Bỏ rào cản địa giới, học sinh thi lớp 10 theo nguyên tắc gần nhà từ 2026?

(CLO) Năm 2026, kỳ tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội có thể chứng kiến thay đổi lớn khi thành phố xem xét không còn áp dụng mô hình 12 khu vực truyền thống như nhiều năm qua.

Thay vào đó, phương án phân tuyến theo nguyên tắc “gần nhà” đang được nghiên cứu trên nền tảng bản đồ số.

Trong nhiều năm, Hà Nội chia tuyển sinh lớp 10 thành 12 khu vực, tương ứng với các nhóm quận, huyện có vị trí địa lý liền kề. Thí sinh có hộ khẩu thường trú ở khu vực nào phải đăng ký nguyện vọng vào các trường thuộc khu vực đó.

Nếu đăng ký 2–3 nguyện vọng, thí sinh bắt buộc tuân thủ giới hạn khu vực; chỉ trường hợp đăng ký 1 nguyện vọng duy nhất mới không bị khống chế.

Theo phân chia khu vực tuyển sinh trước đây, địa bàn được chia thành 12 khu vực. Cụ thể: Khu vực 1 gồm Ba Đình và Tây Hồ; Khu vực 2 gồm Hoàn Kiếm và Hai Bà Trưng; Khu vực 3 gồm Đống Đa, Thanh Xuân, Cầu Giấy; Khu vực 4 gồm Hoàng Mai và Thanh Trì; Khu vực 5 gồm Long Biên và Gia Lâm; Khu vực 6 gồm Đông Anh, Sóc Sơn, Mê Linh; Khu vực 7 gồm Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Hoài Đức, Đan Phượng; Khu vực 8 gồm Phúc Thọ, Ba Vì, Sơn Tây; Khu vực 9 gồm Thạch Thất và Quốc Oai; Khu vực 10 gồm Hà Đông, Chương Mỹ, Thanh Oai; Khu vực 11 gồm Thường Tín và Phú Xuyên; Khu vực 12 gồm Ứng Hòa và Mỹ Đức.



Tuy nhiên, việc sắp xếp lại địa giới hành chính và bỏ cấp huyện được cho là sẽ tác động trực tiếp đến cách phân chia này. Một nguồn tin cho biết thành phố dự kiến không tiếp tục tuyển sinh theo 12 khu vực cũ. Dù vậy, phương án cụ thể vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến trước khi trình phê duyệt.

Đáng chú ý, từ đầu năm học 2025-2026, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Thế Cương từng thông tin về kế hoạch đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh, trong đó có việc triển khai Hệ thống thông tin địa lý (GIS).

Theo định hướng này, từ năm học 2026–2027, học sinh có thể được phân tuyến dựa trên vị trí cư trú thực tế và khoảng cách từ nhà đến trường, thay vì ràng buộc cứng theo địa giới hành chính.

Nguyên tắc “học gần nơi ở” trước mắt dự kiến áp dụng với bậc mầm non, lớp 1 và lớp 6. Tuy nhiên, trong bối cảnh cải cách toàn diện hệ thống tuyển sinh, khả năng mở rộng cách làm này sang lớp 10 đang thu hút sự quan tâm lớn của phụ huynh và học sinh.

Thực tế, mô hình phân tuyến theo bản đồ số đã được TP HCM thí điểm từ năm 2023. Với tuyển sinh lớp 10, địa phương này không chia khu vực hành chính mà chỉ yêu cầu học sinh tốt nghiệp THCS trên địa bàn thành phố là đủ điều kiện dự thi vào trường công lập, đồng thời khuyến nghị đăng ký nguyện vọng vào trường gần nơi cư trú.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cũng từng cho biết, từ năm học 2026-2027, chính sách tuyển sinh đầu cấp sẽ chuyển hướng, bỏ nguyên tắc địa giới hành chính đối với lớp 1 và lớp 6, thay bằng bảo đảm học sinh được học tại trường gần nơi ở nhất.

Nếu Hà Nội chính thức thay đổi phương thức tuyển sinh lớp 10, đây sẽ là bước ngoặt lớn sau nhiều năm duy trì “hàng rào” 12 khu vực. Điều phụ huynh và học sinh chờ đợi lúc này là một phương án minh bạch, công bằng và giảm áp lực đi lại đúng với tinh thần “trường gần nhà” trong kỷ nguyên số.

Thay vào đó, phương án phân tuyến theo nguyên tắc “gần nhà” đang được nghiên cứu trên nền tảng bản đồ số.

Trong nhiều năm, Hà Nội chia tuyển sinh lớp 10 thành 12 khu vực, tương ứng với các nhóm quận, huyện có vị trí địa lý liền kề. Thí sinh có hộ khẩu thường trú ở khu vực nào phải đăng ký nguyện vọng vào các trường thuộc khu vực đó.

Nếu đăng ký 2–3 nguyện vọng, thí sinh bắt buộc tuân thủ giới hạn khu vực; chỉ trường hợp đăng ký 1 nguyện vọng duy nhất mới không bị khống chế.

Theo phân chia khu vực tuyển sinh trước đây, địa bàn được chia thành 12 khu vực. Cụ thể: Khu vực 1 gồm Ba Đình và Tây Hồ; Khu vực 2 gồm Hoàn Kiếm và Hai Bà Trưng; Khu vực 3 gồm Đống Đa, Thanh Xuân, Cầu Giấy; Khu vực 4 gồm Hoàng Mai và Thanh Trì; Khu vực 5 gồm Long Biên và Gia Lâm; Khu vực 6 gồm Đông Anh, Sóc Sơn, Mê Linh; Khu vực 7 gồm Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Hoài Đức, Đan Phượng; Khu vực 8 gồm Phúc Thọ, Ba Vì, Sơn Tây; Khu vực 9 gồm Thạch Thất và Quốc Oai; Khu vực 10 gồm Hà Đông, Chương Mỹ, Thanh Oai; Khu vực 11 gồm Thường Tín và Phú Xuyên; Khu vực 12 gồm Ứng Hòa và Mỹ Đức.



Tuy nhiên, việc sắp xếp lại địa giới hành chính và bỏ cấp huyện được cho là sẽ tác động trực tiếp đến cách phân chia này. Một nguồn tin cho biết thành phố dự kiến không tiếp tục tuyển sinh theo 12 khu vực cũ. Dù vậy, phương án cụ thể vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến trước khi trình phê duyệt.

Đáng chú ý, từ đầu năm học 2025-2026, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Thế Cương từng thông tin về kế hoạch đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh, trong đó có việc triển khai Hệ thống thông tin địa lý (GIS).

Theo định hướng này, từ năm học 2026–2027, học sinh có thể được phân tuyến dựa trên vị trí cư trú thực tế và khoảng cách từ nhà đến trường, thay vì ràng buộc cứng theo địa giới hành chính.

Nguyên tắc “học gần nơi ở” trước mắt dự kiến áp dụng với bậc mầm non, lớp 1 và lớp 6. Tuy nhiên, trong bối cảnh cải cách toàn diện hệ thống tuyển sinh, khả năng mở rộng cách làm này sang lớp 10 đang thu hút sự quan tâm lớn của phụ huynh và học sinh.

Thực tế, mô hình phân tuyến theo bản đồ số đã được TP HCM thí điểm từ năm 2023. Với tuyển sinh lớp 10, địa phương này không chia khu vực hành chính mà chỉ yêu cầu học sinh tốt nghiệp THCS trên địa bàn thành phố là đủ điều kiện dự thi vào trường công lập, đồng thời khuyến nghị đăng ký nguyện vọng vào trường gần nơi cư trú.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cũng từng cho biết, từ năm học 2026-2027, chính sách tuyển sinh đầu cấp sẽ chuyển hướng, bỏ nguyên tắc địa giới hành chính đối với lớp 1 và lớp 6, thay bằng bảo đảm học sinh được học tại trường gần nơi ở nhất.

Nếu Hà Nội chính thức thay đổi phương thức tuyển sinh lớp 10, đây sẽ là bước ngoặt lớn sau nhiều năm duy trì “hàng rào” 12 khu vực. Điều phụ huynh và học sinh chờ đợi lúc này là một phương án minh bạch, công bằng và giảm áp lực đi lại đúng với tinh thần “trường gần nhà” trong kỷ nguyên số.