Đổi mới quản trị để giáo viên tập trung cho chuyên môn
2026/08/03 17:42
GD&TĐ - Mục tiêu cắt giảm hồ sơ giấy, hội thi hình thức, đẩy mạnh chuyển đổi số kỳ vọng sẽ giảm áp lực hành chính, giúp giáo viên tập trung chuyên môn.
Đổi mới quản trị để giảm việc cho giáo viên
Tại Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2026 vào tháng 7 vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu xóa bỏ 100% hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang quản lý bằng dữ liệu số; đồng thời cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức. Mục tiêu cuối cùng là giúp giáo viên có thêm thời gian nghiên cứu, chuẩn bị bài giảng, chăm sóc và hỗ trợ học sinh.
Chia sẻ về nội dung này, bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Văn Ơn (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), cho rằng mục tiêu trên đáp ứng đúng mong mỏi của đội ngũ giáo viên.
Theo bà Châu, khi giảm việc ghi chép thủ công và các thủ tục mang tính đối phó, công tác quản lý sẽ chuyển sang dựa trên dữ liệu số tập trung. Ban giám hiệu không còn mất nhiều thời gian kiểm tra từng cuốn sổ, từng chữ ký mà có điều kiện theo dõi sát hơn chất lượng dạy học và sự tiến bộ của học sinh.
“Lợi ích lớn nhất chắc chắn thuộc về giáo viên. Khi không còn áp lực hoàn thiện hồ sơ hay chạy theo các danh hiệu mang tính hình thức, thầy cô sẽ có thêm thời gian chuẩn bị bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và quan tâm nhiều hơn đến những học sinh còn gặp khó khăn.
Để mục tiêu được triển khai hiệu quả, nhà trường cần thay đổi phương thức quản trị theo nguyên tắc ‘một lần nhập, dùng nhiều nơi’, đồng thời đổi mới công tác thi đua theo hướng lấy chất lượng giảng dạy, sự tiến bộ của học sinh và mức độ hài lòng của phụ huynh làm thước đo”, bà Châu chia sẻ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tấn Tới, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Thạnh (xã Thái Mỹ, TPHCM), cho rằng mục tiêu Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt ra không chỉ dừng ở việc cắt giảm hồ sơ hay hội thi, mà còn thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy “quản lý bằng giấy tờ” sang “quản trị bằng dữ liệu”; từ đánh giá nặng về hình thức sang đánh giá bằng hiệu quả công việc.
Theo ông Tới, đây cũng là cơ hội để các trường rà soát, tái thiết kế quy trình quản lý theo hướng tinh gọn, số hóa và minh bạch hơn. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của công tác quản lý, lãnh đạo nhà trường có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn, trong khi giáo viên được giảm áp lực hành chính để tập trung cho chuyên môn.
Giờ học của học sinh Trường THPT Bình Tân (phường Bình Tân, TPHCM). Ảnh: NTCC.
Đồng quan điểm, ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM), nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Gò Vấp (TPHCM trước sáp nhập), cho biết chủ trương giảm hồ sơ giấy của Bộ GD&ĐT sẽ góp phần giảm áp lực hành chính cho giáo viên nếu được triển khai đồng bộ và có hướng dẫn cụ thể.
Theo ông Thanh, Bộ GD&ĐT hiện đã quy định khá đầy đủ về hồ sơ chuyên môn của giáo viên. Tuy nhiên, trong quá trình quản lý, tại các cơ sở giáo dục vẫn phát sinh thêm nhiều loại hồ sơ hành chính như biên bản họp, báo cáo, thống kê, kế hoạch... Dù không thuộc danh mục hồ sơ chuyên môn, đây vẫn là những tài liệu phục vụ công tác quản lý nhà trường.
“TPHCM đã số hóa nhiều loại hồ sơ như kế hoạch bài dạy, sổ điểm, học bạ... từ nhiều năm nay. Vì vậy, khi triển khai chủ trương mới, nếu có hướng dẫn cụ thể về những loại hồ sơ cần tinh gọn hoặc tích hợp sẽ tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình thực hiện”, ông Thanh chia sẻ.
Đối với chủ trương giảm các cuộc thi mang tính hình thức, ông Thanh cho rằng đây là định hướng nhận được sự đồng tình của nhiều giáo viên. Ngành giáo dục hiện chủ yếu tổ chức các hội thi chuyên môn như giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi và học sinh giỏi. Trong khi đó, giáo viên còn tham gia nhiều cuộc thi, phong trào do các đơn vị như Công đoàn, Chi đoàn, Chi đội... triển khai.
“Nếu có sự phối hợp giữa Bộ GD&ĐT với các bộ, ngành, đoàn thể trong việc rà soát, sắp xếp các hoạt động, nhà trường sẽ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho nhiệm vụ dạy học, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả công tác tuyên truyền và giáo dục”, ông Thanh bày tỏ.
Thời gian “trả lại” sẽ được dành cho học sinh
Thực tế, TPHCM là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số giáo dục. Học bạ điện tử, chữ ký số và nhiều loại hồ sơ chuyên môn đã được triển khai rộng rãi, góp phần giảm đáng kể khối lượng giấy tờ cho giáo viên.
Theo cô Phan Thị Hải Yến, giáo viên Trường THCS Trần Hưng Đạo (TPHCM), từ khi về công tác tại trường cách đây khoảng ba năm, cô hầu như không còn phải thực hiện nhiều loại hồ sơ giấy như trước, các hội thi cũng được tinh gọn hơn.
“Điều giáo viên mong muốn không phải là giảm trách nhiệm hay giảm cơ hội học hỏi, mà là giảm những công việc mang tính thủ tục để có thêm thời gian nghiên cứu bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và đồng hành cùng học sinh. Ở bậc THCS, mỗi khoảng thời gian được trả lại đều rất ý nghĩa, bởi đây là giai đoạn các em có nhiều thay đổi về tâm lý và định hướng học tập”, cô Yến chia sẻ.
Theo cô Yến, các hoạt động thi đua vẫn cần được duy trì nếu thực sự góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp, song nên hạn chế những cuộc thi nặng về hồ sơ, minh chứng hoặc chạy theo thành tích.
Ở bậc tiểu học, cô Nguyễn Thanh Thảo, giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều (TPHCM), nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 1, cho biết nhà trường đã số hóa hầu hết hồ sơ chuyên môn và lưu trữ trên các nền tảng số. Ban giám hiệu có thể kiểm tra, góp ý, phê duyệt trực tuyến mà không cần in ấn, ký duyệt thủ công.
Theo cô Thảo, nếu tiếp tục giảm áp lực về hồ sơ và các hội thi mang tính hình thức, điều đầu tiên giáo viên muốn làm là đầu tư nhiều hơn cho chất lượng bài giảng.
“Để xây dựng những tiết học STEM hay các hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần rất nhiều thời gian chuẩn bị học liệu và thiết kế hoạt động. Bên cạnh đó, tôi cũng muốn dành thêm thời gian nghiên cứu AI và các công cụ số để cá thể hóa việc học cho từng học sinh”, cô Thảo nói.
Điều ý nghĩa nhất, theo cô Thảo, là có thêm thời gian đồng hành trực tiếp với học sinh. “Ở lớp 1, mỗi em đều cần được uốn nắn rất tỉ mỉ. Khi không còn áp lực về hồ sơ, giáo viên có thể dành thêm thời gian rèn từng nét chữ, hướng dẫn đánh vần hay giảng lại một bài toán cho những em còn chậm. Những khoảng thời gian tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa rất lớn đối với việc hình thành nền tảng học tập của các em”.
"Mục tiêu của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đưa ra rất phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục hiện nay. Điều quan trọng là quá trình triển khai cần có lộ trình, hướng dẫn cụ thể và thực hiện đồng bộ để các địa phương thuận lợi trong tổ chức thực hiện, qua đó giúp giáo viên giảm áp lực hành chính và có thêm thời gian dành cho chuyên môn", ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM) nhấn mạnh.
Tiết dạy của cô Nguyễn Thanh Thảo, Trường Tiểu học Thuận Kiều. Ảnh: NVCC.
Đổi mới quản trị để giảm việc cho giáo viên
Tại Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2026 vào tháng 7 vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu xóa bỏ 100% hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang quản lý bằng dữ liệu số; đồng thời cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức. Mục tiêu cuối cùng là giúp giáo viên có thêm thời gian nghiên cứu, chuẩn bị bài giảng, chăm sóc và hỗ trợ học sinh.
Chia sẻ về nội dung này, bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Văn Ơn (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), cho rằng mục tiêu trên đáp ứng đúng mong mỏi của đội ngũ giáo viên.
Theo bà Châu, khi giảm việc ghi chép thủ công và các thủ tục mang tính đối phó, công tác quản lý sẽ chuyển sang dựa trên dữ liệu số tập trung. Ban giám hiệu không còn mất nhiều thời gian kiểm tra từng cuốn sổ, từng chữ ký mà có điều kiện theo dõi sát hơn chất lượng dạy học và sự tiến bộ của học sinh.
“Lợi ích lớn nhất chắc chắn thuộc về giáo viên. Khi không còn áp lực hoàn thiện hồ sơ hay chạy theo các danh hiệu mang tính hình thức, thầy cô sẽ có thêm thời gian chuẩn bị bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và quan tâm nhiều hơn đến những học sinh còn gặp khó khăn.
Để mục tiêu được triển khai hiệu quả, nhà trường cần thay đổi phương thức quản trị theo nguyên tắc ‘một lần nhập, dùng nhiều nơi’, đồng thời đổi mới công tác thi đua theo hướng lấy chất lượng giảng dạy, sự tiến bộ của học sinh và mức độ hài lòng của phụ huynh làm thước đo”, bà Châu chia sẻ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tấn Tới, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Thạnh (xã Thái Mỹ, TPHCM), cho rằng mục tiêu Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt ra không chỉ dừng ở việc cắt giảm hồ sơ hay hội thi, mà còn thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy “quản lý bằng giấy tờ” sang “quản trị bằng dữ liệu”; từ đánh giá nặng về hình thức sang đánh giá bằng hiệu quả công việc.
Theo ông Tới, đây cũng là cơ hội để các trường rà soát, tái thiết kế quy trình quản lý theo hướng tinh gọn, số hóa và minh bạch hơn. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của công tác quản lý, lãnh đạo nhà trường có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn, trong khi giáo viên được giảm áp lực hành chính để tập trung cho chuyên môn.
Giờ học của học sinh Trường THPT Bình Tân (phường Bình Tân, TPHCM). Ảnh: NTCC.
Đồng quan điểm, ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM), nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Gò Vấp (TPHCM trước sáp nhập), cho biết chủ trương giảm hồ sơ giấy của Bộ GD&ĐT sẽ góp phần giảm áp lực hành chính cho giáo viên nếu được triển khai đồng bộ và có hướng dẫn cụ thể.
Theo ông Thanh, Bộ GD&ĐT hiện đã quy định khá đầy đủ về hồ sơ chuyên môn của giáo viên. Tuy nhiên, trong quá trình quản lý, tại các cơ sở giáo dục vẫn phát sinh thêm nhiều loại hồ sơ hành chính như biên bản họp, báo cáo, thống kê, kế hoạch... Dù không thuộc danh mục hồ sơ chuyên môn, đây vẫn là những tài liệu phục vụ công tác quản lý nhà trường.
“TPHCM đã số hóa nhiều loại hồ sơ như kế hoạch bài dạy, sổ điểm, học bạ... từ nhiều năm nay. Vì vậy, khi triển khai chủ trương mới, nếu có hướng dẫn cụ thể về những loại hồ sơ cần tinh gọn hoặc tích hợp sẽ tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình thực hiện”, ông Thanh chia sẻ.
Đối với chủ trương giảm các cuộc thi mang tính hình thức, ông Thanh cho rằng đây là định hướng nhận được sự đồng tình của nhiều giáo viên. Ngành giáo dục hiện chủ yếu tổ chức các hội thi chuyên môn như giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi và học sinh giỏi. Trong khi đó, giáo viên còn tham gia nhiều cuộc thi, phong trào do các đơn vị như Công đoàn, Chi đoàn, Chi đội... triển khai.
“Nếu có sự phối hợp giữa Bộ GD&ĐT với các bộ, ngành, đoàn thể trong việc rà soát, sắp xếp các hoạt động, nhà trường sẽ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho nhiệm vụ dạy học, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả công tác tuyên truyền và giáo dục”, ông Thanh bày tỏ.
Thời gian “trả lại” sẽ được dành cho học sinh
Thực tế, TPHCM là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số giáo dục. Học bạ điện tử, chữ ký số và nhiều loại hồ sơ chuyên môn đã được triển khai rộng rãi, góp phần giảm đáng kể khối lượng giấy tờ cho giáo viên.
Theo cô Phan Thị Hải Yến, giáo viên Trường THCS Trần Hưng Đạo (TPHCM), từ khi về công tác tại trường cách đây khoảng ba năm, cô hầu như không còn phải thực hiện nhiều loại hồ sơ giấy như trước, các hội thi cũng được tinh gọn hơn.
“Điều giáo viên mong muốn không phải là giảm trách nhiệm hay giảm cơ hội học hỏi, mà là giảm những công việc mang tính thủ tục để có thêm thời gian nghiên cứu bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và đồng hành cùng học sinh. Ở bậc THCS, mỗi khoảng thời gian được trả lại đều rất ý nghĩa, bởi đây là giai đoạn các em có nhiều thay đổi về tâm lý và định hướng học tập”, cô Yến chia sẻ.
Theo cô Yến, các hoạt động thi đua vẫn cần được duy trì nếu thực sự góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp, song nên hạn chế những cuộc thi nặng về hồ sơ, minh chứng hoặc chạy theo thành tích.
Ở bậc tiểu học, cô Nguyễn Thanh Thảo, giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều (TPHCM), nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 1, cho biết nhà trường đã số hóa hầu hết hồ sơ chuyên môn và lưu trữ trên các nền tảng số. Ban giám hiệu có thể kiểm tra, góp ý, phê duyệt trực tuyến mà không cần in ấn, ký duyệt thủ công.
Theo cô Thảo, nếu tiếp tục giảm áp lực về hồ sơ và các hội thi mang tính hình thức, điều đầu tiên giáo viên muốn làm là đầu tư nhiều hơn cho chất lượng bài giảng.
“Để xây dựng những tiết học STEM hay các hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần rất nhiều thời gian chuẩn bị học liệu và thiết kế hoạt động. Bên cạnh đó, tôi cũng muốn dành thêm thời gian nghiên cứu AI và các công cụ số để cá thể hóa việc học cho từng học sinh”, cô Thảo nói.
Điều ý nghĩa nhất, theo cô Thảo, là có thêm thời gian đồng hành trực tiếp với học sinh. “Ở lớp 1, mỗi em đều cần được uốn nắn rất tỉ mỉ. Khi không còn áp lực về hồ sơ, giáo viên có thể dành thêm thời gian rèn từng nét chữ, hướng dẫn đánh vần hay giảng lại một bài toán cho những em còn chậm. Những khoảng thời gian tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa rất lớn đối với việc hình thành nền tảng học tập của các em”.
"Mục tiêu của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đưa ra rất phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục hiện nay. Điều quan trọng là quá trình triển khai cần có lộ trình, hướng dẫn cụ thể và thực hiện đồng bộ để các địa phương thuận lợi trong tổ chức thực hiện, qua đó giúp giáo viên giảm áp lực hành chính và có thêm thời gian dành cho chuyên môn", ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM) nhấn mạnh.
GD&TĐ - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, trang bị cho người học đạo đức, trách nhiệm trong sử dụng AI.
2026-10-16 03:42
Nâng cao chất lượng giáo dục từ sự tiến bộ của từng học sinh
GD&TĐ - Trường THPT Hoàng Long (Hà Nội) chú trọng phát triển ngoại ngữ, công nghệ, tư duy STEM, kỹ năng, hoạt động trải nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục.
2026-10-16 03:42
Đề xuất xây dựng Luật Bản quyền tác giả riêng trước sức ép từ AI
GD&TĐ - Sự phát triển của AI đặt ra thách thức đối với bảo vệ quyền tác giả, thúc đẩy yêu cầu xây dựng Luật Bản quyền tác giả riêng, phù hợp với thực tiễn.
2026-10-16 03:41
Linh hoạt triển khai Giáo dục địa phương với 6 phân môn
GD&TĐ - Việc dạy học nội dung Giáo dục địa phương với 6 phân môn gặp khó khăn về tài liệu và đội ngũ giáo viên, cần điều chỉnh để nâng cao hiệu quả.
2026-10-16 03:33
Nâng cao chất lượng giảng dạy và phát triển sự tự tin khi nói tiếng Anh
GD&TĐ - Giảng dạy tiếng Anh không chỉ dừng ở truyền đạt ngữ pháp, từ vựng, mà giúp người học hình thành khả năng giao tiếp và tự tin sử dụng trong thực tế.
2026-10-16 03:33
Phát triển nguồn nhân lực tư duy đột phá, kỹ năng toàn diện, thích ứng linh hoạt
GD&TĐ - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tư duy đột phá, kỹ năng toàn diện, khả năng thích ứng linh hoạt.
2026-10-16 03:31
Bộ GD&ĐT đánh giá công tác pháp chế quý III
GD&TĐ - Ngày 15/10, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội thảo công tác pháp chế quý III/2026 (Chuyên đề xây dựng pháp luật).
2026-10-16 03:31
Hải Phòng nâng cao hiệu quả thực hiện quyền trẻ em, ưu tiên nhóm trẻ em yếu thế
GD&TĐ - Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh, Trưởng đoàn Đoàn kiểm tra liên ngành của Ủy ban Quốc gia về trẻ em làm việc tại TP Hải Phòng.
2026-10-16 03:30
10 kết quả nổi bật của giáo dục Bắc Ninh từ Nghị quyết 71
GD&TĐ - Ngành GD&ĐT Bắc Ninh ghi nhận nhiều kết quả nổi bật về cơ chế, chính sách, đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục...
2026-10-16 03:29
Phát động cuộc thi sáng tác về thương binh, liệt sĩ và người có công
GD&TĐ - Ngày 15/10, Bộ VH,TT&DL phát động cuộc thi sáng tác truyện ngắn, thơ và ca khúc về thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng.
