Đưa nghiên cứu khoa học vào thực tiễn: Từ ý tưởng đến sản phẩm
2026/07/28 23:49
GD&TĐ - Những công trình nghiên cứu của giảng viên đại học đang từng bước vượt ra khỏi phòng thí nghiệm, đưa khoa học - công nghệ vào cuộc sống và giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội.
Tâm huyết với ngành nông nghiệp
Ngay từ khi còn là sinh viên Khoa Kỹ thuật Giao thông, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), Vũ Ngọc Ánh đã nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu, sáng chế. Cùng một người bạn học, anh chế tạo thiết bị bay không người lái (drone) có tải trọng hơn 10kg, tích hợp camera giám sát và có thể vận chuyển thuốc men đến khu vực cứu trợ khẩn cấp. Sau khi tốt nghiệp, anh nhận học bổng nghiên cứu tại Đại học Konkuk (Hàn Quốc) và hoàn thành chương trình tiến sĩ năm 2012.
Trở về nước, TS Vũ Ngọc Ánh giảng dạy tại Bộ môn Kỹ thuật hàng không, Khoa Kỹ thuật Giao thông, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) và được phong học hàm Phó Giáo sư năm 2019. Kế thừa hướng nghiên cứu về máy bay không người lái, giai đoạn 2015 - 2018, ông cùng các cộng sự phát triển nhiều dòng drone phục vụ sản xuất nông nghiệp, có thể phun thuốc, bón phân, gieo hạt…, góp phần giảm nhân công, nâng cao hiệu quả sản xuất và hạn chế người lao động tiếp xúc với hóa chất.
Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu cũng cho thấy drone vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Khi tải trọng tăng, thiết bị tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, làm chi phí vận hành tăng cao; trong khi luồng gió mạnh từ cánh quạt có thể làm rạp lúa, ảnh hưởng đến năng suất.
Từ thực tế đó, PGS.TS Vũ Ngọc Ánh cùng cộng sự phát triển thiết bị gieo hạt, phun thuốc, bón phân hoạt động trên mặt ruộng bằng cơ chế máng trượt. Thiết bị có khả năng mang tải gấp ba lần drone nhưng tiêu thụ mức năng lượng tương đương, đồng thời không làm đổ lúa và không phải xin phép bay như thiết bị không người lái. “Tôi tin rằng sản phẩm này có thể thay thế drone trong nhiều công đoạn sản xuất nông nghiệp”, PGS.TS Vũ Ngọc Ánh cho biết.
Tháng 10/2024, nhóm nghiên cứu thử nghiệm thiết bị trên ruộng lúa tại TP Thủ Đức (cũ). Kết quả cho thấy thiết bị vận hành ổn định, di chuyển linh hoạt và không làm rạp lúa. Sau đó, sản phẩm tiếp tục được thử nghiệm trên nhiều cánh đồng ở Tây Nam Bộ để hoàn thiện công nghệ.
Đến nay, sau gần 10 năm nghiên cứu và cải tiến, các cộng sự của PGS.TS Vũ Ngọc Ánh đã thành lập doanh nghiệp để thương mại hóa sản phẩm. Máy gieo hạt đa năng bước đầu được một số doanh nghiệp, tổ chức trong lĩnh vực nông nghiệp đặt hàng và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, sẵn sàng đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm vào phục vụ sản xuất.
Thiết bị gieo hạt, bón phân, phun thuốc do PGS.TS Vũ Ngọc Ánh và cộng sự phát triển được thử nghiệm trên ruộng lúa ở ngoại ô TPHCM. Ảnh: Hà An
Công nghệ đi vào cuộc sống
Cùng chung mong muốn đưa kết quả nghiên cứu vào phục vụ đời sống, PGS.TS Đặng Xuân Ba (Trường Đại học Công nghệ TPHCM) cùng các sinh viên đã phát triển robot lễ tân hỗ trợ tra cứu thông tin và hướng dẫn bệnh nhân tại bệnh viện. Khi cần tìm lịch khám, vị trí các khoa, phòng hay thông tin về bác sĩ, người bệnh chỉ cần ra lệnh bằng giọng nói, robot sẽ tự động truy xuất dữ liệu và phản hồi.
Được tích hợp cảm biến Lidar và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), robot có thể nhận diện không gian, hướng dẫn người bệnh đến đúng vị trí, đồng thời hoạt động trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm để hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Thiết bị cũng có khả năng kết nối, khai thác dữ liệu trên Internet nhằm hỗ trợ tư vấn, cung cấp thông tin và phục vụ nhu cầu giải trí cho người cao tuổi.
Sau nhiều năm nghiên cứu, sản phẩm được đưa vào thử nghiệm tại Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) và nhận được phản hồi tích cực từ cả bệnh nhân lẫn đội ngũ y tế. Theo bác sĩ Lê Anh Tuấn, đại diện Bệnh viện Nhân dân 115, việc ứng dụng robot góp phần giảm bớt các khâu trung gian, nâng cao trải nghiệm của người bệnh. Thời gian tới, nhà trường và bệnh viện sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, giảm áp lực nhân sự và cải thiện chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh.
Theo PGS.TS Đặng Xuân Ba, để một sản phẩm nghiên cứu có thể thương mại hóa thành công, bên cạnh các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, Nhà nước cần có cơ chế phát triển thị trường nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước. Đặc biệt, cần ban hành thêm các chính sách phát triển công nghiệp phụ trợ để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm trong nước trước hàng ngoại nhập. Đây là điều kiện quan trọng giúp giảm giá thành, nâng sức cạnh tranh và tăng khả năng thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu.
Robot lễ tân do PGS.TS Đặng Xuân Ba và cộng sự nghiên cứu được vận hành bên lề một hội thảo để lấy ý kiến góp ý từ các chuyên gia. Ảnh: Hà An
Tâm huyết với ngành nông nghiệp
Ngay từ khi còn là sinh viên Khoa Kỹ thuật Giao thông, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), Vũ Ngọc Ánh đã nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu, sáng chế. Cùng một người bạn học, anh chế tạo thiết bị bay không người lái (drone) có tải trọng hơn 10kg, tích hợp camera giám sát và có thể vận chuyển thuốc men đến khu vực cứu trợ khẩn cấp. Sau khi tốt nghiệp, anh nhận học bổng nghiên cứu tại Đại học Konkuk (Hàn Quốc) và hoàn thành chương trình tiến sĩ năm 2012.
Trở về nước, TS Vũ Ngọc Ánh giảng dạy tại Bộ môn Kỹ thuật hàng không, Khoa Kỹ thuật Giao thông, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) và được phong học hàm Phó Giáo sư năm 2019. Kế thừa hướng nghiên cứu về máy bay không người lái, giai đoạn 2015 - 2018, ông cùng các cộng sự phát triển nhiều dòng drone phục vụ sản xuất nông nghiệp, có thể phun thuốc, bón phân, gieo hạt…, góp phần giảm nhân công, nâng cao hiệu quả sản xuất và hạn chế người lao động tiếp xúc với hóa chất.
Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu cũng cho thấy drone vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Khi tải trọng tăng, thiết bị tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, làm chi phí vận hành tăng cao; trong khi luồng gió mạnh từ cánh quạt có thể làm rạp lúa, ảnh hưởng đến năng suất.
Từ thực tế đó, PGS.TS Vũ Ngọc Ánh cùng cộng sự phát triển thiết bị gieo hạt, phun thuốc, bón phân hoạt động trên mặt ruộng bằng cơ chế máng trượt. Thiết bị có khả năng mang tải gấp ba lần drone nhưng tiêu thụ mức năng lượng tương đương, đồng thời không làm đổ lúa và không phải xin phép bay như thiết bị không người lái. “Tôi tin rằng sản phẩm này có thể thay thế drone trong nhiều công đoạn sản xuất nông nghiệp”, PGS.TS Vũ Ngọc Ánh cho biết.
Tháng 10/2024, nhóm nghiên cứu thử nghiệm thiết bị trên ruộng lúa tại TP Thủ Đức (cũ). Kết quả cho thấy thiết bị vận hành ổn định, di chuyển linh hoạt và không làm rạp lúa. Sau đó, sản phẩm tiếp tục được thử nghiệm trên nhiều cánh đồng ở Tây Nam Bộ để hoàn thiện công nghệ.
Đến nay, sau gần 10 năm nghiên cứu và cải tiến, các cộng sự của PGS.TS Vũ Ngọc Ánh đã thành lập doanh nghiệp để thương mại hóa sản phẩm. Máy gieo hạt đa năng bước đầu được một số doanh nghiệp, tổ chức trong lĩnh vực nông nghiệp đặt hàng và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, sẵn sàng đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm vào phục vụ sản xuất.
Thiết bị gieo hạt, bón phân, phun thuốc do PGS.TS Vũ Ngọc Ánh và cộng sự phát triển được thử nghiệm trên ruộng lúa ở ngoại ô TPHCM. Ảnh: Hà An
Công nghệ đi vào cuộc sống
Cùng chung mong muốn đưa kết quả nghiên cứu vào phục vụ đời sống, PGS.TS Đặng Xuân Ba (Trường Đại học Công nghệ TPHCM) cùng các sinh viên đã phát triển robot lễ tân hỗ trợ tra cứu thông tin và hướng dẫn bệnh nhân tại bệnh viện. Khi cần tìm lịch khám, vị trí các khoa, phòng hay thông tin về bác sĩ, người bệnh chỉ cần ra lệnh bằng giọng nói, robot sẽ tự động truy xuất dữ liệu và phản hồi.
Được tích hợp cảm biến Lidar và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), robot có thể nhận diện không gian, hướng dẫn người bệnh đến đúng vị trí, đồng thời hoạt động trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm để hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Thiết bị cũng có khả năng kết nối, khai thác dữ liệu trên Internet nhằm hỗ trợ tư vấn, cung cấp thông tin và phục vụ nhu cầu giải trí cho người cao tuổi.
Sau nhiều năm nghiên cứu, sản phẩm được đưa vào thử nghiệm tại Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) và nhận được phản hồi tích cực từ cả bệnh nhân lẫn đội ngũ y tế. Theo bác sĩ Lê Anh Tuấn, đại diện Bệnh viện Nhân dân 115, việc ứng dụng robot góp phần giảm bớt các khâu trung gian, nâng cao trải nghiệm của người bệnh. Thời gian tới, nhà trường và bệnh viện sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, giảm áp lực nhân sự và cải thiện chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh.
Theo PGS.TS Đặng Xuân Ba, để một sản phẩm nghiên cứu có thể thương mại hóa thành công, bên cạnh các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, Nhà nước cần có cơ chế phát triển thị trường nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước. Đặc biệt, cần ban hành thêm các chính sách phát triển công nghiệp phụ trợ để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm trong nước trước hàng ngoại nhập. Đây là điều kiện quan trọng giúp giảm giá thành, nâng sức cạnh tranh và tăng khả năng thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu.
