Thu hẹp khoảng cách học tập giữa các vùng miền
Kế hoạch hành động giáo dục ASEAN là văn kiện quan trọng định hướng hợp tác giáo dục giữa các quốc gia Đông Nam Á, đồng thời tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác giữa khu vực với các đối tác quốc tế và các tổ chức phát triển.
Trong bối cảnh các quốc gia đang nỗ lực thực hiện Mục tiêu Phát triển bền vững số 4 (SDG4) về giáo dục chất lượng, việc tăng cường hợp tác khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực đánh giá giáo dục, có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình nâng cao chất lượng và công bằng giáo dục.
Tại Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Nâng cao giáo dục cơ bản ở ASEAN: Thảo luận chính sách cho đánh giá diện rộng quốc tế ở Đông Nam Á”, ông Phạm Quốc Khánh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết, Việt Nam xác định rõ cam kết thực hiện SDG4 và mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm quốc gia có chất lượng giáo dục cao.
Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên xây dựng Kế hoạch tổng thể quốc gia về đánh giá diện rộng nhằm cung cấp dữ liệu phục vụ xây dựng chính sách và giám sát đổi mới giáo dục.
Hiện nay, Việt Nam triển khai đồng thời các chương trình đánh giá quốc tế như: PISA, SEA-PLM, TALIS cùng với các chương trình đánh giá diện rộng trong nước.
Từ kết quả các kỳ đánh giá, Việt Nam đã xác định nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh như điều kiện kinh tế - xã hội, trình độ học vấn của cha mẹ, ngôn ngữ sử dụng tại gia đình và môi trường học tập.
Ông Phạm Quốc Khánh nhấn mạnh, ưu tiên của Việt Nam hiện nay là giảm tỉ lệ học sinh dưới chuẩn, thu hẹp khoảng cách học tập giữa các vùng miền và tăng số lượng học sinh đạt thành tích cao. Dữ liệu từ các kỳ đánh giá quốc tế giúp Việt Nam nhận diện rõ khoảng cách giữa học sinh khu vực thành thị, nông thôn và miền núi để có giải pháp phân bổ nguồn lực phù hợp hơn.
Giáo dục là ưu tiên hàng đầu của Cộng đồng ASEAN
Đánh giá cao vai trò của Bộ GD&ĐT Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác giáo dục khu vực, bà Rodora T. Babaran - Giám đốc Phát triển Con người, Ban Thư ký ASEAN nhấn mạnh, trong bối cảnh ASEAN đang triển khai Kế hoạch hành động ASEAN về giáo dục giai đoạn 2021-2025 và hướng tới giai đoạn 2026-2030, việc cải thiện kết quả học tập và bảo đảm giáo dục chất lượng tiếp tục là ưu tiên trọng tâm của các quốc gia trong khu vực.
Đại diện Ban Thư ký ASEAN nhấn mạnh, các cơ chế đánh giá mạnh mẽ và toàn diện đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống giáo dục và thúc đẩy cơ hội học tập công bằng cho mọi người học.
Theo bà Rodora T. Babaran, các chương trình đánh giá quy mô lớn quốc tế như SEA-PLM không chỉ giúp các quốc gia hiểu rõ hơn về kết quả học tập của học sinh mà còn hỗ trợ xác định khoảng cách, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp hơn.
Đồng thời, ASEAN cũng đang đặc biệt chú trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, song vẫn đối mặt với nhiều thách thức về hạ tầng công nghệ, khả năng kết nối và năng lực sư phạm số, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và nhóm yếu thế.
Việt Nam đánh giá cao vai trò của Chương trình SEA-PLM trong việc cung cấp những bằng chứng khoa học, tin cậy và khách quan, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh tại Cuộc họp Ban Chỉ đạo khu vực Chương trình SEA-PLM lần thứ 16 tại Hà Nội do Ban thư ký Hội đồng Bộ trưởng Giáo dục ASEAN (SEAMEO) tổ chức.
Qua đó, giúp các quốc gia thành viên hiểu rõ thực trạng giáo dục của quốc gia để hoạch định các chính sách nâng cao chất lượng giáo dục, kết quả học tập của học sinh.
Thứ trưởng nhìn nhận, giáo dục được xác định là ưu tiên hàng đầu của Cộng đồng ASEAN và là một trong ba mục tiêu được ghi trong Hiến chương ASEAN. Giáo dục là chìa khóa của thành công, có vai trò quyết định trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nhất là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng năng suất lao động và tạo nguồn lực cạnh tranh của cả quốc gia và khu vực.
“Việt Nam xác định, giáo dục là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc, là một trong 3 khâu đột phá để thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam giai đoạn 2021-2030”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Pháp luật Việt Nam quy định phải dành ít nhất 20% ngân sách Nhà nước cho giáo dục. Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho hay, những năm qua, chất lượng giáo dục của Việt Nam có chuyển biến tích cực và được đánh giá cao thông qua kết quả đánh giá học sinh quốc tế như: Chương trình PISA, PASEC và SEA-PLM.
Việt Nam khẳng định là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong các sáng kiến hợp tác giáo dục khu vực, thực hiện 7 lĩnh vực ưu tiên của Tổ chức Bộ trưởng Giáo dục các nước Đông Nam Á (SEAMEO) giai đoạn 2015-2035. Qua đó, nhằm thúc đẩy phát triển bền vững giáo dục trong khu vực, bao gồm chương trình đánh giá chất lượng giáo dục như Chương trình SEA-PLM.
Trong thời gian tới, với vai trò Chủ tịch SEAMEO nhiệm kỳ 2027–2028, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác khu vực, tăng cường chuyển đổi số trong giáo dục, đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu và phát triển tài nguyên giáo dục mở; đồng thời phát huy vai trò của các trung tâm của SEAMEO tại Việt Nam, hướng tới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy học tập suốt đời, công bằng giáo dục có chất lượng trong khu vực.
