyến đường dẫn vào Trường Tiểu học số 2 Phước Sơn vẫn ngập sâu, học sinh chưa thể đến lớp. Hiệu trưởng Võ Hữu Hiếu cho biết: “229 trong tổng số 668 học sinh bị trôi hoặc hư hỏng toàn bộ sách vở, quần áo. Chúng tôi cơ bản đảm bảo sách vở cho học trò, nhưng nhiều gia đình mất sạch tài sản, không còn khả năng tự xoay xở”.
Học sinh Trường THCS Bùi Thị Xuân (Gia Lai) đi học sau trận lũ lịch sử. Ảnh: Dung Nguyễn
Tương tự, tại Trường THCS Bùi Thị Xuân (phường Quy Nhơn Tây, Gia Lai), ngày đầu tiên quay trở lại trường sau lũ lụt vắng khá nhiều. Không ít em đến lớp với bộ đồng phục lấm lem hoặc thiếu sách vở. Có lớp, vài ba học sinh phải học chung một bộ sách giáo khoa.
Thầy Khổng Văn Thắng - Hiệu trưởng nhà trường, cho hay: “Toàn trường có 407 học sinh bị ảnh hưởng, trong đó 188 em thiệt hại nặng nề. Nhiều gia đình trắng tay, sách vở bị cuốn trôi sạch. Chúng tôi phải cấp tốc phát quần áo, sách, vở cho các em để duy trì việc học”.
Trường PTDTBT TH&THCS Sơn Long phải chuyển chỗ ở bán trú cho học sinh đến nơi an toàn vì tường sập. Ảnh: Dung Nguyễn
Tại Trường THCS Nhơn Bình (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai), dù 1.429 học sinh đã trở lại trường sau những ngày cùng bộ đội dọn bùn đất, nhưng vẫn còn gần 100 em vắng mặt vì nước chưa rút và nhiều gia đình không liên lạc được do mất sóng điện thoại. Đáng nói hơn, trưa 24/11, nước lại bất ngờ dâng lên. Nhà trường buộc phải cho học sinh tạm nghỉ để bảo đảm an toàn.
Hiệu trưởng Nguyễn Văn Sơn chia sẻ: “Trường vừa dọn xong lớp học, bàn ghế còn đang khô dần thì nước lại lên. Hiện, chúng tôi cho học sinh mặc đồ tự do, miễn có quần áo khô để đến lớp, còn sách vở thiếu thì tạm thời dùng chung”.
Trường học ở Nha Trang tan hoang sau mưa lũ. Ảnh: Trang Lê
Trường học tan hoang và cuộc chạy đua khôi phục sau bão lũ
Đợt mưa lũ vừa qua không chỉ gây thiệt hại nặng nề tại Gia Lai mà nhiều trường học ở Quảng Ngãi cũng rơi vào tình trạng nguy hiểm. Tại Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Sơn Long (xã Sơn Tây) khoảng 7 giờ 30 phút ngày 18/11, khi giáo viên và học sinh vừa chuẩn bị vào tiết học đầu tiên thì bức tường rào trụ sở UBND xã Sơn Long cũ nằm sát khu nhà ở bán trú và khu công vụ giáo viên bất ngờ sạt lở. Khối đất đá lớn đổ ụp xuống phía sau khu nhà hai tầng, nơi có 5 phòng ở học sinh bán trú và 5 phòng công vụ của giáo viên.
Ngay khi sự cố xảy ra, Ban giám hiệu lập tức sơ tán toàn bộ học sinh khỏi khu vực nguy hiểm. Các em được chuyển sang ở ghép tại 8 phòng bán trú cấp 4 cũ để đảm bảo an toàn. Giáo viên cũng khẩn trương di dời đồ dùng, nhu yếu phẩm và những vật dụng thiết yếu.
Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Sơn Long (Quảng Ngãi) sạt lở nghiêm trọng sau mưa lũ. Ảnh: Dung Nguyễn
Chia sẻ của Hiệu trưởng Nguyễn Văn Hùng, đây đã là vụ sạt lở thứ hai chỉ trong ba tuần. Trước đó, ngày 29/10, đất đá sau khu nhà hai tầng của dãy phòng học cũng bị sạt xuống. Khi nghe tiếng động lớn, nhà trường huy động lực lượng tại chỗ, sơ tán khẩn cấp học sinh bán trú và giáo viên sang khu nhà hành chính. Đồng thời di dời tài sản quan trọng của khu bán trú và bếp ăn sang khu phòng học bộ môn để duy trì việc nấu ăn tạm thời.
“Sau đợt sạt lở đầu tiên, trường tận dụng 2 phòng học bộ môn và 1 phòng hồ sơ để bố trí chỗ ở, sinh hoạt tạm cho các em. Nhưng đến khi xảy ra vụ sạt lở lần hai, chúng tôi buộc phải tiếp tục xoay xở, sắp xếp thêm phòng đọc thư viện, phòng họp và cả phòng Đội để học sinh ổn định chỗ học và nơi ở tạm”, ông Hùng thông tin.
Sở GD&ĐT Gia Lai nhận những phần quà hỗ trợ cho học sinh vùng lũ.
Nhà trường hiện nỗ lực khắc phục tạm thời để duy trì dạy - học trong điều kiện thời tiết còn diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, theo Hiệu trưởng Nguyễn Văn Hùng, nếu mưa lớn tiếp diễn và nguy cơ sạt lở tái phát, trường cần được hỗ trợ gia cố khẩn cấp mái taluy phía sau khu nhà hai tầng nhằm đảm bảo an toàn lâu dài cho học sinh và giáo viên.
Còn tại Khánh Hòa, đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 15 người tử vong, hàng loạt nhà cửa, cầu đường hư hỏng nặng. Và nhiều trường học cũng không tránh khỏi thiệt hại do mưa lũ.
Tại các phường Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang, huyện Diên Khánh, xã Diên Điền…, bùn đất phủ dày trên lối đi, sân trường, hành lang. Bàn ghế nằm lẫn trong bùn, sách vở, tài liệu giáo án thành đống giấy nhão. Nhiều phòng học hư hại nặng, thiết bị điện tử bị nước lũ phá hỏng hoàn toàn.
Trường Tiểu học Vĩnh Trung (phường Tây Nha Trang) thiệt hại nặng nhất. Cả sân trường như vừa trải qua một “trận bom bùn”. Hơn 100 mét tường bao đổ sập. Cây cổ thụ bật gốc. Phòng hành chính, nơi lưu trữ tài liệu gần như bị phá hủy. Phó Hiệu trưởng nhà trường Thân Tấn Tâm cho hay: “Chưa bao giờ trường rơi vào cảnh này. Có dọn cả tuần cũng khó mà kịp”.
Trường THCS Bùi Thị Xuân kịp thời hỗ trợ quần áo, sách vở cho học sinh. Ảnh: Dung Nguyễn
Tại Trường THCS Lương Thế Vinh, 80 cán bộ, học viên Tiểu đoàn 2 (Học viện Hải quân) đã túc trực nhiều ngày hỗ trợ nhà trường. Nhưng khó khăn chồng chất, bởi toàn trường chỉ có một vòi nước yếu, lượng bùn bám vào bàn ghế thì quá dày.
Sở GD&ĐT Khánh Hòa đã ban hành văn bản yêu cầu các trường khẩn trương rà soát thiệt hại để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh và Bộ GD&ĐT. Trường nào chưa đảm bảo an toàn đều được yêu cầu cho học sinh nghỉ thêm. Đồng thời chuẩn bị dạy bù khi điều kiện cho phép. Các trường cũng được khuyến khích huy động hỗ trợ từ doanh nghiệp, nhà hảo tâm nhằm bổ sung thiết bị, sách giáo khoa, tài liệu đã bị hư hại.
Ông Đặng Văn Phụng - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Gia Lai cho biết, mấy ngày qua, mưa lớn, nước dâng nhanh gây ngập lụt nhiều trường học trên địa bàn tỉnh. Mặc dù, các trường chủ động ứng phó, tuy nhiên, mực nước lên nhanh nên nhiều nơi không kịp trở tay. Đặc biệt, nước ngập sâu khiến quần áo, sách vở của nhiều học sinh bị ướt, không thể sử dụng được.
Qua thống kê, tổng số bộ sách giáo khoa của học sinh tiểu học bị hư hỏng: 2.265 bộ; THCS 212.728 quyển; THPT hơn 100.000 quyển. Nhằm đảm bảo sách vở, quần áo… cho học sinh đến trường, Sở GD&ĐT Gia Lai huy động nhiều nguồn lực để đảm bảo quần áo, sách giáo khoa và đồ dùng học tập cho học sinh.
Hiện, Bộ Công an hỗ trợ 5.000 bộ sách giáo khoa, bên cạnh đó, nhiều nhà hảo tâm cũng đến thăm và tặng cho các trường có học sinh bị thiệt hại nặng nề sau mưa lũ. Đồng thời lực lượng quân đội cũng quan tâm hỗ trợ nhu yếu phẩm, dọn dẹp, hỗ trợ đồ dùng học tập cho học sinh.
Những ngày sau lũ, điều dễ thấy nhất là sự nỗ lực đồng lòng của toàn xã hội để bảo vệ việc học của học sinh vùng thiên tai. Từ lực lượng quân đội, công an, đến các đoàn thiện nguyện, nhà hảo tâm đều hướng về trường học. Từng bộ sách giáo khoa, từng chiếc áo trắng, đôi dép được gửi đến kịp lúc đã giúp không ít em nhỏ có thể tự tin trở lại lớp học.
