Đại biểu Quốc hội gợi mở 5 giải pháp khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ I, Quốc hội khóa XVI, sáng 21/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 và tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy – đoàn Quảng Ngãi khẳng định, Đảng, Nhà nước ta xác định là giáo dục là quốc sách hàng đầu, là nền tảng, động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận trong thời gian qua, giáo dục của nước ta vẫn đối mặt với căn bệnh trầm kha là chạy theo thành tích. Theo đại biểu, vấn đề này đã được nhiều lần đề cập trên diễn đàn Quốc hội, được Chính phủ, Bộ GD&ĐT có nhiều chỉ đạo, giải pháp. Song, thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, các con số về tỷ lệ lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp, số học sinh giỏi vẫn được báo cáo rất đẹp, trong khi chất lượng thực sự lại chưa tương xứng.

Chúng ta không thể xây dựng một nền kinh tế tri thức, không thể cạnh tranh trong thế kỷ 21 nếu cứ tiếp tục dựa trên những con số ảo. Đại biểu Đặng Ngọc Huy cho rằng, đã đến lúc chúng ta phải quay về với giá trị cốt lõi của giáo dục: dạy thật, học thật và thi thật.

Để thực hiện hóa mục tiêu này, đại biểu gợi một số giải pháp: Thứ nhất, cải cách toàn diện cơ chế thi đua và khen thưởng trong ngành Giáo dục, loại bỏ các tiêu chí hình thức như: tỷ lệ đỗ, tỷ lệ học sinh giỏi như là thước đo chủ đạo. Thay vào đó, đánh giá nhà trường và giáo viên dựa trên sự tiến bộ thực chất của học sinh theo thời gian thực.

Thứ hai, đổi mới phương pháp đánh giá học sinh, coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất.

Thứ ba, giảm áp lực hành chính và bệnh báo cáo cho giáo viên.

Thứ tư, tăng cường giám sát độc lập và minh bạch hóa dữ liệu giáo dục. Cần có cơ chế kiểm tra chéo, đánh giá độc lập để dữ liệu giáo dục phản ánh thực chất và không phục vụ cho thành tích.

Thứ năm, đẩy mạnh tuyên truyền để phụ huynh và toàn xã hội thay đổi tư duy khi cha mẹ đo giá trị con cái bằng điểm số và danh hiệu. Áp lực sẽ không bao giờ biến mất dù chính sách có thay đổi.

Theo đại biểu Đặng Ngọc Huy, chúng ta cần một cuộc chuyển đổi văn hóa từ chạy đua thành tích sang trân trọng giá trị thực chất. Thế hệ trẻ Việt Nam hoàn toàn có đủ trí tuệ, sáng tạo và ý chí để vươn lên ra thế giới. Điều các em cần không phải là những tấm bằng khen treo trên tường, mà là nền giáo dục trung thực, nhân văn, đủ tầm để giúp các em trở thành chính mình. Một nền giáo dục thật, dạy thật, học thật, thi thật sẽ tạo ra những con người có đủ năng lực thật, phẩm chất thật, và đó mới chính là thành tích cao nhất mà đất nước cần hướng tới.

Thứ hai, đổi mới phương pháp đánh giá học sinh, coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất.

Thứ ba, giảm áp lực hành chính và bệnh báo cáo cho giáo viên.

Theo đại biểu Đặng Ngọc Huy, chúng ta cần một cuộc chuyển đổi văn hóa từ chạy đua thành tích sang trân trọng giá trị thực chất. Thế hệ trẻ Việt Nam hoàn toàn có đủ trí tuệ, sáng tạo và ý chí để vươn lên ra thế giới. Điều các em cần không phải là những tấm bằng khen treo trên tường, mà là nền giáo dục trung thực, nhân văn, đủ tầm để giúp các em trở thành chính mình. Một nền giáo dục thật, dạy thật, học thật, thi thật sẽ tạo ra những con người có đủ năng lực thật, phẩm chất thật, và đó mới chính là thành tích cao nhất mà đất nước cần hướng tới.