Đào tạo nghề giữ vai trò then chốt trong phát triển nhân lực chất lượng cao
2026/06/06 10:14
GD&TĐ - Nhiều cơ chế, chính sách đang được triển khai nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước.
Hoàn thiện chính sách phát triển giáo dục nghề nghiệp
Sáng 5/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội, với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Trong chương trình, một số ý kiến trao đổi tập trung vào vấn đề đào tạo, đào tạo lại kỹ năng cho lực lượng lao động, cũng như các cơ chế, chính sách nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề và những giải pháp cụ thể để thực hiện hiệu quả các mục tiêu này.
Nhất trí và tiếp thu các ý kiến này, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt trong thời gian tới khi thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Đảng và Nhà nước xác định đột phá giáo dục và đào tạo là động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước. Trong đó, đào tạo nghề đóng vai trò then chốt trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo Bộ trưởng, Nghị quyết số 71-NQ/TW đã tạo nền tảng hết sức quan trọng cùng những giải pháp đột phá để phát triển giáo dục và đào tạo nói chung, trong đó có giáo dục nghề nghiệp.
Để thể chế hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ GD&ĐT đã tham mưu, trình Chính phủ để trình Quốc hội ban hành Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2015. Trong đó đã đề ra các cơ chế, chính sách rất cụ thể. Hiện nay, Bộ GD&ĐT cùng các bộ, ngành liên quan đang tiếp tục hoàn thiện các nghị định và thông tư hướng dẫn liên quan.
Bộ trưởng khái quát một số nhóm thể chế, chính sách như sau:
Thứ nhất là các cơ chế, chính sách nhằm thu hút đầu tư nhiều hơn cho giáo dục nghề nghiệp, trong đó có chính sách khuyến khích doanh nghiệp thành lập các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và hợp tác với các trường cao đẳng, trường trung cấp, trường nghề để gắn kết đào tạo nghề tốt hơn với doanh nghiệp.
Bên cạnh đó là các cơ chế, chính sách hỗ trợ người học và người lao động khi tham gia các khóa học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Tiếp theo là các cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào hoạt động đào tạo nghề, đồng thời thu hút những người có kỹ năng nghề cao tham gia giảng dạy tại các cơ sở đào tạo.
Toàn cảnh Chương trình.
Tăng nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp
Về kiến nghị liên quan đến nguồn lực đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp, Bộ trưởng cho biết, bên cạnh các cơ chế, chính sách hiện hành, bao gồm nguồn vốn chi thường xuyên và cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, Quốc hội đã phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về đổi mới, hiện đại hóa và phát triển giáo dục - đào tạo giai đoạn từ nay đến năm 2035. Trong đó có một cấu phần quan trọng dành cho mục tiêu phát triển giáo dục nghề nghiệp.
Đặc biệt, chương trình sẽ tập trung đầu tư trọng điểm cho các trường cao đẳng thực hiện chức năng đào tạo chất lượng cao, đào tạo nghề cho quốc gia và các vùng. Đây là cơ chế quan trọng tạo nguồn lực mạnh mẽ để hiện đại hóa cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thực hành với trang thiết bị hiện đại, giúp các cơ sở đào tạo nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, Bộ GD&ĐT cũng đang triển khai các giải pháp xây dựng nền tảng giáo dục số, nền tảng quản trị số, trong đó có các cấu phần phục vụ đào tạo nghề. Đồng thời, triển khai các giải pháp công nhận kết quả học tập và chứng chỉ nghề nghiệp của người lao động; xây dựng các chương trình đào tạo linh hoạt, vừa nâng cao chất lượng vừa cá thể hóa theo trình độ người học; hỗ trợ người lao động và những người có nhu cầu được tiếp cận giáo dục kỹ năng nghề chất lượng với chi phí phù hợp.
Bộ GD&ĐT đồng thời đang xây dựng hệ thống phần mềm, nền tảng kết nối cung - cầu giữa doanh nghiệp và người lao động. Trên cơ sở đó, kết nối các trường cao đẳng, đại học để tổ chức đào tạo đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người học và doanh nghiệp.
Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT mong muốn tổ chức Công đoàn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục để nắm bắt và phản ánh kịp thời nhu cầu kỹ năng của thị trường lao động, nhất là kỹ năng số và kỹ năng xanh, giúp các cơ sở đào tạo đúng và trúng. Đồng thời, vận động, khích lệ đoàn viên công đoàn và người lao động tích cực học tập, nâng cao tay nghề, tự đào tạo ngay tại nơi làm việc; đồng hành, bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ an sinh cho người lao động trong quá trình đào tạo lại và chuyển đổi nghề nghiệp.
“Đầu tư cho kỹ năng của người lao động chính là đầu tư cho năng suất, cho sự phát triển tự cường và bền vững của đất nước. Ngành GD-ĐT cam kết đồng hành quyết liệt để khơi dậy mạnh mẽ trí tuệ Việt Nam, góp phần đưa đất nước tự tin tiến vào kỷ nguyên mới", Bộ trưởng khẳng định.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Đình Hải.
Hoàn thiện chính sách phát triển giáo dục nghề nghiệp
Sáng 5/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội, với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Trong chương trình, một số ý kiến trao đổi tập trung vào vấn đề đào tạo, đào tạo lại kỹ năng cho lực lượng lao động, cũng như các cơ chế, chính sách nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề và những giải pháp cụ thể để thực hiện hiệu quả các mục tiêu này.
Nhất trí và tiếp thu các ý kiến này, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt trong thời gian tới khi thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Đảng và Nhà nước xác định đột phá giáo dục và đào tạo là động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước. Trong đó, đào tạo nghề đóng vai trò then chốt trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo Bộ trưởng, Nghị quyết số 71-NQ/TW đã tạo nền tảng hết sức quan trọng cùng những giải pháp đột phá để phát triển giáo dục và đào tạo nói chung, trong đó có giáo dục nghề nghiệp.
Để thể chế hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ GD&ĐT đã tham mưu, trình Chính phủ để trình Quốc hội ban hành Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2015. Trong đó đã đề ra các cơ chế, chính sách rất cụ thể. Hiện nay, Bộ GD&ĐT cùng các bộ, ngành liên quan đang tiếp tục hoàn thiện các nghị định và thông tư hướng dẫn liên quan.
Bộ trưởng khái quát một số nhóm thể chế, chính sách như sau:
Thứ nhất là các cơ chế, chính sách nhằm thu hút đầu tư nhiều hơn cho giáo dục nghề nghiệp, trong đó có chính sách khuyến khích doanh nghiệp thành lập các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và hợp tác với các trường cao đẳng, trường trung cấp, trường nghề để gắn kết đào tạo nghề tốt hơn với doanh nghiệp.
Bên cạnh đó là các cơ chế, chính sách hỗ trợ người học và người lao động khi tham gia các khóa học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Tiếp theo là các cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào hoạt động đào tạo nghề, đồng thời thu hút những người có kỹ năng nghề cao tham gia giảng dạy tại các cơ sở đào tạo.
Toàn cảnh Chương trình.
Tăng nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp
Về kiến nghị liên quan đến nguồn lực đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp, Bộ trưởng cho biết, bên cạnh các cơ chế, chính sách hiện hành, bao gồm nguồn vốn chi thường xuyên và cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, Quốc hội đã phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về đổi mới, hiện đại hóa và phát triển giáo dục - đào tạo giai đoạn từ nay đến năm 2035. Trong đó có một cấu phần quan trọng dành cho mục tiêu phát triển giáo dục nghề nghiệp.
Đặc biệt, chương trình sẽ tập trung đầu tư trọng điểm cho các trường cao đẳng thực hiện chức năng đào tạo chất lượng cao, đào tạo nghề cho quốc gia và các vùng. Đây là cơ chế quan trọng tạo nguồn lực mạnh mẽ để hiện đại hóa cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thực hành với trang thiết bị hiện đại, giúp các cơ sở đào tạo nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, Bộ GD&ĐT cũng đang triển khai các giải pháp xây dựng nền tảng giáo dục số, nền tảng quản trị số, trong đó có các cấu phần phục vụ đào tạo nghề. Đồng thời, triển khai các giải pháp công nhận kết quả học tập và chứng chỉ nghề nghiệp của người lao động; xây dựng các chương trình đào tạo linh hoạt, vừa nâng cao chất lượng vừa cá thể hóa theo trình độ người học; hỗ trợ người lao động và những người có nhu cầu được tiếp cận giáo dục kỹ năng nghề chất lượng với chi phí phù hợp.
Bộ GD&ĐT đồng thời đang xây dựng hệ thống phần mềm, nền tảng kết nối cung - cầu giữa doanh nghiệp và người lao động. Trên cơ sở đó, kết nối các trường cao đẳng, đại học để tổ chức đào tạo đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người học và doanh nghiệp.
Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT mong muốn tổ chức Công đoàn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục để nắm bắt và phản ánh kịp thời nhu cầu kỹ năng của thị trường lao động, nhất là kỹ năng số và kỹ năng xanh, giúp các cơ sở đào tạo đúng và trúng. Đồng thời, vận động, khích lệ đoàn viên công đoàn và người lao động tích cực học tập, nâng cao tay nghề, tự đào tạo ngay tại nơi làm việc; đồng hành, bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ an sinh cho người lao động trong quá trình đào tạo lại và chuyển đổi nghề nghiệp.
“Đầu tư cho kỹ năng của người lao động chính là đầu tư cho năng suất, cho sự phát triển tự cường và bền vững của đất nước. Ngành GD-ĐT cam kết đồng hành quyết liệt để khơi dậy mạnh mẽ trí tuệ Việt Nam, góp phần đưa đất nước tự tin tiến vào kỷ nguyên mới", Bộ trưởng khẳng định.
